1.სავაჭრო დასახელება
Acetylsalicylic Acid (აცეტილსალიცილის მჟავა)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
acetylsalicylic acid (Acetylsalicylic Acid) — ATC: N02BA01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 50 mg
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Acetylsalicylic Acid (acetylsalicylic acid) — 50 mg.
5.აღწერა
თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები, რომლებსაც შეიძლება ჰქონდეთ სუსტი ძმარმჟავას სუნი. თითოეული ტაბლეტი შეიცავს 50 მგ აცეტილსალიცილის მჟავას. ტაბლეტები შეფუთულია PVC/ალუმინის ბლისტერებში, თითოეულ ბლისტერში 10 ტაბლეტი. მუყაოს კოლოფში მოთავსებულია 1 ან 2 ბლისტერი (10 ან 20 ტაბლეტი).
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N02BA01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
აცეტილსალიცილის მჟავა (ასპირინი) მიეკუთვნება არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების (აასს) ჯგუფს. ის ამცირებს ტკივილს, სიცხეს და ანთებას. დაბალი დოზებით (50-100მგ), ის ასევე აფერხებს თრომბოციტების (სისხლის უჯრედების) ერთმანეთზე მიწებებას, რითაც ამცირებს სისხლის შედედების რისკს. ამ მექანიზმის გამო, ექიმები ხშირად ნიშნავენ გულის შეტევის, ინსულტის და სხვა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკის შესამცირებლად, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებსაც უკვე ჰქონდათ მსგავსი პრობლემები ან მაღალი რისკის ფაქტორები გააჩნიათ. მაღალი დოზებით გამოიყენება თავის, კბილის, კუნთების, სახსრების ტკივილისა და ცხელების სამკურნალოდ.
8.ფარმაკოკინეტიკა
აცეტილსალიცილის მჟავა სწრაფად და თითქმის სრულად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, ძირითადად წვრილ ნაწლავში. საკვები ანელებს შეწოვის სიჩქარეს, მაგრამ არ ამცირებს აბსორბციის ხარისხს. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაახლოებით 80-90%-ს შეადგენს. აცეტილსალიცილის მჟავა სწრაფად ჰიდროლიზდება ღვიძლში და სისხლის პლაზმაში სალიცილის მჟავად (აქტიური მეტაბოლიტი) და ძმარმჟავად. სალიცილის მჟავა მეტაბოლიზდება ღვიძლში გლუკურონიდების და სულფატების წარმოქმნით. ელიმინაცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, სალიცილატების სახით. სალიცილის მჟავის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) დოზაზეა დამოკიდებული: დაბალი დოზებით (50-100მგ) დაახლოებით 2-3 საათია, ხოლო მაღალი დოზებით შეიძლება გაიზარდოს 15-30 საათამდე. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას ელიმინაცია შენელებულია.
9.ჩვენებები
აცეტილსალიცილის მჟავა (ასპირინი) მიეკუთვნება არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებების (აასს) ჯგუფს. ის ამცირებს ტკივილს, სიცხეს და ანთებას. დაბალი დოზებით (50-100მგ), ის ასევე აფერხებს თრომბოციტების (სისხლის უჯრედების) ერთმანეთზე მიწებებას, რითაც ამცირებს სისხლის შედედების რისკს. ამ მექანიზმის გამო, ექიმები ხშირად ნიშნავენ გულის შეტევის, ინსულტის და სხვა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკის შესამცირებლად, განსაკუთრებით იმ პაციენტებში, რომლებსაც უკვე ჰქონდათ მსგავსი პრობლემები ან მაღალი რისკის ფაქტორები გააჩნიათ. მაღალი დოზებით გამოიყენება თავის, კბილის, კუნთების, სახსრების ტკივილისა და ცხელების სამკურნალოდ.
10.უკუჩვენებები
❌ არ მიიღოთ აცეტილსალიცილის მჟავა თუ: გაქვთ ალერგია ასპირინზე, სხვა აასს-ზე ან პრეპარატის შემადგენლობაში შემავალ ნებისმიერ ნივთიერებაზე; გაქვთ აქტიური კუჭ-ნაწლავის წყლული ან სისხლდენა; გაქვთ მძიმე ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა; გაქვთ მძიმე გულის უკმარისობა; ხართ ორსულობის მესამე ტრიმესტრში; გაქვთ სისხლის შედედების დარღვევა ან იღებთ ანტიკოაგულანტებს (მაგ. ვარფარინი); ბავშვებში (6 წლამდე) მაღალი სიცხის დროს ვირუსული ინფექციით გამოწვეული ენცეფალოპათიის (Reye's syndrome) განვითარების რისკის გამო. ⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ თუ: გაქვთ ბრონქული ასთმა, თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ქრონიკული დაავადებები, ან გეგმავთ ქირურგიულ ჩარევას.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილები: ტკივილისა და ცხელების შესამსუბუქებლად: ჩვეულებრივი საწყისი დოზაა 300-900 მგ ყოველ 4-6 საათში ერთხელ, მაქსიმალური დღიური დოზა 4000 მგ. გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენციისთვის: 75-150 მგ დღეში ერთხელ, ექიმის დანიშნულებით. მიღების წესი: ტაბლეტები მიიღება პერორალურად, საკმარისი რაოდენობის წყალთან ერთად, სასურველია ჭამის შემდეგ, რათა შემცირდეს კუჭ-ნაწლავის გაღიზიანება. თირკმლის ფუნქციის დარღვევა: მსუბუქი და საშუალო სიმძიმის დარღვევისას (CrCl >30 მლ/წთ) დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა სიფრთხილეა რეკომენდებული. მძიმე დარღვევისას (CrCl <30 მლ/წთ) პრეპარატის გამოყენება უკუნაჩვენებია ან მოითხოვს ექიმის მკაცრ მეთვალყურეობას. ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა: პაციენტებში ღვიძლის ფუნქციის დარღვევით, განსაკუთრებით ციროზის დროს, პრეპარატის გამოყენება მოითხოვს სიფრთხილეს და დოზის შემცირებას, რადგან იზრდება სისხლდენის რისკი. Child-Pugh კლასიფიკაციით A და B კლასის პაციენტებში სიფრთხილეა საჭირო, C კლასში გამოყენება არ არის რეკომენდებული.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი გვერდითი ეფექტები (>1/100) მოიცავს: გულისრევას, ღებინებას, კუჭის ტკივილს, გულძმარვას, დისპეფსიას (მონელების დარღვევა) და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის გაღიზიანებას. იშვიათად (>1/1000) შეიძლება განვითარდეს: კუჭ-ნაწლავის წყლული ან სისხლდენა, ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი, ჭინჭრის ციება), თავბრუსხვევა, შუილი ყურებში. განსაკუთრებით სერიოზული გვერდითი ეფექტია კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა, რომელიც შეიძლება გამოვლინდეს შავი, ფისოვანი განავლით ან ღებინებით, რომელშიც სისხლია. ასთმის მქონე პაციენტებში შეიძლება გამოიწვიოს ბრონქოსპაზმი (სუნთქვის გაძნელება).
13.დოზის გადაცილება
დოზის გადაჭარბების სიმპტომები შეიძლება იყოს: გულისრევა, ღებინება, თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, შუილი ყურებში, გაძლიერებული ოფლიანობა, სწრაფი სუნთქვა, დაბნეულობა. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია კომა და სუნთქვის უკმარისობა. დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება (112) ან მიმართეთ უახლოეს სამედიცინო დაწესებულებას. წამლის შეფუთვა თან წაიღეთ.
14.ურთიერთქმედებები
აცეტილსალიცილის მჟავამ შეიძლება გააძლიეროს სხვა წამლების ეფექტი ან ურთიერთქმედება:
- ანტიკოაგულანტები (მაგ. ვარფარინი, ჰეპარინი): ზრდის სისხლდენის რისკს. ერთდროული მიღება მოითხოვს ექიმის მუდმივ კონტროლს.
- სხვა აასს (მაგ. იბუპროფენი, ნაპროქსენი): ზრდის კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის და წყლულის რისკს.
- მეთოტრექსატი: ზრდის მეთოტრექსატის ტოქსიკურობას.
- სულფონილშარედოვანები (სისხლში შაქრის დამწევი): ზრდის ჰიპოგლიკემიის (სისხლში შაქრის დაქვეითება) რისკს.
- დიგოქსინი: შეიძლება გაზარდოს მისი კონცენტრაცია სისხლში.
15.სპეციალური მითითებები
❌ არ მიიღოთ აცეტილსალიცილის მჟავა თუ: გაქვთ ალერგია ასპირინზე, სხვა აასს-ზე ან პრეპარატის შემადგენლობაში შემავალ ნებისმიერ ნივთიერებაზე; გაქვთ აქტიური კუჭ-ნაწლავის წყლული ან სისხლდენა; გაქვთ მძიმე ღვიძლის ან თირკმლის უკმარისობა; გაქვთ მძიმე გულის უკმარისობა; ხართ ორსულობის მესამე ტრიმესტრში; გაქვთ სისხლის შედედების დარღვევა ან იღებთ ანტიკოაგულანტებს (მაგ. ვარფარინი); ბავშვებში (6 წლამდე) მაღალი სიცხის დროს ვირუსული ინფექციით გამოწვეული ენცეფალოპათიის (Reye's syndrome) განვითარების რისკის გამო. ⚠ მიიღეთ სიფრთხილით და ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ თუ: გაქვთ ბრონქული ასთმა, თირკმლის ან ღვიძლის დაავადებები, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ქრონიკული დაავადებები, ან გეგმავთ ქირურგიულ ჩარევას.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა: FDA კატეგორია C (პირველი და მეორე ტრიმესტრი), D (მესამე ტრიმესტრი). პირველ და მეორე ტრიმესტრში: აცეტილსალიცილის მჟავა შეიძლება გამოყენებულ იქნას მხოლოდ აბსოლუტური აუცილებლობის შემთხვევაში, როდესაც მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ნაჩვენებია, რომ სალიცილატებმა შეიძლება გამოიწვიონ ნაადრევი დახურვა არტერიული სადინარისა (ductus arteriosus) და ფილტვის ჰიპერტენზია ნაყოფში, განსაკუთრებით მესამე ტრიმესტრში. მესამე ტრიმესტრში: აცეტილსალიცილის მჟავას გამოყენება უკუნაჩვენებია. ლაქტაცია: სალიცილატები გამოიყოფა დედის რძეში მცირე რაოდენობით. ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, განსაკუთრებით მაღალი დოზებით ან ხანგრძლივი კურსით, თერაპიული სარგებლისა და დედის რისკის შეფასების შემდეგ. ექიმის რეკომენდაციით, შესაძლებელია მოკლევადიანი გამოყენება დაბალი დოზებით.
17.გამოყენება ბავშვებში
აცეტილსალიცილის მჟავა უკუნაჩვენებია 6 წლამდე ასაკის ბავშვებში, განსაკუთრებით ვირუსული ინფექციების (გრიპი, ჩუტყვავილა) დროს, Reye's syndrome-ის განვითარების პოტენციური რისკის გამო. 6 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით, ტკივილისა და ცხელების შესამსუბუქებლად, დოზირება უნდა შეესაბამებოდეს ბავშვის ასაკსა და წონას (ჩვეულებრივ 10-15 მგ/კგ/დოზაზე, 4-6-ჯერ დღეში).
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, განსაკუთრებით ღვიძლის, თირკმლის ან გულის უკმარისობის მქონე პირებში, აცეტილსალიცილის მჟავას გამოყენება მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს. იზრდება კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის, წყლულების და თირკმლის ფუნქციის გაუარესების რისკი. რეკომენდებულია ყველაზე დაბალი ეფექტური დოზის გამოყენება და მკურნალობის პერიოდის მინიმუმამდე დაყვანა. აუცილებელია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში (მრავალი მედიკამენტის ერთდროული მიღება) უნდა შეფასდეს ურთიერთქმედების რისკი.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
აცეტილსალიცილის მჟავას შეუძლია გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა, მხედველობის დაქვეითება ან შუილი ყურებში, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს სატრანსპორტო საშუალების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებმა, რომლებსაც აღენიშნებათ ასეთი სიმპტომები, თავი უნდა შეიკავონ მართვისაგან და მექანიზმებთან მუშაობისაგან, სანამ არ დარწმუნდებიან, რომ პრეპარატი არ ახდენს უარყოფით გავლენას მათ ფსიქომოტორულ აქტივობაზე.
20.შენახვის პირობები
ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. არ შეინახოთ საყინულეში. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. ტაბლეტები უნდა ინახებოდეს ორიგინალ შეფუთვაში. გახსნის შემდეგ შეფუთვა მჭიდროდ დახურეთ.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან 3 წელი. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ, პრეპარატის შენახვის ვადა შეფუთვის მთლიანობის დაცვის პირობებში, როგორც წესი, არ იცვლება და შეესაბამება საერთო შენახვის ვადას, თუმცა რეკომენდებულია პრეპარატის გამოყენება 6 თვის განმავლობაში გახსნის შემდეგ, ოპტიმალური ეფექტურობისა და უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.