1.სავაჭრო დასახელება
Zinnat (ცეფუროქსიმი 500მგ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
ცეფუროქსიმი (Cefuroxime) — ATC: J01DC02
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 500 მგ · 10 ც.
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Cefuroxime (ცეფუროქსიმი) — 500 მგ. მწარმოებელი: GSK.
5.აღწერა
მრგვალი, ორმხრივამოზნექილი, თეთრი ან თითქმის თეთრი ფერის აპკიანი გარსით დაფარული ტაბლეტები, ერთ მხარეს გრავირებით. მოთავსებულია ალუმინის/PVC ბლისტერებში, 10 ტაბლეტი თითო ბლისტერში. შეფუთვა შეიძლება შეიცავდეს 10, 14, 20 ან 50 ტაბლეტს. ტაბლეტები ადვილად გადასაყლაპია და განკუთვნილია ორალური მიღებისთვის.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC J01DC02 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
ცეფუროქსიმი მიეკუთვნება ბეტა-ლაქტამური ანტიბიოტიკების ჯგუფს (ATC: J01DC02 — მეორე თაობის ცეფალოსპორინები). ის მოქმედებს ბაქტერიის უჯრედის კედლის სინთეზის დათრგუნვით, რაც იწვევს მიკროორგანიზმის სიკვდილს. ჩვენებებია: ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციები (ბრონქიტი, პნევმონია, სინუსიტი, შუა ყურის ანთება), საშარდე სისტემის ინფექციები (ცისტიტი, პიელონეფრიტი), კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციები, ასევე ლაიმის დაავადების ადრეული სტადია (ერითემა მიგრანს). პრეპარატი ეფექტურია გრამდადებითი და ნაწილობრივ გრამუარყოფითი ბაქტერიების წინააღმდეგ. ზრდასრულთა სტანდარტული დოზაა 250-500 მგ დღეში ორჯერ. კურსის ხანგრძლივობას ექიმი განსაზღვრავს ინფექციის ტიპის მიხედვით.
8.ფარმაკოკინეტიკა
ცეფუროქსიმი აქსეტილი, ორალური პროწამალი, სწრაფად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან და ჰიდროლიზდება ესთერაზების მიერ ნაწლავის ლორწოვან გარსსა და სისხლში, რათა ცირკულაციაში გამოთავისუფლდეს აქტიური ცეფუროქსიმი. შეწოვა უმჯობესდება საკვებთან ერთად მიღებისას. პიკური პლაზმური კონცენტრაციები მიიღწევა ორალური მიღებიდან დაახლოებით 2-3 საათში. ბიოშეღწევადობა საკვებთან ერთად მიღებისას შეადგენს დაახლოებით 37-52%-ს. ცეფუროქსიმი ფართოდ ნაწილდება ორგანიზმში, მათ შორის ნუშურა ჯირკვლებში, სინუსებში, ბრონქულ ხეში, ძვალში, თვალის წინა კამერის სითხეში და თავზურგტვინის სითხეში (მენინგების ანთებისას). ის დაახლოებით 33-50%-ით უკავშირდება პლაზმის ცილებს. ცეფუროქსიმი არ მეტაბოლიზდება და გამოიყოფა შეუცვლელი სახით შარდით, გლომერულური ფილტრაციისა და მილაკოვანი სეკრეციის გზით. პლაზმური ელიმინაციის ნახევარგამოყოფის პერიოდი შეადგენს დაახლოებით 1.2-1.5 საათს.
9.ჩვენებები
ცეფუროქსიმი მიეკუთვნება ბეტა-ლაქტამური ანტიბიოტიკების ჯგუფს (ATC: J01DC02 — მეორე თაობის ცეფალოსპორინები). ის მოქმედებს ბაქტერიის უჯრედის კედლის სინთეზის დათრგუნვით, რაც იწვევს მიკროორგანიზმის სიკვდილს. ჩვენებებია: ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციები (ბრონქიტი, პნევმონია, სინუსიტი, შუა ყურის ანთება), საშარდე სისტემის ინფექციები (ცისტიტი, პიელონეფრიტი), კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციები, ასევე ლაიმის დაავადების ადრეული სტადია (ერითემა მიგრანს). პრეპარატი ეფექტურია გრამდადებითი და ნაწილობრივ გრამუარყოფითი ბაქტერიების წინააღმდეგ. ზრდასრულთა სტანდარტული დოზაა 250-500 მგ დღეში ორჯერ. კურსის ხანგრძლივობას ექიმი განსაზღვრავს ინფექციის ტიპის მიხედვით.
10.უკუჩვენებები
უკუნაჩვენებია ცეფალოსპორინებისა და პენიცილინების მიმართ ცნობილი ანაფილაქსიური რეაქციის მქონე პირებისთვის. პენიცილინზე ალერგიის შემთხვევაში ჯვარედინი რეაქციის რისკი არსებობს, ამიტომ აუცილებლად აცნობეთ ექიმს. თირკმელების მძიმე უკმარისობის დროს საჭიროა დოზის კორექცია, რომელსაც ექიმი განსაზღვრავს. ანტიბიოტიკის კურსი სრულად დაასრულეთ, მაშინაც კი, თუ ადრე იგრძნობთ გაუმჯობესებას. ნაადრევი შეწყვეტა ზრდის რეზისტენტობის რისკს. ანტიბიოტიკი არ მოქმედებს ვირუსულ ინფექციებზე (გაციება, გრიპი).
11.მიღების წესი და დოზები
ზრდასრულები
- უმეტესი ინფექციები (მაგ., ტონზილიტი, ფარინგიტი, სინუსიტი, ცისტიტი): 250 მგ ორჯერ დღეში.
- ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციები (მაგ., ბრონქიტი, პნევმონია), საშარდე გზების მძიმე ინფექციები, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციები: 500 მგ ორჯერ დღეში.
- პიელონეფრიტი: 250 მგ ორჯერ დღეში.
- ლაიმის დაავადების ადრეული სტადია (ერითემა მიგრანს): 500 მგ ორჯერ დღეში 14 დღის განმავლობაში (7-21 დღე).
- მაქსიმალური დღიური დოზა: 1000 მგ (500 მგ ორჯერ დღეში).
- მიღების ხერხი: ტაბლეტები უნდა მიიღოთ საკვებთან ერთად უკეთესი შეწოვისთვის. არ დაღეჭოთ, გადაყლაპეთ მთლიანად წყალთან ერთად.
თირკმლის უკმარისობა
- კრეატინინის კლირენსი (CrCl) >30 მლ/წთ: დოზის კორექცია არ არის საჭირო.
- CrCl 10-29 მლ/წთ: სტანდარტული ერთჯერადი დოზა მიიღება ყოველ 24 საათში.
- CrCl <10 მლ/წთ: სტანდარტული ერთჯერადი დოზა მიიღება ყოველ 48 საათში.
- ჰემოდიალიზზე მყოფ პაციენტებში: ყოველი დიალიზის სესიის შემდეგ უნდა მიიღონ დამატებითი სტანდარტული ერთჯერადი დოზა.
ღვიძლის უკმარისობა
- მონაცემები არ მიუთითებს დოზის კორექციის აუცილებლობაზე ღვიძლის უკმარისობის დროს (Child-Pugh A, B ან C).
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი გვერდითი მოვლენები (>5%): დიარეა, გულისრევა, მუცლის ტკივილი, თავის ტკივილი, კანდიდოზი (სოკოვანი ინფექცია — განსაკუთრებით ხანგრძლივი კურსის დროს). ასევე შედარებით ხშირია გამონაყარი და ღვიძლის ფერმენტების (ტრანსამინაზების) დროებითი მომატება. სერიოზული და იშვიათი რეაქციებია: ანაფილაქსია (მძიმე ალერგიული რეაქცია — სუნთქვის გაძნელება, სახის შეშუპება) — დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება. Clostridium difficile-ით გამოწვეული ფსევდომემბრანული კოლიტი (სისხლიანი დიარეა, ცხელება) — შეწყვიტეთ მიღება და მიმართეთ ექიმს. სტივენს-ჯონსონის სინდრომი (კანის მძიმე რეაქცია) — უკიდურესად იშვიათია, მაგრამ საჭიროებს ჰოსპიტალიზაციას.
13.დოზის გადაცილება
დოზის გადაჭარბებისას შესაძლოა განვითარდეს გულისრევა, ღებინება, დიარეა და კრუნჩხვები (განსაკუთრებით თირკმლის უკმარისობის ფონზე). სპეციფიკური ანტიდოტი არ არსებობს. ჰემოდიალიზი ამცირებს პრეპარატის კონცენტრაციას სისხლში. დოზის გადაჭარბების ეჭვის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით ექიმს ან ტოქსიკოლოგიურ ცენტრს.
14.ურთიერთქმედებები
- ანტაციდები და H2-ბლოკატორები (რანიტიდინი, ომეპრაზოლი) — ამცირებენ ცეფუროქსიმის შეწოვას; მიიღეთ ანტიბიოტიკი საკვებთან ერთად და ანტაციდიდან მინიმუმ 2 საათის ინტერვალით. 2. ამინოგლიკოზიდები (გენტამიცინი) — ერთდროული გამოყენება ზრდის თირკმელების დაზიანების (ნეფროტოქსიურობის) რისკს; ექიმის მეთვალყურეობა სავალდებულოა. 3. პრობენეციდი — ზრდის ცეფუროქსიმის კონცენტრაციას სისხლში ექსკრეციის შენელებით. 4. ორალური ანტიკოაგულანტები (ვარფარინი) — ანტიბიოტიკმა შესაძლოა გააძლიეროს სისხლდენის რისკი; INR-ის მონიტორინგი რეკომენდებულია. 5. ორალური კონტრაცეპტივები — ცეფალოსპორინები თეორიულად ამცირებენ მათ ეფექტურობას; კურსის განმავლობაში გამოიყენეთ კონტრაცეფციის დამატებითი მეთოდი.
15.სპეციალური მითითებები
უკუნაჩვენებია ცეფალოსპორინებისა და პენიცილინების მიმართ ცნობილი ანაფილაქსიური რეაქციის მქონე პირებისთვის. პენიცილინზე ალერგიის შემთხვევაში ჯვარედინი რეაქციის რისკი არსებობს, ამიტომ აუცილებლად აცნობეთ ექიმს. თირკმელების მძიმე უკმარისობის დროს საჭიროა დოზის კორექცია, რომელსაც ექიმი განსაზღვრავს. ანტიბიოტიკის კურსი სრულად დაასრულეთ, მაშინაც კი, თუ ადრე იგრძნობთ გაუმჯობესებას. ნაადრევი შეწყვეტა ზრდის რეზისტენტობის რისკს. ანტიბიოტიკი არ მოქმედებს ვირუსულ ინფექციებზე (გაციება, გრიპი).
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია B. ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში არ გამოვლენილა ნაყოფისთვის მავნე ზემოქმედება. ორსულ ქალებზე ადეკვატური და კარგად კონტროლირებადი კვლევები არ ჩატარებულა. თუმცა, პოსტმარკეტინგული მონაცემები არ მიუთითებს ცეფუროქსიმის გამოყენებასთან დაკავშირებულ თანდაყოლილი ანომალიების გაზრდილ რისკზე. ცეფუროქსიმი გადის პლაცენტურ ბარიერს. ორსულობის დროს მისი გამოყენება რეკომენდებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს. გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს ექიმმა.
ლაქტაცია: ცეფუროქსიმი მცირე რაოდენობით გამოიყოფა დედის რძეში. თერაპიული დოზებით მიღებისას, ჩვილისთვის სერიოზული გვერდითი ეფექტების განვითარების რისკი დაბალია, თუმცა შესაძლებელია დიარეა, კანდიდოზი ან სენსიბილიზაცია. ძუძუთი კვების შეწყვეტა, როგორც წესი, არ არის საჭირო, მაგრამ სიფრთხილეა საჭირო და ჩვილის მონიტორინგი გვერდითი ეფექტებისთვის. გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს ექიმმა სარგებელი/რისკის შეფასების საფუძველზე.
17.გამოყენება ბავშვებში
ცეფუროქსიმი ტაბლეტების სახით არ არის რეკომენდებული 3 თვემდე ასაკის ბავშვებისთვის. 3 თვიდან 12 წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის, რომლებსაც შეუძლიათ ტაბლეტების გადაყლაპვა, დოზირება განისაზღვრება სხეულის წონის მიხედვით. ზოგადად, დოზებია:
- უმეტესი ინფექციები: 125 მგ ორჯერ დღეში.
- შუა ოტიტი ან უფრო მძიმე ინფექციები: 250 მგ ორჯერ დღეში.
- მაქსიმალური დღიური დოზა: 500 მგ.
ბავშვებისთვის, რომლებსაც უჭირთ ტაბლეტების გადაყლაპვა, რეკომენდებულია ცეფუროქსიმის სუსპენზიის ფორმა. დოზირების რეჟიმი უნდა დადგინდეს პედიატრის მიერ, ინფექციის სიმძიმისა და ბავშვის წონის გათვალისწინებით. 500მგ ტაბლეტები არ არის შესაფერისი ბავშვებისთვის, რომელთა წონა 40 კგ-ზე ნაკლებია.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუ თირკმლის ფუნქცია ნორმალურია. თუმცა, ხანდაზმულებში თირკმლის ფუნქცია ხშირად დაქვეითებულია, ამიტომ აუცილებელია კრეატინინის კლირენსის მონიტორინგი და დოზის კორექცია თირკმლის უკმარისობის ხარისხის მიხედვით (იხ. „დოზირება“ სექცია). პოლიფარმაციის მაღალი რისკის გამო, ყურადღება უნდა მიექცეს წამლებთან ურთიერთქმედებებს და თანმხლებ დაავადებებს. ექიმმა უნდა შეაფასოს სარგებელი/რისკის თანაფარდობა.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
ცეფუროქსიმმა შეიძლება გამოიწვიოს თავბრუსხვევა, რაც გავლენას ახდენს ავტომობილის მართვისა და მექანიზმების მართვის უნარზე. თუ პაციენტი განიცდის თავბრუსხვევას ან სხვა ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდით მოვლენებს, მან თავი უნდა შეიკავოს ავტომობილის მართვისა და მექანიზმების მართვისგან. პაციენტებს უნდა ეცნობოთ პოტენციური რისკის შესახებ, სანამ ისინი შეაფასებენ მათ ინდივიდუალურ რეაქციას პრეპარატზე.
20.შენახვის პირობები
შეინახეთ არაუმეტეს 30°C ტემპერატურაზე. შეინახეთ ორიგინალ შეფუთვაში სინათლისა და ტენიანობისგან დასაცავად. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. არ შეინახოთ მაცივარში ან გაყინოთ.
21.ვარგისიანობის ვადა
პრეპარატის ვარგისიანობის ვადა წარმოებიდან არის 3 წელი. ვარგისიანობის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე „EXP“ აღნიშვნით (თვე/წელი). გახსნის შემდეგ (ბლისტერის ამოღების შემდეგ) ტაბლეტის სტაბილურობა შენარჩუნებულია ვარგისიანობის ვადის ბოლომდე, თუ ინახება სათანადო პირობებში.