დექსამეტაზონი ი/ვ ი/მ ხსნარი საინექციო 4მგ/1მლ ამპულა #25

დექსამეტაზონი ი/ვ ი/მ ხსნარი საინექციო 4მგ/1მლ ამპულა #25 (დექსამეტაზონი ი/ვ ი/მ ხსნარი საინექციო 4მგ/1მლ ამპულა #25)

() — ATC:

ampoule · 4 mg · 25 ც.

აქტიური ნივთიერება: **** () — 4 mg. მწარმოებელი: კრკა დ.დ. ნოვო მესტო.

დექსამეტაზონი ი/ვ, ი/მ ხსნარი საინექციო 4მგ/1მლ არის უფერო, გამჭვირვალე ხსნარი, რომელიც მოთავსებულია 1 მლ მოცულობის მინის ამპულებში. თითოეული ამპულა შეიცავს 4 მგ დექსამეტაზონს. შეფუთვაში მოთავსებულია 25 ამპულა.

ATC ·

დექსამეტაზონი გლუკოკორტიკოსტეროიდების ჯგუფის პრეპარატია. მას გააჩნია ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო, ალერგიის საწინააღმდეგო და იმუნოსუპრესიული (იმუნური სისტემის დათრგუნვის) ეფექტი. გამოიყენება სხვადასხვა ანთებითი და ალერგიული დაავადებების სამკურნალოდ, მათ შორის: მძიმე ალერგიული რეაქციები (ანაფილაქსია), ბრონქული ასთმის მწვავე შეტევები, რევმატოიდული ართრიტი, სისტემური წითელი მგლურა, კანის დაავადებები, თვალის ანთებები, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი). აგრეთვე, გამოიყენება თავის ტვინის შეშუპების შესამცირებლად სიმსივნეების ან ტრავმების დროს, ქიმიოთერაპიის გვერდითი ეფექტების შესამსუბუქებლად და ზოგიერთი ონკოლოგიური დაავადების სამკურნალოდ. პრეპარატი ინიშნება ექიმის მიერ, როდესაც საჭიროა სწრაფი და ძლიერი ეფექტი, ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პერორალური მიღება შეუძლებელია.

დექსამეტაზონი კარგად შეიწოვება ინტრამუსკულარული ინექციის შემდეგ. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაახლოებით 77%-ია. დექსამეტაზონი მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად CYP3A4 ფერმენტის მონაწილეობით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 1.8-3.6 საათს. პრეპარატი გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით, მეტაბოლიტების სახით. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში ფარმაკოკინეტიკა მნიშვნელოვნად არ იცვლება, თუმცა ღვიძლის უკმარისობის დროს მეტაბოლიზმი შეიძლება შენელდეს.

დექსამეტაზონი გლუკოკორტიკოსტეროიდების ჯგუფის პრეპარატია. მას გააჩნია ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო, ალერგიის საწინააღმდეგო და იმუნოსუპრესიული (იმუნური სისტემის დათრგუნვის) ეფექტი. გამოიყენება სხვადასხვა ანთებითი და ალერგიული დაავადებების სამკურნალოდ, მათ შორის: მძიმე ალერგიული რეაქციები (ანაფილაქსია), ბრონქული ასთმის მწვავე შეტევები, რევმატოიდული ართრიტი, სისტემური წითელი მგლურა, კანის დაავადებები, თვალის ანთებები, ნაწლავების ანთებითი დაავადებები (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი). აგრეთვე, გამოიყენება თავის ტვინის შეშუპების შესამცირებლად სიმსივნეების ან ტრავმების დროს, ქიმიოთერაპიის გვერდითი ეფექტების შესამსუბუქებლად და ზოგიერთი ონკოლოგიური დაავადების სამკურნალოდ. პრეპარატი ინიშნება ექიმის მიერ, როდესაც საჭიროა სწრაფი და ძლიერი ეფექტი, ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პერორალური მიღება შეუძლებელია.

❌ არ მიიღოთ დექსამეტაზონი, თუ გაქვთ ალერგია დექსამეტაზონზე ან პრეპარატში შემავალ სხვა კომპონენტებზე. ❌ არ გამოიყენოთ სისტემური სოკოვანი ინფექციების დროს. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ შემდეგ შემთხვევებში: მწვავე ვირუსული ინფექციები (მაგ. ჰერპესი, ჩუტყვავილა, წითელა), ტუბერკულოზი, კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაავადებები, მაღალი არტერიული წნევა, გულის უკმარისობა, შაქრიანი დიაბეტი, ოსტეოპოროზი, ფსიქიკური დაავადებები, გლაუკომა. პრეპარატის მიღებამდე აუცილებლად აცნობეთ ექიმს ნებისმიერი არსებული ან წარსულში გადატანილი დაავადების შესახებ. ხანგრძლივი მკურნალობისას საჭიროა რეგულარული სამედიცინო მეთვალყურეობა.

ზრდასრულებში საწყისი დოზა მერყეობს 0.5 მგ-დან 9 მგ-მდე დღეში, დაავადების სიმძიმისა და მიმდინარეობის მიხედვით. მწვავე მდგომარეობებში, ან როცა საჭიროა სწრაფი ეფექტი, დოზა შეიძლება გაიზარდოს 4-8 მგ-მდე ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად. დოზის კორექცია თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl <50 მლ/წთ) ჩვეულებრივ არ არის საჭირო, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh A, B, C) დოზის შემცირება შეიძლება საჭირო გახდეს. პრეპარატი შეჰყავთ ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად. მიღების ხერხი დამოკიდებულია კლინიკურ მდგომარეობაზე.

ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები, განსაკუთრებით ხანგრძლივი გამოყენებისას, მოიცავს: იმუნური სისტემის დათრგუნვას, რაც ზრდის ინფექციებისადმი მგრძნობელობას; სისხლში შაქრის დონის მომატებას (ჰიპერგლიკემია), რამაც შესაძლოა დიაბეტის განვითარება ან არსებული დიაბეტის გამწვავება გამოიწვიოს; არტერიული წნევის მომატებას; კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მხრივ — წყლულების წარმოქმნას, სისხლდენას, გულისრევას, ღებინებას; ძვლების სიმკვრივის დაქვეითებას (ოსტეოპოროზი); კუნთების სისუსტეს; კანის ცვლილებებს (გაძვალება, აკნე, შეფერილობა); შეშუპებას (სითხის შეკავება); ფსიქიკურ დარღვევებს (უძილობა, გაღიზიანებადობა, დეპრესია, ფსიქოზი). იშვიათი, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენებია: კუჭ-ნაწლავის მწვავე სისხლდენა, ანაფილაქსიური შოკი, თრომბოემბოლია, თვალის დაავადებები (გლაუკომა, კატარაქტა), ზრდის შეფერხება ბავშვებში.

დექსამეტაზონის დოზის გადაჭარბების სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს: გულისრევას, ღებინებას, თავბრუსხვევას, შფოთვას, დეპრესიას, ძილიანობას, კრუნჩხვებს, შეშუპებას, არტერიული წნევის უკიდურესად მომატებას. თუ ასეთი სიმპტომები გამოვლინდა, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას. ექიმი განსაზღვრავს მკურნალობის შემდგომ ტაქტიკას, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს პრეპარატის დოზის შემცირებას ან მოხსნას.

დექსამეტაზონმა შესაძლოა ურთიერთქმედება მოახდინოს სხვა პრეპარატებთან: 1. სხვა კორტიკოსტეროიდები, არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (აასს) — ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენისა და წყლულების რისკს. 2. იმუნოსუპრესანტები (მაგ. ციკლოსპორინი, აზათიოპრინი) — ზრდის ინფექციის რისკს. 3. რიფამპიცინი, ფენიტოინი, კარბამაზეპინი, ეფედრინი — ამცირებენ დექსამეტაზონის ეფექტურობას. 4. ესტროგენები, ანაბოლური სტეროიდები — ზრდიან შეშუპებისა და აკნეს რისკს. 5. გულის გლიკოზიდები — ელექტროლიტური დისბალანსისას (განსაკუთრებით კალიუმის ნაკლებობა) იზრდება გულის არითმიების რისკი. 6. ანტიდიაბეტური საშუალებები — ამცირებს მათ ეფექტურობას, საჭიროა სისხლში შაქრის დონის კონტროლი.

❌ არ მიიღოთ დექსამეტაზონი, თუ გაქვთ ალერგია დექსამეტაზონზე ან პრეპარატში შემავალ სხვა კომპონენტებზე. ❌ არ გამოიყენოთ სისტემური სოკოვანი ინფექციების დროს. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ შემდეგ შემთხვევებში: მწვავე ვირუსული ინფექციები (მაგ. ჰერპესი, ჩუტყვავილა, წითელა), ტუბერკულოზი, კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაავადებები, მაღალი არტერიული წნევა, გულის უკმარისობა, შაქრიანი დიაბეტი, ოსტეოპოროზი, ფსიქიკური დაავადებები, გლაუკომა. პრეპარატის მიღებამდე აუცილებლად აცნობეთ ექიმს ნებისმიერი არსებული ან წარსულში გადატანილი დაავადების შესახებ. ხანგრძლივი მკურნალობისას საჭიროა რეგულარული სამედიცინო მეთვალყურეობა.

FDA კატეგორია C. დექსამეტაზონი კვეთს პლაცენტურ ბარიერს. ორსულობის დროს, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, მისი გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ხანგრძლივმა ან მაღალი დოზებით გამოყენებამ ორსულობისას შესაძლოა გამოიწვიოს ნაყოფის ზრდის შეფერხება, თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობა. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან დექსამეტაზონი გამოიყოფა დედის რძეში და შეიძლება დათრგუნოს ჩვილის ზრდა და განვითარება. ძუძუთი კვებისას პრეპარატის გამოყენების აუცილებლობის შემთხვევაში, რეკომენდებულია კვების შეწყვეტა.

ბავშვებში დექსამეტაზონის გამოყენება უნდა მოხდეს მკაცრი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ. დოზირება დამოკიდებულია ასაკსა და დაავადების სიმძიმეზე. ხანგრძლივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ზრდის შეფერხება. ბავშვებში დოზის კორექცია ხდება ინდივიდუალურად, ექიმის მიერ. ზუსტი დოზირების სქემა ბავშვებისთვის არ არის დადგენილი და ყოველთვის მოითხოვს ექიმის გადაწყვეტილებას.

65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში დექსამეტაზონის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, განსაკუთრებით თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითების, გულის უკმარისობის, არტერიული ჰიპერტენზიის, შაქრიანი დიაბეტის ან ოსტეოპოროზის არსებობისას. შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის კორექცია და უფრო ხშირი მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში ურთიერთქმედების რისკი იზრდება.

დექსამეტაზონმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა, უძილობა ან ფსიქიკური დარღვევები. ამიტომ, პრეპარატის მიღების პერიოდში რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და პოტენციურად სახიფათო მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ არ გაირკვევა პრეპარატის ინდივიდუალური ზემოქმედება.

პრეპარატი უნდა ინახებოდეს 15-25°C ტემპერატურაზე, სინათლისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნის შემდეგ (ამპულის მოტეხვის შემდეგ) ხსნარი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.

წარმოების თარიღიდან ვადა იწურება 3 წელში. ამპულის გახსნის შემდეგ ხსნარი უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ, რომელიც მითითებულია შეფუთვაზე.