1.სავაჭრო დასახელება
Bupivacain (ბუპივაკაინი)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
ბუპივაკაინი (BUPIVACAIN) — ATC: N01BB01
3.სამკურნალო ფორმა
ampoule · 0.5%
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: BUPIVACAIN (ბუპივაკაინი) — 0.5%.
5.აღწერა
ბუპივაკაინი 0.5% არის გამჭვირვალე, უფერო ან თითქმის უფერო ხსნარი ამპულაში. თითოეული ამპულა შეიცავს 20 მლ ხსნარს. ამპულები შეფუთულია მუყაოს კოლოფში, 5 ან 10 ცალი.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N01BB01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
ბუპივაკაინი 0.5% არის ადგილობრივი საანესთეზიო საშუალება, რომელიც მიეკუთვნება ამიდების ჯგუფს. ის ბლოკავს ნერვული იმპულსების წარმოქმნას და გატარებას, რითაც იწვევს ტკივილის შეგრძნების გაქრობას. გამოიყენება სხვადასხვა სამედიცინო პროცედურების დროს ტკივილის გასაქრობად, როგორიცაა: ქირურგიული ოპერაციები, კბილის ამოღება, მშობიარობისას ეპიდურალური ანესთეზია და ოპერაციის შემდგომი ტკივილის მართვა. პრეპარატი შეჰყავთ ექიმის მიერ უშუალოდ იმ ადგილას, სადაც საჭიროა ტკივილის გაყუჩება.
8.ფარმაკოკინეტიკა
ბუპივაკაინი ხასიათდება ნელი აბსორბციით, რაც დამოკიდებულია შეყვანის ადგილსა და დოზაზე. პლაზმის ცილებს უკავშირდება 95%-ზე მეტად. განაწილება ხდება ქსოვილებში, განსაკუთრებით ცხიმოვან ქსოვილსა და კუნთებში. მეტაბოლიზმი ძირითადად ხდება ღვიძლში N-დეალკილირებით და არომატული ჰიდროქსილირებით, ძირითადად CYP1A2 და CYP3A4 ფერმენტების მონაწილეობით. ბუპივაკაინის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2.5-3 საათს, თუმცა შეიძლება გაიზარდოს ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით მეტაბოლიტების სახით.
9.ჩვენებები
ბუპივაკაინი 0.5% არის ადგილობრივი საანესთეზიო საშუალება, რომელიც მიეკუთვნება ამიდების ჯგუფს. ის ბლოკავს ნერვული იმპულსების წარმოქმნას და გატარებას, რითაც იწვევს ტკივილის შეგრძნების გაქრობას. გამოიყენება სხვადასხვა სამედიცინო პროცედურების დროს ტკივილის გასაქრობად, როგორიცაა: ქირურგიული ოპერაციები, კბილის ამოღება, მშობიარობისას ეპიდურალური ანესთეზია და ოპერაციის შემდგომი ტკივილის მართვა. პრეპარატი შეჰყავთ ექიმის მიერ უშუალოდ იმ ადგილას, სადაც საჭიროა ტკივილის გაყუჩება.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ ბუპივაკაინი, თუ გაქვთ ალერგია ბუპივაკაინზე, სხვა ადგილობრივ საანესთეზიო საშუალებებზე (როგორიცაა ლიდოკაინი, როპივაკაინი) ან პრეპარატის სხვა კომპონენტებზე. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ პაციენტებში გულის ან ღვიძლის მძიმე დაავადებებით, სუნთქვის უკმარისობით, კუნთების სისუსტით. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია, თუ გაქვთ სისხლის შედედების პრობლემები ან იღებთ სისხლის გამათხელებელ მედიკამენტებს.
11.მიღების წესი და დოზები
ზრდასრულთათვის საწყისი დოზა დამოკიდებულია პროცედურის ტიპზე და საჭირო ანესთეზიის ხანგრძლივობაზე. მაგალითად, ეპიდურალური ანესთეზიისთვის საწყისი დოზა შეიძლება იყოს 75-150 მგ (15-30 მლ 0.5% ხსნარი), ხოლო მაქსიმალური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 2 მგ/კგ-ს (მაქსიმუმ 150 მგ ერთჯერადად). თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში (CrCl <30 მლ/წთ) დოზის კორექცია საჭიროა სიფრთხილით, რადგან ბუპივაკაინის ექსკრეცია შეიძლება შენელდეს. ღვიძლის ფუნქციის მძიმე დარღვევისას (Child-Pugh C) დოზა უნდა შემცირდეს 50%-მდე. პრეპარატი შეჰყავთ ექსკლუზიურად ინტრავენურად, ინტრამუსკულარულად ან კანქვეშ, კვალიფიციური სამედიცინო პერსონალის მიერ.
12.გვერდითი მოვლენები
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია: დაბალი არტერიული წნევა, გულისრევა, ღებინება, თავბრუსხვევა, პირის სიმშრალე, შარდვის შეფერხება. იშვიათად, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენები შეიძლება მოიცავდეს: ნერვული სისტემის მხრივ – თავბრუსხვევა, ყურებში ხმაური, პირის ღრუს დაბუჟება, კუნთების შეკუმშვა, კრუნჩხვები, გონების დაკარგვა. გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მხრივ – არტერიული წნევის დაქვეითება, გულის რითმის დარღვევა, გულის გაჩერება. ალერგიული რეაქციები, როგორიცაა კანის გამონაყარი, ქავილი, ანაფილაქსიური შოკი.
13.დოზის გადაცილება
ბუპივაკაინის ჭარბი დოზის მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის მძიმე დარღვევები, როგორიცაა კრუნჩხვები, სუნთქვის დათრგუნვა, არტერიული წნევის მკვეთრი დაქვეითება და გულის გაჩერება. თუ არსებობს ჭარბი დოზის ეჭვი, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სამედიცინო დახმარებას ან დარეკეთ 112-ზე.
14.ურთიერთქმედებები
ბუპივაკაინის ურთიერთქმედება სხვა პრეპარატებთან უნდა შეფასდეს ექიმის მიერ. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა: 1. სხვა ადგილობრივ საანესთეზიო საშუალებებთან ერთად გამოყენება – ზრდის გვერდითი მოვლენების რისკს. 2. გულის რითმის მარეგულირებელ საშუალებებთან (მაგ. ამიოდარონი) – შესაძლებელია გულის რითმის დარღვევების გაძლიერება. 3. ოპიოიდებთან – ტკივილგამაყუჩებელი ეფექტი შეიძლება გაძლიერდეს, მაგრამ საჭიროა სიფრთხილე სუნთქვის დათრგუნვის რისკის გამო. 4. სისხლის გამათხელებლებთან (ანტიკოაგულანტები) – იზრდება სისხლდენის რისკი.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ ბუპივაკაინი, თუ გაქვთ ალერგია ბუპივაკაინზე, სხვა ადგილობრივ საანესთეზიო საშუალებებზე (როგორიცაა ლიდოკაინი, როპივაკაინი) ან პრეპარატის სხვა კომპონენტებზე. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ პაციენტებში გულის ან ღვიძლის მძიმე დაავადებებით, სუნთქვის უკმარისობით, კუნთების სისუსტით. აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია, თუ გაქვთ სისხლის შედედების პრობლემები ან იღებთ სისხლის გამათხელებელ მედიკამენტებს.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
ბუპივაკაინის გამოყენება ორსულობის დროს, განსაკუთრებით მშობიარობისას ეპიდურალური ანესთეზიისთვის, ფართოდაა მიღებული. თუმცა, ორსულობის პირველ ტრიმესტრში მისი გამოყენება არ არის რეკომენდებული, თუ აბსოლუტურად აუცილებელი არ არის. FDA კატეგორია — B. პრეპარატის სისტემური აბსორბციის შემთხვევაში, შესაძლებელია ნაყოფზე გავლენა, თუმცა კლინიკურად მნიშვნელოვანი ტერატოგენული ეფექტები არ არის დადასტურებული. ძუძუთი კვების პერიოდში გამოყენება დასაშვებია, რადგან მცირე რაოდენობით გადადის დედის რძეში და არ იწვევს გვერდით მოვლენებს ჩვილებში. ნებისმიერ შემთხვევაში, ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება უნდა მოხდეს ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ.
17.გამოყენება ბავშვებში
ბუპივაკაინის გამოყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში, განსაკუთრებით 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში, შეზღუდულია და მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს. დოზირება უნდა მოხდეს ასაკისა და სხეულის წონის მიხედვით, ექიმის მიერ ინდივიდუალურად დადგენილი სქემის თანახმად. 12 წელზე უფროსი ასაკის მოზარდებში დოზირება ზრდასრულთა დოზის მსგავსია, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. ზუსტი დოზირების რეკომენდაციები ბავშვებისთვის შეზღუდულია, ამიტომ პრეპარატის გამოყენება ბავშვებში უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის გადაწყვეტილებით და მკაცრი მონიტორინგით.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, ბუპივაკაინის მეტაბოლიზმი და ექსკრეცია შეიძლება შენელებული იყოს, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების გამო. ამიტომ, ხანდაზმულ პაციენტებში რეკომენდებულია დოზის შემცირება და პრეპარატის შეყვანა უფრო ნელი ინფუზიით. აუცილებელია არტერიული წნევის, გულისცემის და ცენტრალური ნერვული სისტემის ფუნქციის ფრთხილად მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში გასათვალისწინებელია სხვა პრეპარატებთან შესაძლო ურთიერთქმედება.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
ბუპივაკაინმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის დაქვეითება, როგორიცაა ძილიანობა, თავბრუსხვევა და მხედველობის დაქვეითება. ამ ეფექტების გამო, პრეპარატის მიღების შემდეგ რეკომენდებულია თავი შეიკავოთ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და პოტენციურად საშიში მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ სრულად არ აღდგება ნორმალური ფუნქციონირება.
20.შენახვის პირობები
პრეპარატი უნდა ინახებოდეს 15-25°C ტემპერატურაზე, სინათლისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი ამპულა უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან პრეპარატის ვარგისიანობის ვადა შეადგენს 3 წელს. არ გამოიყენოთ პრეპარატი შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნილი ამპულა უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ, ვინაიდან პრეპარატს არ გააჩნია კონსერვანტები.