დიკლოფენაკი

Diclofenac (დიკლოფენაკი)

DICLOFENAC (DICLOFENAC) — ATC: M01AB05

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: DICLOFENAC (DICLOFENAC) — .

დიკლოფენაკი 75მგ საინექციო ხსნარი. გამჭვირვალე, უფერო ან ოდნავ მოყვითალო ხსნარი, რომელიც მოთავსებულია 3მლ შუშის ამპულებში. თითოეული ამპულა შეიცავს 75მგ დიკლოფენაკის ნატრიუმს. შეფუთულია მუყაოს კოლოფში, 5 ან 10 ამპულა.

ATC M01AB05 ·

დიკლოფენაკი 75მგ (ამპულა) — ძლიერი ტკივილგამაყუჩებელი და ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების (NSAIDs) ჯგუფს. პრეპარატი მოქმედებს ტკივილის, ანთებისა და ცხელების გამომწვევი ნივთიერებების (პროსტაგლანდინების) წარმოქმნის დათრგუნვით.

ძირითადად გამოიყენება მწვავე ტკივილის სინდრომების შესამსუბუქებლად, როდესაც პერორალური მიღება არ არის რეკომენდებული ან არაეფექტურია. ეს მოიცავს:

• ტრავმის შემდგომი ტკივილი და შეშუპება (მაგ. მოტეხილობები, დაჟეჟილობები).
• ოპერაციის შემდგომი ტკივილი.
• კუჭ-ნაწლავის კოლიკა (ნაღვლის ან თირკმლის).
• ძლიერი თავის ტკივილი, მათ შორის შაკიკის შეტევები.
• გინეკოლოგიური ტკივილი (მაგ. ანთებითი პროცესები, პირველადი დისმენორეა).
• კუნთოვანი და სახსროვანი ტკივილი, ანთებითი პროცესების დროს.

პრეპარატი შეჰყავთ ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად, ექიმის დანიშნულებით და მეთვალყურეობით.

დიკლოფენაკის ფარმაკოკინეტიკა: პრეპარატი სწრაფად და სრულად შეიწოვება ინტრამუსკულარული შეყვანის შემდეგ. პლაზმაში მაქსიმალური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა დაახლოებით 30 წუთში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 100%. დიკლოფენაკი ძლიერ უკავშირდება პლაზმის ცილებს (99.7%), ძირითადად ალბუმინს. განაწილების მოცულობა შეადგენს 0.12-0.17 ლ/კგ. დიკლოფენაკი მეტაბოლიზდება ღვიძლში (დაახლოებით 50%) ჰიდროქსილირებისა და გლუკურონიდაციის გზით, ძირითადად CYP2C9 ფერმენტის მონაწილეობით. მეტაბოლიტები არააქტიურია. პრეპარატის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს 1-2 საათს. დიკლოფენაკი და მისი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით (60%) შარდთან ერთად, ასევე ნაღველთან ერთად განავალში (30%). თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში პრეპარატის ელიმინაცია შეიძლება შენელდეს.

დიკლოფენაკი 75მგ (ამპულა) — ძლიერი ტკივილგამაყუჩებელი და ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების (NSAIDs) ჯგუფს. პრეპარატი მოქმედებს ტკივილის, ანთებისა და ცხელების გამომწვევი ნივთიერებების (პროსტაგლანდინების) წარმოქმნის დათრგუნვით.

ძირითადად გამოიყენება მწვავე ტკივილის სინდრომების შესამსუბუქებლად, როდესაც პერორალური მიღება არ არის რეკომენდებული ან არაეფექტურია. ეს მოიცავს:

• ტრავმის შემდგომი ტკივილი და შეშუპება (მაგ. მოტეხილობები, დაჟეჟილობები).
• ოპერაციის შემდგომი ტკივილი.
• კუჭ-ნაწლავის კოლიკა (ნაღვლის ან თირკმლის).
• ძლიერი თავის ტკივილი, მათ შორის შაკიკის შეტევები.
• გინეკოლოგიური ტკივილი (მაგ. ანთებითი პროცესები, პირველადი დისმენორეა).
• კუნთოვანი და სახსროვანი ტკივილი, ანთებითი პროცესების დროს.

პრეპარატი შეჰყავთ ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად, ექიმის დანიშნულებით და მეთვალყურეობით.

დიკლოფენაკი 75მგ (ამპულა) არ უნდა გამოიყენოთ შემდეგ შემთხვევებში:

❌ არ მიიღოთ თუ:

• გაქვთ ალერგია დიკლოფენაკის, ასპირინის, იბუპროფენის ან სხვა NSAIDs-ის მიმართ.
• გაქვთ აქტიური კუჭ-ნაწლავის წყლული ან სისხლდენა.
• გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის მძიმე უკმარისობა.
• გაქვთ გულის მწვავე უკმარისობა.
• დაგინიშნული გაქვთ აორტო-კორონარული შუნტირების (CABG) ოპერაცია.
• ხართ ორსულობის მესამე ტრიმესტრში.
• გაქვთ ცნობილი სისხლის შედედების დარღვევები.

⚠ სიფრთხილით მიიღეთ და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:

• გაქვთ კუჭ-ნაწლავის დაავადებების ისტორია (მაგ. კოლიტი, კრონის დაავადება).
• გაქვთ გულის, ღვიძლის ან თირკმლის პრობლემები.
• ხართ 65 წელზე მეტი ასაკის.
• გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა (ჰიპერტენზია).
• გაქვთ ასთმა ან ალერგია.
• გეგმავთ ორსულობას (პრეპარატი არ არის რეკომენდებული).
• იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით სისხლის გამათხელებლებს, კორტიკოსტეროიდებს, ანტიდეპრესანტებს (SSRI).
• გაქვთ პერიფერიული არტერიული დაავადება ან ცერებროვასკულარული დაავადება.

ინტრამუსკულარული შეყვანა: ჩვეულებრივ, 75მგ (1 ამპულა) დღეში ერთხელ. მძიმე შემთხვევებში, შესაძლებელია 75მგ-ის განმეორებითი შეყვანა 2-3 საათის ინტერვალით, მაგრამ არაუმეტეს 150მგ (2 ამპულა) დღეში. ინტრავენური შეყვანა: არ არის რეკომენდებული ამ ფორმით. დოზის კორექცია თირკმლის უკმარისობის დროს: პაციენტებში მსუბუქი და საშუალო ხარისხის თირკმლის უკმარისობით (CrCl >30 მლ/წთ) დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო. მძიმე თირკმლის უკმარისობისას (CrCl <30 მლ/წთ) პრეპარატი უკუნაჩვენებია. დოზის კორექცია ღვიძლის უკმარისობის დროს: პაციენტებში მსუბუქი და საშუალო ხარისხის ღვიძლის უკმარისობით (Child-Pugh A, B) საჭიროა სიფრთხილე და დოზის შემცირება. მძიმე ღვიძლის უკმარისობისას პრეპარატი უკუნაჩვენებია. მიღების ხერხი: პრეპარატი შეჰყავთ ღრმად კუნთში. ინექცია უნდა გაკეთდეს რაც შეიძლება სწრაფად, რათა შემცირდეს ადგილობრივი ტკივილი და გაღიზიანება. მკურნალობის ხანგრძლივობა: მინიმალური აუცილებელი დროით, სიმპტომური რელიეფის მისაღწევად.

დიკლოფენაკის 75მგ ამპულის გამოყენებისას შესაძლოა გამოვლინდეს შემდეგი გვერდითი მოვლენები:

ხშირი (≥1/100-დან <1/10-მდე)

• თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა
• გულისრევა, ღებინება, დიარეა, კუჭ-ნაწლავის ტკივილი, შებერილობა, საჭმლის მონელების დარღვევა, მადის დაკარგვა
• ღვიძლის ფერმენტების აქტივობის მომატება
• კანის გამონაყარი, ქავილი
• ინექციის ადგილას ტკივილი, სიწითლე ან შეშუპება

სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ საჭიროებს დაუყოვნებლივ სამედიცინო ჩარევას)

• კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა ან წყლული (შავი, ფისოვანი განავალი, სისხლიანი ღებინება)
• ალერგიული რეაქციები (სუნთქვის გაძნელება, სახის, ტუჩების, ენის ან ყელის შეშუპება, ჭინჭრის ციება)
• ღვიძლის ან თირკმლის ფუნქციის მწვავე დარღვევა (სიყვითლე, შარდის რაოდენობის ცვლილება, ძლიერი ტკივილი ზურგის არეში)
• გულის შეტევის ან ინსულტის ნიშნები (ტკივილი მკერდის არეში, რომელიც ვრცელდება მკლავზე ან ყბაზე, სუნთქვის უკმარისობა, მეტყველების ან მხედველობის დარღვევა, სისუსტე ან დაბუჟება სხეულის ერთ მხარეს)
• თრომბოციტოპენიის ნიშნები (ადვილად გაჩენილი სისხლჩაქცევები, პეტექიები, ძნელად შესაჩერებელი სისხლდენა)
• მენინგიტის სიმპტომები (ძლიერი თავის ტკივილი, კისრის სიმკვრივე, ცხელება, ფოტოფობია - სინათლის აუტანლობა)

დიკლოფენაკის 75მგ ამპულის დოზის გადაჭარბებისას შესაძლოა განვითარდეს ღებინება, გულისრევა, მუცლის ტკივილი, კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა, თავბრუსხვევა, ძილიანობა, ყურებში შუილი, თირკმლის უკმარისობა. მაღალი დოზებით შესაძლოა აღინიშნოს ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანების ნიშნები (კრუნჩხვები, კომა).

თუ ეჭვობთ დოზის გადაჭარბებაზე, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას ან დარეკეთ სასწრაფო დახმარების სამსახურში (112). წაიღეთ პრეპარატის შეფუთვა ექიმთან.

დიკლოფენაკ 75მგ (ამპულა) შეიძლება ურთიერთქმედებდეს სხვა მედიკამენტებთან. მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები მოიცავს:

• სხვა NSAIDs (მაგ. იბუპროფენი, ნაპროქსენი) და კორტიკოსტეროიდები (პრედნიზოლონი): ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის და წყლულის რისკს. ერთობლივი მიღება არ არის რეკომენდებული ექიმის მითითების გარეშე.
• ანტიკოაგულანტები (მაგ. ვარფარინი, რივაროქსაბანი): ზრდის სისხლდენის რისკს. აუცილებელია სისხლის შედედების მონიტორინგი და ექიმთან კონსულტაცია.
• ანტიჰიპერტენზიული საშუალებები (მაგ. ათენოლოლი, ლისინოპრილი): დიკლოფენაკმა შეიძლება შეამციროს მათი ეფექტურობა და გაზარდოს თირკმლის დაზიანების რისკი.
• SSRI (სეროტონინის უკუშებო ინჰიბიტორები, მაგ. ფლუოქსეტინი, სერტრალინი): ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკს.
• ლითიუმი და მეთოტრექსატი: დიკლოფენაკმა შეიძლება გაზარდოს მათი ტოქსიკური დონე სისხლში.

დიკლოფენაკი 75მგ (ამპულა) არ უნდა გამოიყენოთ შემდეგ შემთხვევებში:

❌ არ მიიღოთ თუ:

• გაქვთ ალერგია დიკლოფენაკის, ასპირინის, იბუპროფენის ან სხვა NSAIDs-ის მიმართ.
• გაქვთ აქტიური კუჭ-ნაწლავის წყლული ან სისხლდენა.
• გაქვთ ღვიძლის ან თირკმლის მძიმე უკმარისობა.
• გაქვთ გულის მწვავე უკმარისობა.
• დაგინიშნული გაქვთ აორტო-კორონარული შუნტირების (CABG) ოპერაცია.
• ხართ ორსულობის მესამე ტრიმესტრში.
• გაქვთ ცნობილი სისხლის შედედების დარღვევები.

⚠ სიფრთხილით მიიღეთ და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:

• გაქვთ კუჭ-ნაწლავის დაავადებების ისტორია (მაგ. კოლიტი, კრონის დაავადება).
• გაქვთ გულის, ღვიძლის ან თირკმლის პრობლემები.
• ხართ 65 წელზე მეტი ასაკის.
• გაქვთ მაღალი არტერიული წნევა (ჰიპერტენზია).
• გაქვთ ასთმა ან ალერგია.
• გეგმავთ ორსულობას (პრეპარატი არ არის რეკომენდებული).
• იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით სისხლის გამათხელებლებს, კორტიკოსტეროიდებს, ანტიდეპრესანტებს (SSRI).
• გაქვთ პერიფერიული არტერიული დაავადება ან ცერებროვასკულარული დაავადება.

ორსულობა და ლაქტაცია: FDA კატეგორია C (პირველ და მეორე ტრიმესტრში), D (მესამე ტრიმესტრში). დიკლოფენაკი არ არის რეკომენდებული ორსულობის დროს, განსაკუთრებით მესამე ტრიმესტრში, რადგან მას შეუძლია ნაყოფის არტერიული სადინარის (ductus arteriosus) ნაადრევად დახურვა, რაც იწვევს ფილტვის ჰიპერტენზიას და სხვა გართულებებს. პირველ და მეორე ტრიმესტრში პრეპარატის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს დედისა და ნაყოფისთვის, და მხოლოდ ექიმის მკაცრი მითითებით. დიკლოფენაკი გამოიყოფა დედის რძეში მცირე რაოდენობით. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული. თუ პრეპარატის გამოყენება აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს. ექიმმა უნდა შეაფასოს რისკ-სარგებლის თანაფარდობა.

პედიატრიული გამოყენება: დიკლოფენაკი 75მგ საინექციო ხსნარი არ არის რეკომენდებული 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში და მოზარდებში, რადგან არ არსებობს საკმარისი მონაცემები მისი უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის შესახებ ამ ასაკობრივ ჯგუფში. ზოგიერთ შემთხვევაში, NSAIDs შეიძლება გამოყენებულ იქნას ბავშვებში, მაგრამ მხოლოდ ექიმის მითითებით და კონკრეტული დოზირების სქემის მიხედვით, რომელიც დამოკიდებულია ასაკსა და წონაზე. ამ ფორმით პრეპარატი არ არის განკუთვნილი ბავშვებისთვის.

ხანდაზმული პაციენტები: ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით 65 წელზე მეტი ასაკის, დიკლოფენაკის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე. მათ აქვთ კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის, წყლულების, თირკმლის, ღვიძლის და გულის უკმარისობის გაზრდილი რისკი. რეკომენდებულია მკურნალობის დაწყება ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზით, რათა მინიმუმამდე იქნას დაყვანილი გვერდითი მოვლენების რისკი. აუცილებელია თირკმლის და ღვიძლის ფუნქციების რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში, დიკლოფენაკმა შესაძლოა გააძლიეროს სხვა პრეპარატების გვერდითი ეფექტები.

ზემოქმედება სატრანსპორტო საშუალების მართვისა და მექანიზმების მომსახურების უნარზე: დიკლოფენაკმა შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა, დაღლილობა, მხედველობის დარღვევა ან ცენტრალური ნერვული სისტემის სხვა დარღვევები. ამ სიმპტომების გამოვლენის შემთხვევაში, პაციენტებმა არ უნდა მართონ სატრანსპორტო საშუალებები და არ უნდა იმუშაონ მექანიზმებთან, რომლებიც საჭიროებენ ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას.

შენახვის პირობები: ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისაგან. ინახება ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულა არ ექვემდებარება შენახვას.

ვარგისიანობის ვადა: 3 წელი. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულა უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.