1.სავაჭრო დასახელება
აციკლოვირი 400მგ #20ტ (აციკლოვირი 400მგ #20ტ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
aciclovir (aciclovir) — ATC: J05AB01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 400 mg · 20 tabs
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: aciclovir (aciclovir) — 400 mg.
5.აღწერა
თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც შესაძლოა ჰქონდეს ოდნავ მომწვანო ელფერი. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 400 მგ აციკლოვირს. ტაბლეტები შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეულ ბლისტერში 10 ტაბლეტი. მუყაოს კოლოფში მოთავსებულია 2 ბლისტერი (20 ტაბლეტი).
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC J05AB01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
აციკლოვირი არის ანტივირუსული პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება ნუკლეოზიდების ანალოგების ჯგუფს. ის მოქმედებს ჰერპესის ჯგუფის ვირუსებზე, მათ შორის HSV-1, HSV-2 (გენიტალური ჰერპესი), VZV (ჩუტყვავილა და ჰერპეს ზოსტერი). აციკლოვირი ორგანიზმში გარდაიქმნება აქტიურ ფორმად, რომელიც აფერხებს ვირუსული დნმ-ს სინთეზს და ხელს უშლის ვირუსის გამრავლებას.
ჩვენებები:
- გენიტალური ჰერპესის პირველადი და რეციდივური ფორმების მკურნალობა.
- ჰერპეს ზოსტერის (სამწვერა ნერვის შინგლზი) მკურნალობა.
- ჩუტყვავილას მკურნალობა (განსაკუთრებით დასუსტებული იმუნიტეტის მქონე პაციენტებში).
- ჰერპეს სიმპლექსის ინფექციის რეციდივების პროფილაქტიკა იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში.
8.ფარმაკოკინეტიკა
აციკლოვირი კარგად შეიწოვება პერორალურად მიღებისას, ბიოშეღწევადობა შეადგენს 15-30%-ს. საკვების მიღება არ ახდენს მნიშვნელოვან გავლენას აბსორბციაზე. განაწილების მოცულობა შეადგენს დაახლოებით 0.8-1.2 ლ/კგ. აციკლოვირი ნაწილობრივ უკავშირდება პლაზმის ცილებს (9-17%). პრეპარატი აღწევს სხვადასხვა ქსოვილებსა და სითხეებში, მათ შორის ცერებროსპინალურ სითხეში, სადაც მისი კონცენტრაცია შეადგენს პლაზმის კონცენტრაციის 40-50%-ს. აციკლოვირი მეტაბოლიზდება მცირე რაოდენობით ღვიძლში, ძირითადად 8-OH-აცეკლოვირის სახით, თუმცა ძირითადი ნაწილი გამოიყოფა უცვლელი სახით. მეტაბოლიზმში მონაწილეობს CYP1A2 ფერმენტი, თუმცა მისი როლი მინიმალურია. აციკლოვირის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 3 საათს მოზრდილებში ნორმალური თირკმლის ფუნქციით. პრეპარატი ძირითადად გამოიყოფა თირკმელებით (80-90%) გორგლოვანი ფილტრაციისა და ტუბულარული სეკრეციის გზით. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას კლირენსი მცირდება და T½ იზრდება, რაც მოითხოვს დოზის კორექციას.
9.ჩვენებები
აციკლოვირი არის ანტივირუსული პრეპარატი, რომელიც მიეკუთვნება ნუკლეოზიდების ანალოგების ჯგუფს. ის მოქმედებს ჰერპესის ჯგუფის ვირუსებზე, მათ შორის HSV-1, HSV-2 (გენიტალური ჰერპესი), VZV (ჩუტყვავილა და ჰერპეს ზოსტერი). აციკლოვირი ორგანიზმში გარდაიქმნება აქტიურ ფორმად, რომელიც აფერხებს ვირუსული დნმ-ს სინთეზს და ხელს უშლის ვირუსის გამრავლებას.
ჩვენებები:
- გენიტალური ჰერპესის პირველადი და რეციდივური ფორმების მკურნალობა.
- ჰერპეს ზოსტერის (სამწვერა ნერვის შინგლზი) მკურნალობა.
- ჩუტყვავილას მკურნალობა (განსაკუთრებით დასუსტებული იმუნიტეტის მქონე პაციენტებში).
- ჰერპეს სიმპლექსის ინფექციის რეციდივების პროფილაქტიკა იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებში.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ აციკლოვირი თუ:
- გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია) აციკლოვირის, ვალაციკლოვირის ან პრეპარატის სხვა კომპონენტების მიმართ.
⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:
- გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა.
- ხართ ხანდაზმული ასაკის.
- ხართ დეჰიდრატირებული (ორგანიზმში სითხის ნაკლებობა).
- იმყოფებით ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.
- იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით თირკმელებზე მოქმედებს ან ნეფროტოქსიკურია.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში გენიტალური ჰერპესის მკურნალობა: 400 მგ 3-ჯერ დღეში 5-10 დღის განმავლობაში. რეციდივების პროფილაქტიკა: 400 მგ 2-ჯერ დღეში. ჰერპეს ზოსტერის მკურნალობა: 800 მგ 5-ჯერ დღეში 7 დღის განმავლობაში. ჩუტყვავილას მკურნალობა: 800 მგ 4-5-ჯერ დღეში 5-7 დღის განმავლობაში. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას: კრეატინინის კლირენსზე (CrCl) დამოკიდებული დოზის კორექცია. CrCl >50 მლ/წთ: სტანდარტული დოზა. CrCl 10-50 მლ/წთ: დოზა მცირდება 50%-ით. CrCl <10 მლ/წთ: დოზა მცირდება 75%-ით. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევისას (Child-Pugh A, B, C): დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. მიღების წესი: ტაბლეტები უნდა გადაიყლაპოს მთლიანად საკმარისი რაოდენობის წყალთან ერთად. საკვების მიღება არ მოქმედებს აბსორბციაზე.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი გვერდითი მოვლენები (1-10%):
- გულისრევა, ღებინება, დიარეა
- თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა
- კანის ქავილი, გამონაყარი (მათ შორის ფოტოსენსიტიურობა)
- დაღლილობა, ცხელება
იშვიათი, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენები:
- თირკმლის ფუნქციის დარღვევა (კრეატინინის მომატება, თირკმლის უკმარისობა) — განსაკუთრებით დეჰიდრატაციის ან მაღალი დოზების დროს.
- ნევროლოგიური დარღვევები: ცნობიერების დაბინდვა, ჰალუცინაციები, აგზნება, ტრემორი, კრუნჩხვები, კომა — უფრო ხშირია თირკმლის პრობლემების მქონე პაციენტებში.
- ანაფილაქსია, ანგიონევროზული შეშუპება — მძიმე ალერგიული რეაქციები.
- ჰეპატიტი, სიყვითლე, ღვიძლის ფერმენტების მომატება.
- სისხლის უჯრედების რაოდენობის ცვლილება (ანემია, ლეიკოპენია, თრომბოციტოპენია).
13.დოზის გადაცილება
აციკლოვირის ჭარბი დოზის მიღებისას შესაძლოა განვითარდეს გულისრევა, ღებინება, თირკმლის ფუნქციის დარღვევა, ნევროლოგიური სიმპტომები (თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, ცნობიერების დაბინდვა, კრუნჩხვები).
თუ ეჭვობთ ჭარბ დოზას, დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს ან სასწრაფო დახმარებას. წაიღეთ პრეპარატის შეფუთვა თან.
14.ურთიერთქმედებები
- პრობენეციდი (სხვა ანტივირუსული/სხვა პრეპარატი) — ზრდის აციკლოვირის სისხლში კონცენტრაციას და გვერდითი ეფექტების რისკს. ექიმმა შეიძლება შეცვალოს დოზა.
- თირკმელებზე მოქმედი პრეპარატები (მაგ. ციკლოსპორინი, ტაკროლიმუსი, ამფოტერიცინი B) — ზრდის თირკმლის ტოქსიკურობის რისკს. საჭიროა მონიტორინგი.
- ცელცეპტი (მიკოფენოლატის მოფეტილი) — ზრდის აციკლოვირის კონცენტრაციას სისხლში.
- თეოფილინი — ზრდის თეოფილინის ტოქსიკურობის რისკს.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ აციკლოვირი თუ:
- გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა (ალერგია) აციკლოვირის, ვალაციკლოვირის ან პრეპარატის სხვა კომპონენტების მიმართ.
⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და აუცილებლად აცნობეთ ექიმს თუ:
- გაქვთ თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა.
- ხართ ხანდაზმული ასაკის.
- ხართ დეჰიდრატირებული (ორგანიზმში სითხის ნაკლებობა).
- იმყოფებით ორსულად ან ძუძუთი კვებავთ.
- იღებთ სხვა მედიკამენტებს, განსაკუთრებით თირკმელებზე მოქმედებს ან ნეფროტოქსიკურია.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა: FDA კატეგორია B. აციკლოვირი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ორსულობის დროს, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ გამოავლინა ტერატოგენული ეფექტი, თუმცა ადამიანებში მონაცემები შეზღუდულია. რეკომენდებულია გამოყენება მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ, განსაკუთრებით პირველ ტრიმესტრში. ლაქტაცია: აციკლოვირი გამოიყოფა დედის რძეში მცირე რაოდენობით. ძუძუთი კვების დროს პრეპარატის გამოყენება დასაშვებია, თუ მოსალოდნელი სარგებელი დედისთვის აღემატება ბავშვისთვის პოტენციურ რისკს. თუმცა, რეკომენდებულია ძუძუთი კვების შეწყვეტა ან პრეპარატის მიღების შეწყვეტა, თუ დედას ესაჭიროება მაღალი დოზებით მკურნალობა.
17.გამოყენება ბავშვებში
პედიატრიული გამოყენება: 12 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში, აციკლოვირი გამოიყენება იმავე დოზებით, როგორც მოზრდილებში, ჩუტყვავილას ან ჰერპეს ზოსტერის სამკურნალოდ. 12 წლამდე ასაკის ბავშვებში, აციკლოვირის უსაფრთხოება და ეფექტურობა არ არის დადგენილი ყველა ჩვენებისთვის. ჩუტყვავილას მკურნალობისას 2 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში, დოზა შეადგენს 20 მგ/კგ სხეულის მასაზე 4-ჯერ დღეში, მაგრამ არა უმეტეს 800 მგ 4-ჯერ დღეში. 2 წლამდე ასაკის ბავშვებში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, გარდა განსაკუთრებული შემთხვევებისა და ექიმის დანიშნულებით. ზუსტი დოზირება ბავშვებში უნდა განისაზღვროს ექიმის მიერ.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი): აციკლოვირი, როგორც წესი, კარგად გადაიტანება ხანდაზმულებში, თუმცა თირკმლის ფუნქციის ასაკობრივი დაქვეითების გამო, აუცილებელია სიფრთხილე. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის (კრეატინინის კლირენსის) შეფასება პრეპარატის დაწყებამდე და მკურნალობის პერიოდში. პაციენტებში თირკმლის უკმარისობით, საჭიროა დოზის კორექცია. ხანდაზმულ პაციენტებში, რომლებიც შესაძლოა იღებდნენ სხვა მედიკამენტებს (polypharmacy), აუცილებელია ურთიერთქმედებების გათვალისწინება.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
აციკლოვირმა შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, დაღლილობა, ცნობიერების დაბინდვა ან ნევროლოგიური დარღვევები. ამ სიმპტომების გამოვლენისას, პაციენტებმა თავი უნდა შეიკავონ ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან, რომლებიც საჭიროებენ ყურადღების მაღალ კონცენტრაციას და ფსიქომოტორული რეაქციების სისწრაფეს.
20.შენახვის პირობები
ინახება არა უმეტეს 25°C ტემპერატურაზე. დაცული უნდა იყოს სინათლისა და ტენისაგან. ინახება ბავშვებისათვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.
21.ვარგისიანობის ვადა
პრეპარატის ვარგისიანობის ვადა წარმოების დღიდან შეადგენს 3 წელს. გახსნის შემდეგ (ბლისტერის გახსნა) პრეპარატი ინარჩუნებს თვისებებს ვარგისიანობის ვადის ბოლომდე, თუ ინახება სათანადება სათანადოდ. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.