დიკლოფენაკი

Diclofenac (დიკლოფენაკი)

Diclofenac (Diclofenac) — ATC: M01AB05

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: Diclofenac (Diclofenac) — .

თეთრი ან თითქმის თეთრი, ჰომოგენური გელი. ხელმისაწვდომია ალუმინის ან პლასტმასის ტუბებში, შეფუთული მუყაოს კოლოფში. თითოეული ტუბი შეიცავს 1% დიკლოფენაკის გელს.

ATC M01AB05 ·

დიკლოფენაკი 1% გელი არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების (აასს) ჯგუფს მიეკუთვნება. ის ადგილობრივად, კანის გავლით, ბლოკავს ტკივილისა და ანთების გამომწვევი ნივთიერებების მოქმედებას. გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:

• ტრავმის შემდგომი ანთება და შეშუპება (მაგ., დაჟეჟილობა, მყესების დაჭიმვა).
• რევმატული დაავადებების ადგილობრივი სიმპტომების შემსუბუქება (მაგ., ოსტეოართრიტი, სახსრების ანთება).
• კუნთოვანი ტკივილი, მაგ., ზურგის ტკივილი.

დიკლოფენაკის გელის სისტემური აბსორბცია კანის გავლით შეზღუდულია. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 5%-ს პერორალურ ფორმებთან შედარებით. დოზის გადაჭარბებისას ან დიდ ფართობზე წასმისას, პლაზმაში კონცენტრაცია შეიძლება გაიზარდოს, თუმცა კლინიკურად მნიშვნელოვანი დონეები იშვიათად აღწევს. დიკლოფენაკი ძირითადად მეტაბოლიზდება ღვიძლში ჰიდროქსილირების გზით (CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 მონაწილეობით) და შემდგომში გლუკურონიდაციით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 1-2 საათს. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით, ნაწილი უცვლელი სახით გამოიყოფა. თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ფარმაკოკინეტიკა შეიძლება შეიცვალოს, თუმცა გელის ფორმის დაბალი სისტემური აბსორბციის გამო, კორექცია ხშირად არ არის საჭირო, თუ არ ხდება დიდი რაოდენობით გამოყენება.

დიკლოფენაკი 1% გელი არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების (აასს) ჯგუფს მიეკუთვნება. ის ადგილობრივად, კანის გავლით, ბლოკავს ტკივილისა და ანთების გამომწვევი ნივთიერებების მოქმედებას. გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:

• ტრავმის შემდგომი ანთება და შეშუპება (მაგ., დაჟეჟილობა, მყესების დაჭიმვა).
• რევმატული დაავადებების ადგილობრივი სიმპტომების შემსუბუქება (მაგ., ოსტეოართრიტი, სახსრების ანთება).
• კუნთოვანი ტკივილი, მაგ., ზურგის ტკივილი.

❌ არ გამოიყენოთ, თუ გაქვთ ალერგია დიკლოფენაკის, იბუპროფენის, ასპირინის ან სხვა აასს-ის მიმართ. ❌ არ წაისვათ ღია ჭრილობებზე, ლორწოვან გარსებზე ან დაზიანებულ კანზე (მაგ., ეგზემა). ❌ არ გამოიყენოთ თვალების გარშემო. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ ბრონქული ასთმის მქონე პაციენტებში, განსაკუთრებით თუ წარსულში აასს-ზე ჰქონიათ ალერგიული რეაქცია. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ თირკმლის, ღვიძლის ან გულის უკმარისობის მქონე პაციენტებში, ასევე წყლულოვანი დაავადების ისტორიის მქონე პირებში.

მოზრდილები და 12 წელზე უფროსი ასაკის მოზარდები: წაისვით დაზიანებულ უბანზე 2-3-ჯერ დღეში და მსუბუქად შეიზილეთ. რეკომენდებული რაოდენობა დამოკიდებულია დაზიანებული უბნის ზომაზე (მაგ., 2-4 გრამი, რაც შეესაბამება დაახლოებით 5-10 სმ სიგრძის ზოლს). მაქსიმალური დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 15 გრამს (150 მგ დიკლოფენაკი). არ გამოიყენოთ 14 დღეზე მეტი ხნის განმავლობაში ტრავმის ან რევმატული დაავადების სიმპტომების შესამსუბუქებლად, თუ ექიმი სხვა რამეს არ დანიშნავს. თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში: ზოგადად, სპეციალური დოზის კორექცია არ არის საჭირო გელის ფორმის დაბალი სისტემური აბსორბციის გამო, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე და ექიმის კონსულტაცია.

ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია კანის ადგილობრივი რეაქციები, როგორიცაა სიწითლე, ქავილი, წვა ან გამონაყარი წასმის ადგილას. იშვიათად, მაგრამ შესაძლებელია:

• კანის ალერგიული რეაქციები (მაგ., კონტაქტური დერმატიტი).
• ფოტომგრძნობელობა (მზის სინათლის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა).
• სისტემური გვერდითი მოვლენები, განსაკუთრებით ხანგრძლივი გამოყენებისას ან დიდ ფართობზე წასმისას (მაგ., კუჭ-ნაწლავის დარღვევები, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა) — ეს გელის ფორმის შემთხვევაში იშვიათია.

დიკლოფენაკის გელის დოზის გადაჭარბება გარეგანი გამოყენებისას ძნელად შესაძლებელია. შემთხვევით გადაყლაპვის ან დიდი რაოდენობით წასმის შემთხვევაში, შესაძლებელია სისტემური გვერდითი მოვლენები. დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან შხამების კონტროლის ცენტრს.

დიკლოფენაკის გელის სისტემური აბსორბცია დაბალია, ამიტომ მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები ნაკლებად მოსალოდნელია. თუმცა, საჭიროა სიფრთხილე:

• სხვა აასს-თან (მაგ., იბუპროფენი, ნაპროქსენი) ერთდროული გამოყენებისას, რადგან იზრდება გვერდითი მოვლენების რისკი.
• ანტიკოაგულანტებთან (მაგ., ვარფარინი) ერთდროული გამოყენებისას, თუმცა გელის ფორმისთვის ეს რისკი მინიმალურია.
• ლითიუმის ან მეთოტრექსატის შემცველ პრეპარატებთან ერთდროული გამოყენებისას, რადგან შესაძლებელია ამ წამლების სისხლში კონცენტრაციის ზრდა.

❌ არ გამოიყენოთ, თუ გაქვთ ალერგია დიკლოფენაკის, იბუპროფენის, ასპირინის ან სხვა აასს-ის მიმართ. ❌ არ წაისვათ ღია ჭრილობებზე, ლორწოვან გარსებზე ან დაზიანებულ კანზე (მაგ., ეგზემა). ❌ არ გამოიყენოთ თვალების გარშემო. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ ბრონქული ასთმის მქონე პაციენტებში, განსაკუთრებით თუ წარსულში აასს-ზე ჰქონიათ ალერგიული რეაქცია. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ თირკმლის, ღვიძლის ან გულის უკმარისობის მქონე პაციენტებში, ასევე წყლულოვანი დაავადების ისტორიის მქონე პირებში.

ორსულობა: დიკლოფენაკის გელის გამოყენება ორსულობის მესამე ტრიმესტრში უკუნაჩვენებია, რადგან ამ პერიოდში ნაყოფში შესაძლებელია ნაადრევი დახურვა არტერიული სადინრისა (ductus arteriosus) და ფილტვის ჰიპერტენზიის გამოწვევა. პირველ და მეორე ტრიმესტრში გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობის შემთხვევაში და ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ, რადგან სისტემური აბსორბცია, თუმცა დაბალი, მაინც არსებობს. FDA კატეგორია: C (პირველ-მეორე ტრიმესტრში), D (მესამე ტრიმესტრში). ლაქტაცია: დიკლოფენაკის გელის გამოყენება ლაქტაციის პერიოდში არ არის რეკომენდებული, რადგან უცნობია გამოიყოფა თუ არა პრეპარატი დედის რძეში. თუ მკურნალობა აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს.

12 წლამდე ასაკის ბავშვებში დიკლოფენაკის გელის გამოყენების უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის. ამ ასაკობრივ ჯგუფში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული. 12-18 წლის მოზარდებში გამოყენება შესაძლებელია ზემოთ აღწერილი დოზირების მიხედვით, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე და ექიმის კონსულტაცია.

65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, როგორც წესი, არ არის საჭირო დოზის კორექცია დიკლოფენაკის გელის გამოყენებისას, მისი დაბალი სისტემური აბსორბციის გამო. თუმცა, ხანდაზმულ პაციენტებს ხშირად აქვთ თირკმლის, ღვიძლის ან გულის ფუნქციის დაქვეითება და შესაძლოა იღებდნენ სხვა მედიკამენტებს (polypharmacy). ამიტომ, გამოყენებამდე რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია, განსაკუთრებით თუ არსებობს კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების ისტორია ან სხვა რისკ-ფაქტორები. საჭიროა თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი, თუ პრეპარატი გამოიყენება დიდი რაოდენობით ან ხანგრძლივად.

დიკლოფენაკის გელის ადგილობრივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა ან ძილიანობა, თუმცა ეს იშვიათია. თუ პაციენტი განიცდის ასეთ სიმპტომებს, რეკომენდებულია თავი შეიკავოს ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ სიმპტომები არ გაივლის.

ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.

წარმოების თარიღიდან 3 წელი. გახსნის შემდეგ შენახვის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე (ჩვეულებრივ 6 თვე, თუ ტუბი არ იხსნება ხშირად და სათანადოდ იხურება).