1.სავაჭრო დასახელება
დექსამეტაზონი ტაბლეტი 0.5მგ #10 (დექსამეტაზონი ტაბლეტი 0.5მგ #10)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
() — ATC:
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 0.5 mg · 10 ც.
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: **** () — 0.5 mg. მწარმოებელი: კრკა დ.დ. ნოვო მესტო.
5.აღწერა
დექსამეტაზონი 0.5მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც შესაძლოა ჰქონდეს ოდნავ მომწვანო ელფერი. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 0.5მგ დექსამეტაზონს. შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10 ტაბლეტს. შეფუთვა არის მუყაოს კოლოფი, რომელიც შეიცავს 1 ან 2 ბლისტერს.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
დექსამეტაზონი არის გლუკოკორტიკოსტეროიდი, რომელიც ამცირებს ორგანიზმში ანთებით და იმუნურ პროცესებს. ის ეფექტურია მრავალი დაავადების დროს, როგორიცაა: მძიმე ალერგიული რეაქციები (მათ შორის ანაფილაქსიური შოკი), ბრონქული ასთმა, რევმატოიდული ართრიტი, სისტემური წითელი მგლურა, ფსორიაზი, ეგზემა, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი), თვალის ანთებითი დაავადებები, ზოგიერთი ტიპის ლეიკემია და ლიმფომა, თავის ტვინის შეშუპება (სიმსივნის ან ტრავმის შემდეგ). მოქმედების მექანიზმი მოიცავს ანთების საწინააღმდეგო, ალერგიის საწინააღმდეგო და იმუნოდეპრესიული ეფექტების გამოვლენას.
8.ფარმაკოკინეტიკა
დექსამეტაზონი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ. ბიოშეღწევადობა დაახლოებით 80-90%-ია. პლაზმის ცილებს უკავშირდება დაახლოებით 77%-ით, ძირითადად ალბუმინს. დექსამეტაზონი მეტაბოლიზდება ღვიძლში არააქტიური მეტაბოლიტების წარმოქმნით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 1.5-3.5 საათს. გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით, დაახლოებით 15-20% უცვლელი სახით. თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობისას ფარმაკოკინეტიკა მნიშვნელოვნად არ იცვლება, თუმცა პაციენტებში თირკმლის მძიმე უკმარისობით შესაძლებელია ექსკრეციის შენელება.
9.ჩვენებები
დექსამეტაზონი არის გლუკოკორტიკოსტეროიდი, რომელიც ამცირებს ორგანიზმში ანთებით და იმუნურ პროცესებს. ის ეფექტურია მრავალი დაავადების დროს, როგორიცაა: მძიმე ალერგიული რეაქციები (მათ შორის ანაფილაქსიური შოკი), ბრონქული ასთმა, რევმატოიდული ართრიტი, სისტემური წითელი მგლურა, ფსორიაზი, ეგზემა, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი), თვალის ანთებითი დაავადებები, ზოგიერთი ტიპის ლეიკემია და ლიმფომა, თავის ტვინის შეშუპება (სიმსივნის ან ტრავმის შემდეგ). მოქმედების მექანიზმი მოიცავს ანთების საწინააღმდეგო, ალერგიის საწინააღმდეგო და იმუნოდეპრესიული ეფექტების გამოვლენას.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ დექსამეტაზონი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე. ❌ არ მიიღოთ აქტიური ინფექციის დროს ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის გარეშე.
⚠ მიმართეთ ექიმს ან ფარმაცევტს მიღებამდე, თუ გაქვთ:
- კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაავადებები (აქტიური ან ანამნეზში)
- ოსტეოპოროზი (ძვლების სიმტკიცის დაქვეითება)
- შაქრიანი დიაბეტი
- მაღალი არტერიული წნევა
- გულის უკმარისობა
- ფსიქიკური აშლილობები ანამნეზში
- გლაუკომა
- ბავშვებში ზრდის შეფერხების რისკი
- ტუბერკულოზი
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში საწყისი დოზა მერყეობს 0.5მგ-დან 9მგ-მდე დღეში, დაავადების სიმძიმისა და მიმდინარეობის მიხედვით. შემანარჩუნებელი დოზა ინდივიდუალურად განისაზღვრება. მძიმე ალერგიული რეაქციებისას ან მწვავე მდგომარეობებში, დოზა შეიძლება გაიზარდოს. თირკმლის უკმარისობისას (CrCl <50 მლ/წთ) დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh A, B, C) დოზის შემცირება შეიძლება იყოს საჭირო, განსაკუთრებით C კლასის პაციენტებში, რადგან მეტაბოლიზმი შეიძლება შენელდეს. ტაბლეტები მიიღება პერორალურად, სასურველია ჭამის შემდეგ, საკმარისი რაოდენობის წყალთან ერთად. მკურნალობის უეცარი შეწყვეტა დაუშვებელია, განსაკუთრებით ხანგრძლივი თერაპიის შემდეგ; დოზა თანდათან უნდა შემცირდეს.
12.გვერდითი მოვლენები
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%) მოიცავს: მომატებული მადა, წონის მატება, განწყობის ცვლილებები (ეიფორია, დეპრესია), უძილობა, კუჭ-ნაწლავის დისკომფორტი (გულისრევა, ტკივილი), ოფლიანობა, სახის სიწითლე.
სერიოზული გვერდითი მოვლენები, რომლებიც საჭიროებენ ექიმთან დაუყოვნებელ კონსულტაციას: ინფექციებისადმი მგრძნობელობის მომატება (ცხელება, ყელის ტკივილი), სისხლდენის მომატებული რისკი (სისხლჩაქცევები, შავი განავალი), კუჭის წყლულის ან სისხლდენის სიმპტომები, შაქრიანი დიაბეტის სიმპტომების გაუარესება, არტერიული წნევის მატება, კუნთების სისუსტე, ძვლების სიმტკიცის დაქვეითება (ოსტეოპოროზი), ფსიქიკური აშლილობები, თვალის დაავადებები (გლაუკომა, კატარაქტა).
13.დოზის გადაცილება
დექსამეტაზონის დოზის გადაჭარბებისას შეიძლება გამოვლინდეს ისეთი გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა: ძილიანობა, გულისრევა, ღებინება, თავბრუსხვევა, შფოთვა, კუჭის ტკივილი. მწვავე ინტოქსიკაცია იშვიათია. გადაუდებელ შემთხვევაში დაუკავშირდით სასწრაფო დახმარებას ან შხამ-კონტროლის ცენტრს. წამლის შეფუთვა თან წაიღეთ.
14.ურთიერთქმედებები
დექსამეტაზონმა შეიძლება ურთიერთქმედება შემდეგ წამლებთან:
- სხვა კორტიკოსტეროიდები, არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (მაგ. იბუპროფენი, ასპირინი) — ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკს.
- რიფამპიცინი, ფენიტოინი, კარბამაზეპინი, ეფედრინი — ამცირებენ დექსამეტაზონის ეფექტურობას.
- სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატები (მაგ. კეტოკონაზოლი) — ზრდის დექსამეტაზონის გვერდითი მოვლენების რისკს.
- გულის გლიკოზიდები (მაგ. დიგოქსინი) — დექსამეტაზონის გამო ელექტროლიტური დისბალანსის (ჰიპოკალიემია) დროს იზრდება გულის არითმიების რისკი.
- იმუნოსუპრესანტები (მაგ. ციკლოსპორინი) — ზრდის ტოქსიკურობას.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ დექსამეტაზონი, თუ გაქვთ ალერგია მის რომელიმე კომპონენტზე. ❌ არ მიიღოთ აქტიური ინფექციის დროს ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის გარეშე.
⚠ მიმართეთ ექიმს ან ფარმაცევტს მიღებამდე, თუ გაქვთ:
- კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაავადებები (აქტიური ან ანამნეზში)
- ოსტეოპოროზი (ძვლების სიმტკიცის დაქვეითება)
- შაქრიანი დიაბეტი
- მაღალი არტერიული წნევა
- გულის უკმარისობა
- ფსიქიკური აშლილობები ანამნეზში
- გლაუკომა
- ბავშვებში ზრდის შეფერხების რისკი
- ტუბერკულოზი
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია: C. დექსამეტაზონი კვეთს პლაცენტას. ორსულობისას, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. დედებში, რომლებიც იღებდნენ კორტიკოსტეროიდებს ორსულობისას, აღწერილია ნაყოფის ზრდის შეფერხება და თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობა მშობიარობის შემდეგ. ლაქტაციის პერიოდში: დექსამეტაზონი გამოიყოფა დედის რძეში. ძუძუთი კვების დროს გამოყენება რეკომენდებული არ არის, ან საჭიროა მკაცრი სამედიცინო მითითება და ბავშვის მდგომარეობის მონიტორინგი. ექიმმა უნდა შეაფასოს რისკ-სარგებლის თანაფარდობა.
17.გამოყენება ბავშვებში
ბავშვებში დექსამეტაზონის გამოყენება მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს და ექიმის მკაცრ მეთვალყურეობას. დოზა განისაზღვრება დაავადების სიმძიმის, ბავშვის ასაკისა და წონის მიხედვით. ხანგრძლივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ზრდის შეფერხება და თირკმელზედა ჯირკვლის ფუნქციის დათრგუნვა. ზუსტი დოზირების სქემა და ასაკობრივი შეზღუდვები უნდა განისაზღვროს ექიმის მიერ ინდივიდუალურად. ზოგადად, 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში დოზა უნდა იყოს უფრო დაბალი, ვიდრე მოზრდილებში.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში დექსამეტაზონის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, რადგან მათ შესაძლოა ჰქონდეთ თანმხლები დაავადებები და იღებდნენ სხვა მედიკამენტებს (polypharmacy). კორტიკოსტეროიდებმა შეიძლება გააუარესონ არსებული მდგომარეობები, როგორიცაა ოსტეოპოროზი, ჰიპერტენზია, დიაბეტი და ინფექციებისადმი მგრძნობელობა. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. საწყისი დოზა შეიძლება იყოს უფრო დაბალი, ვიდრე ახალგაზრდა პაციენტებში, და დოზა უნდა ტიტრირდეს ინდივიდუალურად.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
დექსამეტაზონმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა, ან განწყობის ცვლილებები. ამის გამო, პაციენტებს, რომლებიც მართავენ ავტომობილს ან მუშაობენ მექანიზმებთან, უნდა გააფრთხილონ ამ პოტენციური ეფექტების შესახებ. რეკომენდებულია თავი შეიკავონ აქტივობებისგან, რომლებიც მოითხოვს მომატებულ ყურადღებას, სანამ არ გაირკვევა პრეპარატის ინდივიდუალური რეაქცია.
20.შენახვის პირობები
ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისაგან. ინახება ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი შეფუთვის შენახვის ვადა დამოკიდებულია მწარმოებლის რეკომენდაციებზე, თუმცა, როგორც წესი, ბლისტერული შეფუთვა ინახება ოთახის ტემპერატურაზე.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან ვადა იწურება 3 წელში. გახსნილი შეფუთვის (ბლისტერის) შენახვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 3 წელს, თუ მწარმოებლის მიერ სხვა რამ არ არის მითითებული. რეკომენდებულია პრეპარატის გამოყენება გახსნიდან 3 წლის ვადაში, სათანადო შენახვის პირობების დაცვით.