აციკლოვირი

Aciklovir (აციკლოვირი)

ACIKlOVIR (ACIKlOVIR) — ATC: J05AB01

tablets ·

აქტიური ნივთიერება: ACIKlOVIR (ACIKlOVIR) — .

თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები ერთ მხარეს გრავირებით 'ACV 200'. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 200 მგ აციკლოვირს. შეფუთულია ალუმინის ფოლგის ბლისტერებში, თითოეულ ბლისტერში 10 ტაბლეტი. მუყაოს კოლოფში მოთავსებულია 2 ან 3 ბლისტერი.

ATC J05AB01 ·

აციკლოვირი მიეკუთვნება ანტივირუსული საშუალებების ჯგუფს, რომელიც მოქმედებს ჰერპესის ჯგუფის ვირუსებზე. ის აფერხებს ვირუსის დნმ-ის (გენეტიკური მასალის) სინთეზს, რითაც აჩერებს მის გამრავლებას და ამცირებს დაავადების მიმდინარეობას. გამოიყენება:

• ჰერპეს სიმპლექსის ვირუსის (HSV) პირველადი და რეციდივული ინფექციების სამკურნალოდ (გენიტალური ჰერპესი, ტუჩის ჰერპესი).
• ჰერპეს ზოსტერის (Varicella zoster virus - VZV) სამკურნალოდ, მათ შორის შინგლის (shingles) ჩათვლით.
• იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში HSV და VZV ინფექციების პროფილაქტიკისთვის.
• იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში, რომლებიც არიან HSV და VZV ინფექციების რისკის ქვეშ, პროფილაქტიკური მიზნით.

აციკლოვირი კარგად შეიწოვება პერორალურად მიღებისას, ბიოშეღწევადობა შეადგენს 15-30%-ს. საკვები არ ახდენს მნიშვნელოვან გავლენას შეწოვაზე. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაბალია (9-17%). აციკლოვირი ფართოდ ნაწილდება ორგანიზმის სითხეებში, მათ შორის ტვინ-ზურგის სითხეში (CSF), სადაც მისი კონცენტრაცია შეადგენს პლაზმის კონცენტრაციის 50%-ს. მეტაბოლიზმი ღვიძლში მინიმალურია, ძირითადად 8-ჰიდროქსი-აციკლოვირად გარდაიქმნება (დაახლოებით 10-15% დოზისა). ელიმინაცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, გლომერულური ფილტრაციისა და ტუბულარული სეკრეციის გზით. პრეპარატის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2.5-3.5 საათს ჯანმრთელ მოზრდილებში, ხოლო თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში შეიძლება გაიზარდოს 20 საათამდე.

აციკლოვირი მიეკუთვნება ანტივირუსული საშუალებების ჯგუფს, რომელიც მოქმედებს ჰერპესის ჯგუფის ვირუსებზე. ის აფერხებს ვირუსის დნმ-ის (გენეტიკური მასალის) სინთეზს, რითაც აჩერებს მის გამრავლებას და ამცირებს დაავადების მიმდინარეობას. გამოიყენება:

• ჰერპეს სიმპლექსის ვირუსის (HSV) პირველადი და რეციდივული ინფექციების სამკურნალოდ (გენიტალური ჰერპესი, ტუჩის ჰერპესი).
• ჰერპეს ზოსტერის (Varicella zoster virus - VZV) სამკურნალოდ, მათ შორის შინგლის (shingles) ჩათვლით.
• იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში HSV და VZV ინფექციების პროფილაქტიკისთვის.
• იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში, რომლებიც არიან HSV და VZV ინფექციების რისკის ქვეშ, პროფილაქტიკური მიზნით.

❌ არ მიიღოთ აციკლოვირი თუ:

• გაქვთ ალერგია აციკლოვირის, ვალაციკლოვირის, ფამციკლოვირის ან პრეპარატის სხვა კომპონენტზე.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
• ხართ ხანდაზმული ასაკის.
• ხართ დეჰიდრატირებული (ორგანიზმში წყლის ნაკლებობა).
• იმყოფებით ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ (ექიმის გადაწყვეტილებით).
• გაქვთ დასუსტებული იმუნური სისტემა (მაგ. აივ ინფექცია, ორგანოთა გადანერგვის შემდეგ).

მოზრდილებში ჰერპეს სიმპლექსის ინფექციების მკურნალობისთვის საწყისი დოზა შეადგენს 200 მგ დღეში 5-ჯერ (ყოველ 4 საათში, ძილის დროს პაუზით) 5-7 დღის განმავლობაში. პროფილაქტიკისთვის, განსაკუთრებით იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში, დოზა შეიძლება იყოს 200 მგ დღეში 4-ჯერ. ჰერპეს ზოსტერის დროს დოზა შეიძლება გაიზარდოს 800 მგ დღეში 5-ჯერ 7 დღის განმავლობაში. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას (CrCl <50 მლ/წთ) საჭიროა დოზის კორექცია: CrCl 25-50 მლ/წთ — 200 მგ დღეში 4-ჯერ; CrCl 10-25 მლ/წთ — 200 მგ დღეში 3-ჯერ; CrCl <10 მლ/წთ — 200 მგ დღეში 2-ჯერ. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, საკვების მიღების მიუხედავად, საკმარისი რაოდენობის სითხესთან ერთად.

ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები (>1/100-დან <1/10-მდე): გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი, გამონაყარი, ქავილი, თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, ფოტოფობია (მზის სინათლის აუტანლობა).

სერიოზული, თუმცა იშვიათი გვერდითი მოვლენები:

• თირკმელების ფუნქციის დარღვევა (განსაკუთრებით დეჰიდრატაციის ან მაღალი დოზების შემთხვევაში).
• ნევროლოგიური დარღვევები (ჰალუცინაციები, აგიტაცია, კრუნჩხვები, ძილიანობა, კომა) — განსაკუთრებით თირკმლის პრობლემების მქონე პაციენტებში.
• ანაფილაქსია (მძიმე ალერგიული რეაქცია).
• ჰეპატიტი, სიყვითლე.
• სისხლის უჯრედების რაოდენობის ცვლილება.

აციკლოვირის დოზის გადაჭარბებისას შეიძლება განვითარდეს თირკმელების დაზიანება, გულისრევა, ღებინება, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, დეზორიენტაცია, ჰალუცინაციები და კრუნჩხვები.

თუ ეჭვობთ დოზის გადაჭარბებაზე, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას. წაიყვანეთ წამლის შეფუთვა თან.

• პრობენეციდი (პოდაგრის სამკურნალო საშუალება): ზრდის აციკლოვირის კონცენტრაციას სისხლში, რამაც შეიძლება გაზარდოს გვერდითი მოვლენების რისკი. ექიმმა შეიძლება შეცვალოს დოზა.
• ციმეტიდინი (გულძმარვის სამკურნალო საშუალება): ასევე შეუძლია აციკლოვირის დონის ამაღლება.
• იმუნოსუპრესანტები (მაგ. ციკლოსპორინი, ტაკროლიმუსი): აციკლოვირმა შეიძლება გაზარდოს მათი ტოქსიკურობა თირკმელებზე.
• სხვა ნეფროტოქსიკური (თირკმელებისთვის საზიანო) პრეპარატები: ზრდის თირკმლის დაზიანების რისკს.

❌ არ მიიღოთ აციკლოვირი თუ:

• გაქვთ ალერგია აციკლოვირის, ვალაციკლოვირის, ფამციკლოვირის ან პრეპარატის სხვა კომპონენტზე.

⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:

• გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები.
• ხართ ხანდაზმული ასაკის.
• ხართ დეჰიდრატირებული (ორგანიზმში წყლის ნაკლებობა).
• იმყოფებით ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ (ექიმის გადაწყვეტილებით).
• გაქვთ დასუსტებული იმუნური სისტემა (მაგ. აივ ინფექცია, ორგანოთა გადანერგვის შემდეგ).

ორსულობის დროს აციკლოვირის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი დედისთვის აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. FDA კატეგორია B. კლინიკურმა კვლევებმა არ აჩვენა ტერატოგენული ეფექტი, თუმცა მონაცემები შეზღუდულია. ორსულობისას, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში, პრეპარატის დანიშვნამდე აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია. აციკლოვირი გადადის დედის რძეში, ამიტომ ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატის გამოყენება რეკომენდებულია მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობის შემთხვევაში და ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. მეძუძურმა დედებმა უნდა შეწყვიტონ ძუძუთი კვება პრეპარატის მიღებისას.

ბავშვებში აციკლოვირის გამოყენება დასაშვებია ექიმის დანიშნულებით. 2 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში დოზირება, როგორც წესი, შეესაბამება მოზრდილთა დოზას. 2 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვებში დოზის კორექცია ხდება სხეულის წონის მიხედვით, თუმცა კონკრეტული რეკომენდაციები და დოზები უნდა დადგინდეს ექიმის მიერ, ინდივიდუალური შეფასების საფუძველზე. მონაცემები ახალშობილთა და ჩვილთა უსაფრთხოების შესახებ შეზღუდულია.

ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის შესაძლო ასაკობრივი დაქვეითების გამო, საჭიროა სიფრთხილე და დოზის კორექცია თირკმლის ფუნქციის (CrCl) შეფასების საფუძველზე. ხანდაზმულებში გაზრდილია ნევროლოგიური გვერდითი მოვლენების რისკი. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში გასათვალისწინებელია პოტენციური წამლისმიერი ურთიერთქმედებები.

აციკლოვირმა შეიძლება გამოიწვიოს ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, ძილიანობა, ჰალუცინაციები ან აგზნება. ამ სიმპტომების გამოვლენის შემთხვევაში, პაციენტებმა თავი უნდა შეიკავონ ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ არ დარწმუნდებიან, რომ პრეპარატი არ ახდენს უარყოფით გავლენას ამ აქტივობებზე.

ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. ტაბლეტები ინახება ორიგინალურ შეფუთვაში, მჭიდროდ დახურულ მდგომარეობაში.

წარმოების თარიღიდან ვადა იწურება 3 წელში. გახსნის შემდეგ, შენახვის ვადა არ იცვლება, თუ პრეპარატი ინახება მითითებულ პირობებში ორიგინალურ შეფუთვაში. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ, რომელიც მითითებულია შეფუთვაზე.