1.სავაჭრო დასახელება
Dibazol (დიბაზოლი)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
დიბაზოლი (Dibazol) — ATC: C02CA01
3.სამკურნალო ფორმა
ampoule · 1%
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Dibazol (დიბაზოლი) — 1%.
5.აღწერა
დიბაზოლი 1% არის გამჭვირვალე, უფერო ან ოდნავ მოყვითალო სითხე, რომელიც მოთავსებულია 1 მლ ან 2 მლ მოცულობის შუშის ამპულებში. თითოეული ამპულა შეიცავს 10 მგ აქტიურ ნივთიერებას (დიბაზოლი). ამპულები შეფუთულია მუყაოს კოლოფში, 5 ან 10 ამპულის რაოდენობით, გამოყენების ინსტრუქციასთან ერთად.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC C02CA01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
დიბაზოლი (Dibazol) მიეკუთვნება ვაზოდილატატორების და ანტისპაზმოტიკების ჯგუფს. მისი ძირითადი მოქმედებაა სისხლძარღვების გლუვი კუნთების მოდუნება, რაც იწვევს მათ გაფართოებას (ვაზოდილატაცია). ეს იწვევს არტერიული წნევის დაქვეითებას და პერიფერიული სისხლძარღვების წინააღმდეგობის შემცირებას. ასევე, მას აქვს ანტისპაზმური ეფექტი კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის, ნაღვლის ბუშტის, შარდსაწვეთების და სხვა შინაგანი ორგანოების გლუვ კუნთებზე.
დიბაზოლი გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:
- ჰიპერტონული კრიზის მკურნალობა (სისხლის მაღალი წნევის მკვეთრი მატება).
- კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის გლუვი კუნთების სპაზმი (მაგ., კუჭის ტკივილი, ნაწლავური კოლიკა).
- ქოლეცისტიტი, ქოლანგიტი (ნაღვლის ბუშტისა და სადინარების ანთება).
- კუჭქვეშა ჯირკვლის ანთება (პანკრეატიტი).
- კუჭის ან თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულის გამწვავებისას, როგორც კომპლექსური თერაპიის ნაწილი.
8.ფარმაკოკინეტიკა
დიბაზოლის ფარმაკოკინეტიკური მონაცემები შეზღუდულია. პრეპარატი სწრაფად შეიწოვება ინტრავენური ან ინტრამუსკულარული შეყვანის შემდეგ. განაწილება ორგანიზმში არ არის დეტალურად შესწავლილი. მეტაბოლიზმი ძირითადად ღვიძლში ხდება, თუმცა კონკრეტული CYP ფერმენტების მონაწილეობა და მეტაბოლიტები არ არის დადგენილი. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით. პრეპარატის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) და ბიოშეღწევადობა (bioavailability) არ არის ზუსტად განსაზღვრული, რაც მოითხოვს ფრთხილად გამოყენებას და პაციენტის მდგომარეობის მუდმივ მონიტორინგს.
9.ჩვენებები
დიბაზოლი (Dibazol) მიეკუთვნება ვაზოდილატატორების და ანტისპაზმოტიკების ჯგუფს. მისი ძირითადი მოქმედებაა სისხლძარღვების გლუვი კუნთების მოდუნება, რაც იწვევს მათ გაფართოებას (ვაზოდილატაცია). ეს იწვევს არტერიული წნევის დაქვეითებას და პერიფერიული სისხლძარღვების წინააღმდეგობის შემცირებას. ასევე, მას აქვს ანტისპაზმური ეფექტი კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის, ნაღვლის ბუშტის, შარდსაწვეთების და სხვა შინაგანი ორგანოების გლუვ კუნთებზე.
დიბაზოლი გამოიყენება შემდეგ შემთხვევებში:
- ჰიპერტონული კრიზის მკურნალობა (სისხლის მაღალი წნევის მკვეთრი მატება).
- კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის გლუვი კუნთების სპაზმი (მაგ., კუჭის ტკივილი, ნაწლავური კოლიკა).
- ქოლეცისტიტი, ქოლანგიტი (ნაღვლის ბუშტისა და სადინარების ანთება).
- კუჭქვეშა ჯირკვლის ანთება (პანკრეატიტი).
- კუჭის ან თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულის გამწვავებისას, როგორც კომპლექსური თერაპიის ნაწილი.
10.უკუჩვენებები
დიბაზოლი არ უნდა იქნას გამოყენებული შემდეგ შემთხვევებში:
- მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის კომპონენტების მიმართ.
- დაბალი არტერიული წნევა (ჰიპოტენზია).
- გულის უკმარისობა ქრონიკული ფორმით.
- შოკი.
- თირკმელებისა და ღვიძლის მძიმე უკმარისობა.
- ორსულობის დროს (განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში).
სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული
- ხანდაზმულ პაციენტებში.
- პაციენტებში, რომლებიც იღებენ სხვა ჰიპოტენზიურ ან ვაზოდილატატორულ საშუალებებს.
- პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ სისხლდენის რისკი.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში ჰიპერტონული კრიზის დროს, ჩვეულებრივ ინიშნება 30-40 მგ (3-4 მლ 1% ხსნარი) ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად. კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სპაზმის დროს, დოზა შეიძლება იყოს 10-20 მგ (1-2 მლ 1% ხსნარი) ინტრამუსკულარულად. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl <50 მლ/წთ) დოზის კორექცია აუცილებელია და ხდება ინდივიდუალურად, ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh A, B, C) პრეპარატი სიფრთხილით ინიშნება, დოზა მცირდება და ხდება მონიტორინგი. პრეპარატი შეჰყავთ ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად. მიღების ხერხი დამოკიდებულია კლინიკურ მდგომარეობაზე.
12.გვერდითი მოვლენები
დიბაზოლის გამოყენებისას შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი გვერდითი მოვლენები:
ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%)
- თავის ტკივილი
- გულისრევა
- ოფლიანობა
- სისხლის წნევის დაქვეითება (ჰიპოტენზია)
სერიოზული გვერდითი მოვლენები (იშვიათი)
- ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი, ანაფილაქსიური შოკი - საჭიროებს დაუყოვნებლივ სამედიცინო დახმარებას).
- გულისცემის გახშირება (ტაქიკარდია).
- სისხლდენა (განსაკუთრებით თუ პაციენტი იღებს სისხლის გამათხელებელ პრეპარატებს).
13.დოზის გადაცილება
დიბაზოლის დოზის გადაჭარბებისას შეიძლება განვითარდეს არტერიული წნევის მკვეთრი დაქვეითება (ჰიპოტენზია), თავბრუსხვევა, გულისრევა, ოფლიანობა, სისუსტე. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია კოლაფსი.
რა გავაკეთო: თუ ეჭვობთ დოზის გადაჭარბებას, დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ პრეპარატის მიღება და მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას.
14.ურთიერთქმედებები
დიბაზოლის ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან:
- სხვა ჰიპოტენზიური საშუალებები (მაღალი წნევის წამლები): დიბაზოლის კომბინირებულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს არტერიული წნევის მეტისმეტად დაქვეითება (ჰიპოტენზია). საჭიროა არტერიული წნევის ფრთხილად მონიტორინგი.
- ბეტა-ბლოკატორები: შესაძლოა გაძლიერდეს ჰიპოტენზიური ეფექტი და განვითარდეს რეფლექსური ტაქიკარდია (გულისცემის გახშირება).
- სედატიური საშუალებები და საძილე აბები: შესაძლოა გაძლიერდეს მათი დამამშვიდებელი ეფექტი.
- ანტიკოაგულანტები (სისხლის გამათხელებლები, მაგ. ვარფარინი): ზრდის სისხლდენის რისკს. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
15.სპეციალური მითითებები
დიბაზოლი არ უნდა იქნას გამოყენებული შემდეგ შემთხვევებში:
- მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის კომპონენტების მიმართ.
- დაბალი არტერიული წნევა (ჰიპოტენზია).
- გულის უკმარისობა ქრონიკული ფორმით.
- შოკი.
- თირკმელებისა და ღვიძლის მძიმე უკმარისობა.
- ორსულობის დროს (განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში).
სიფრთხილით უნდა იქნას გამოყენებული
- ხანდაზმულ პაციენტებში.
- პაციენტებში, რომლებიც იღებენ სხვა ჰიპოტენზიურ ან ვაზოდილატატორულ საშუალებებს.
- პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ სისხლდენის რისკი.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობის დროს დიბაზოლის გამოყენება უკუნაჩვენებია, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, რადგან არ არის საკმარისი მონაცემები ნაყოფზე პოტენციური რისკების შესახებ. FDA კატეგორია არ არის დადგენილი. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან არ არის ცნობილი გამოიყოფა თუ არა ის დედის რძეში. თუ მკურნალობა აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს. ნებისმიერ შემთხვევაში, ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენების გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს მხოლოდ ექიმმა, რისკისა და სარგებლის შეფასების შემდეგ.
17.გამოყენება ბავშვებში
დიბაზოლის გამოყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში შეზღუდულია და არ არის რეკომენდებული 18 წლამდე ასაკის ბავშვებში, რადგან არ არსებობს საკმარისი კლინიკური მონაცემები უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის შესახებ ამ ასაკობრივ ჯგუფში. პრეპარატის გამოყენება ბავშვებში შესაძლებელია მხოლოდ ექიმის გადაწყვეტილებით, უკიდურესად გამართლებული აუცილებლობის შემთხვევაში და მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ, თუმცა ზოგადი რეკომენდაციაა მისი თავიდან აცილება.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) დიბაზოლის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე. ამ ასაკობრივ ჯგუფში ხშირად აღინიშნება თირკმლისა და ღვიძლის ფუნქციების დაქვეითება, ასევე თანმხლები დაავადებები და პოლიფარმაცია (სხვა წამლების ერთდროული მიღება). რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება და არტერიული წნევის, გულისცემის და თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინის კლირენსის) ფრთხილად მონიტორინგი. ექიმმა უნდა შეაფასოს პოტენციური რისკები და სარგებელი.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
დიბაზოლმა შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი და არტერიული წნევის დაქვეითება, რამაც შესაძლოა გავლენა იქონიოს სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებს, რომლებიც იღებენ დიბაზოლს, ურჩევენ თავი შეიკავონ პოტენციურად სახიფათო საქმიანობებისგან, სანამ არ გაირკვევა, თუ როგორ მოქმედებს პრეპარატი მათ ინდივიდუალურ რეაქციებზე.
20.შენახვის პირობები
დიბაზოლი 1% უნდა ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე, 15-25°C-ის ფარგლებში, სინათლისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. ამპულები უნდა ინახებოდეს ორიგინალ შეფუთვაში. გახსნილი ამპულის შიგთავსი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან პრეპარატის შენახვის ვადა შეადგენს 3 წელს. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულის შიგთავსის გამოყენების შემდეგ, დარჩენილი პრეპარატი უნდა გადაიღვაროს, რადგან ის არ ექვემდებარება შენახვას.