1.სავაჭრო დასახელება
Dexamethasone (დექსამეთაზონი 0.5მგ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
Dexamethasone (Dexamethasone) — ATC: H02AB02
3.სამკურნალო ფორმა
tablets ·
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Dexamethasone (Dexamethasone) — .
5.აღწერა
თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები ერთ მხარეს გრავირებული ხაზით. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 0.5 მგ დექსამეთაზონს. შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული ბლისტერი შეიცავს 10 ტაბლეტს. მუყაოს კოლოფში მოთავსებულია 2 ან 3 ბლისტერი.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC H02AB02 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
დექსამეთაზონი 0.5მგ არის გლუკოკორტიკოიდი, რომელიც გამოიყენება მრავალი ანთებითი და ალერგიული მდგომარეობის სამკურნალოდ. ის თრგუნავს იმუნურ სისტემას და ამცირებს ანთების გამოყოფილ ნივთიერებებს. ძირითადი ჩვენებებია: მძიმე ალერგიული რეაქციები (ანაფილაქსია, ჭინჭრის ციება), ბრონქული ასთმა, რევმატოიდული ართრიტი, სისტემური წითელი მგლურა, კანის დაავადებები (ეგზემა, ფსორიაზი), ნაწლავების ანთებითი დაავადებები (კრონის დაავადება), თვალის ანთებითი დაავადებები, ზოგიერთი ტიპის ლეიკემია და ლიმფომა, თავის ტვინის შეშუპება. პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით, რადგან მისი გამოყენება მოითხოვს დოზის და მკურნალობის ხანგრძლივობის ზუსტ კონტროლს.
8.ფარმაკოკინეტიკა
დექსამეთაზონი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ, ბიოშეღწევადობა აღწევს 80-90%. პლაზმის ცილებს უკავშირდება დაახლოებით 60-70%. განაწილების მოცულობა შეადგენს დაახლოებით 0.5-1 ლ/კგ. მეტაბოლიზდება ძირითადად ღვიძლში არააქტიური მეტაბოლიტების წარმოქმნით, CYP3A4 ფერმენტის მონაწილეობით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს 1.5-3.5 საათს, თუმცა მისი ფარმაკოლოგიური მოქმედების ხანგრძლივობა გაცილებით მეტია (36-72 საათი) ქსოვილოვან დონეზე კორტიკოსტეროიდული რეცეპტორების შეკავშირების გამო. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით.
9.ჩვენებები
დექსამეთაზონი 0.5მგ არის გლუკოკორტიკოიდი, რომელიც გამოიყენება მრავალი ანთებითი და ალერგიული მდგომარეობის სამკურნალოდ. ის თრგუნავს იმუნურ სისტემას და ამცირებს ანთების გამოყოფილ ნივთიერებებს. ძირითადი ჩვენებებია: მძიმე ალერგიული რეაქციები (ანაფილაქსია, ჭინჭრის ციება), ბრონქული ასთმა, რევმატოიდული ართრიტი, სისტემური წითელი მგლურა, კანის დაავადებები (ეგზემა, ფსორიაზი), ნაწლავების ანთებითი დაავადებები (კრონის დაავადება), თვალის ანთებითი დაავადებები, ზოგიერთი ტიპის ლეიკემია და ლიმფომა, თავის ტვინის შეშუპება. პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით, რადგან მისი გამოყენება მოითხოვს დოზის და მკურნალობის ხანგრძლივობის ზუსტ კონტროლს.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ დექსამეთაზონი, თუ გაქვთ ალერგია დექსამეთაზონზე ან სხვა კორტიკოსტეროიდებზე. ⚠ მიმართეთ ექიმს დექსამეთაზონის მიღებამდე, თუ გაწუხებთ: აქტიური ინფექციური დაავადება (ბაქტერიული, ვირუსული, სოკოვანი), ტუბერკულოზი, კუჭ-ნაწლავის წყლული, ოსტეოპოროზი, შაქრიანი დიაბეტი, მაღალი არტერიული წნევა, გულის უკმარისობა, თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა, გლაუკომა, ფსიქიკური დაავადებები ანამნეზში. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო ბავშვებში და ხანდაზმულებში. ხანგრძლივი მკურნალობისას აუცილებელია ექიმის რეგულარული მეთვალყურეობა და დოზის თანდათანობითი შემცირება შეწყვეტისას.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში საწყისი დოზა მერყეობს 0.5 მგ-დან 9 მგ-მდე დღეში, მდგომარეობის სიმძიმის მიხედვით. მძიმე შემთხვევებში დოზა შეიძლება გაიზარდოს. შემანარჩუნებელი დოზა დგინდება ინდივიდუალურად. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl <50 მლ/წთ) დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (Child-Pugh A, B, C) შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის შემცირება. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, საკვების მიღების მიუხედავად. დოზის თანდათანობითი შემცირება აუცილებელია მკურნალობის შეწყვეტისას.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი გვერდითი ეფექტები (>1/10) მოიცავს: გაძლიერებულ მადას, წონის მატებას, განწყობის ცვალებადობას (ეიფორია, შფოთვა, დეპრესია), უძილობას, სახის შეშუპებას (მთვარისებრი სახე), სითხის შეკავებას ორგანიზმში, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის გაღიზიანებას. იშვიათი, მაგრამ სერიოზული გვერდითი ეფექტები: იმუნური სისტემის დათრგუნვა (ინფექციებისადმი მგრძნობელობის გაზრდა), სისხლში შაქრის დონის მატება (დიაბეტის გამწვავება), ოსტეოპოროზი (ძვლების სიმყიფე), კუჭ-ნაწლავის წყლულების წარმოქმნა, ფსიქიკური დარღვევები, მხედველობის პრობლემები (გლაუკომა, კატარაქტა), კუნთების სისუსტე, კანის პრობლემები (აკნე, სტრიები). დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს, თუ შეამჩნევთ ინფექციის ნიშნებს (მაღალი სიცხე, ხველა, ტკივილი), მუცლის ძლიერ ტკივილს, სისხლიან განავალს, ძლიერ თავის ტკივილს ან მხედველობის მკვეთრ გაუარესებას.
13.დოზის გადაცილება
დექსამეთაზონის დოზის გადაჭარბების სიმპტომები შეიძლება მოიცავდეს: ძილიანობას, გულისრევას, ღებინებას, თავბრუსხვევას, შფოთვას, გაღიზიანებას. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია კრუნჩხვები. დოზის გადაჭარბების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას. წაიყვანეთ წამლის შეფუთვა ექიმთან.
14.ურთიერთქმედებები
დექსამეთაზონმა შეიძლება ურთიერთქმედება სხვა მედიკამენტებთან: 1. არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები (მაგ. იბუპროფენი, ასპირინი) — ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკს. 2. სისხლის გამათხელებლები (მაგ. ვარფარინი) — ზრდის სისხლდენის რისკს. 3. დიაბეტის საწინააღმდეგო პრეპარატები (ინსულინი, მეტფორმინი) — დექსამეთაზონმა შეიძლება გაზარდოს სისხლში შაქრის დონე, რაც მოითხოვს ამ პრეპარატების დოზის კორექციას. 4. რიფამპიცინი, ფენიტოინი, კარბამაზეპინი, ეფედრინი — ამცირებენ დექსამეთაზონის ეფექტურობას. 5. აცეტილსალიცილის მჟავა (მაღალი დოზებით) — ზრდის კუჭ-ნაწლავის წყლულის რისკს. ნებისმიერი მედიკამენტის, მათ შორის მცენარეული და ურეცეპტო საშუალებების მიღებამდე, აუცილებელია ექიმთან ან ფარმაცევტთან კონსულტაცია.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ დექსამეთაზონი, თუ გაქვთ ალერგია დექსამეთაზონზე ან სხვა კორტიკოსტეროიდებზე. ⚠ მიმართეთ ექიმს დექსამეთაზონის მიღებამდე, თუ გაწუხებთ: აქტიური ინფექციური დაავადება (ბაქტერიული, ვირუსული, სოკოვანი), ტუბერკულოზი, კუჭ-ნაწლავის წყლული, ოსტეოპოროზი, შაქრიანი დიაბეტი, მაღალი არტერიული წნევა, გულის უკმარისობა, თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა, გლაუკომა, ფსიქიკური დაავადებები ანამნეზში. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო ბავშვებში და ხანდაზმულებში. ხანგრძლივი მკურნალობისას აუცილებელია ექიმის რეგულარული მეთვალყურეობა და დოზის თანდათანობითი შემცირება შეწყვეტისას.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია C. ორსულობის დროს დექსამეთაზონის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. კორტიკოსტეროიდებმა შეიძლება გამოიწვიონ ნაყოფის ზრდის შეფერხება, თანდაყოლილი მანკები (იშვიათად) და დედის თირკზედა ჯირკვლის ფუნქციის დათრგუნვა. ორსულობის ბოლო ტრიმესტრში გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ნაყოფში თირკზედა ჯირკვლის ატროფია. ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან დექსამეთაზონი გადადის დედის რძეში და შეიძლება დააზიანოს ჩვილი. ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენების საკითხს წყვეტს მკურნალი ექიმი.
17.გამოყენება ბავშვებში
ბავშვებში დექსამეთაზონის გამოყენება მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს და ექიმის მუდმივ მეთვალყურეობას. დოზირება განისაზღვრება ასაკისა და სხეულის წონის მიხედვით, ასევე დაავადების სიმძიმის გათვალისწინებით. ზოგადი რეკომენდაციაა 0.01-0.3 მგ/კგ/დღეში, გაყოფილი რამდენიმე მიღებაზე. ხანგრძლივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ზრდის შეფერხება. 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში გამოყენება უნდა იყოს მკაცრად გამართლებული და მინიმალური ეფექტური დოზით.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) დექსამეთაზონის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, განსაკუთრებით თუ აღენიშნებათ თანმხლები დაავადებები, როგორიცაა ოსტეოპოროზი, ჰიპერტენზია, გულის უკმარისობა ან დიაბეტი. შესაძლოა საჭირო გახდეს დოზის კორექცია და თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. Polypharmacy-ის შემთხვევაში, ურთიერთქმედებების რისკი იზრდება.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
დექსამეთაზონმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა, ან განწყობის ცვლილებები. ამიტომ, პრეპარატის მიღების პერიოდში რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ პოტენციურად სახიფათო საქმიანობებისგან, რომლებიც მოითხოვენ ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას, როგორიცაა სატრანსპორტო საშუალების მართვა ან მექანიზმებთან მუშაობა, სანამ არ გაირკვევა პრეპარატის ინდივიდუალური ზემოქმედება.
20.შენახვის პირობები
ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისა და ტენისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. პრეპარატი ინახება ორიგინალურ შეფუთვაში.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან 3 წელი. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ ბლისტერში შენახული ტაბლეტების შენახვის ვადა არ განსხვავდება საერთო შენახვის ვადისგან, თუ ინახება სათანადოდ.