ატროპინი 1%

Atropin (ატროპინი)

ატროპინი (Atropin) — ATC: A03BA01

vial · 1%

აქტიური ნივთიერება: Atropin (ატროპინი) — 1%.

ატროპინის 1% ხსნარი მოწოდებულია 2 მლ მინის ფლაკონებში (vial), რომლებიც მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში. ხსნარი არის უფერო და გამჭვირვალე. თითოეული ფლაკონი შეიცავს 20 მგ ატროპინს (10 მგ/მლ).

ATC A03BA01 ·

ატროპინი არის ანტიქოლინერგული საშუალება, რომელიც მოქმედებს ნერვული სისტემის გარკვეულ ნაწილებზე. თვალში ჩაწვეთებისას, ის იწვევს გუგის გაფართოებას (მიდრიაზი) და აბლებს თვალის კუნთს (ციკლოპლეგია), რაც აუცილებელია თვალის ფსკერის გამოკვლევისთვის ან გარკვეული ანთებითი მდგომარეობებისას. ინექციის სახით, ატროპინი გამოიყენება ბრადიკარდიის (გულის შენელებული რიტმი) სამკურნალოდ, ზოგიერთი ორგანული ფოსფორის ნაერთით (მაგ. ინსექტიციდებით) მოწამვლისას, როგორც ანტიდოტი, და ანესთეზიის წინ ნერწყვისა და ბრონქული სეკრეციის შესამცირებლად. ATC კოდი: A03BA01.

ატროპინი კარგად შეიწოვება პერორალურად, ინტრამუსკულარულად, ინტრავენურად და თვალში ჩაწვეთებისას. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაბალია. ატროპინი განიცდის ღვიძლში მეტაბოლიზმს, ძირითადად ჰიდროლიზისა და კონიუგაციის გზით. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2-4 საათს. ატროპინი გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით, როგორც უცვლელი სახით, ასევე მეტაბოლიტების სახით. თირკმლის ფუნქციის დაქვეითებამ შეიძლება გაახანგრძლივოს ელიმინაციის პერიოდი.

ატროპინი არის ანტიქოლინერგული საშუალება, რომელიც მოქმედებს ნერვული სისტემის გარკვეულ ნაწილებზე. თვალში ჩაწვეთებისას, ის იწვევს გუგის გაფართოებას (მიდრიაზი) და აბლებს თვალის კუნთს (ციკლოპლეგია), რაც აუცილებელია თვალის ფსკერის გამოკვლევისთვის ან გარკვეული ანთებითი მდგომარეობებისას. ინექციის სახით, ატროპინი გამოიყენება ბრადიკარდიის (გულის შენელებული რიტმი) სამკურნალოდ, ზოგიერთი ორგანული ფოსფორის ნაერთით (მაგ. ინსექტიციდებით) მოწამვლისას, როგორც ანტიდოტი, და ანესთეზიის წინ ნერწყვისა და ბრონქული სეკრეციის შესამცირებლად. ATC კოდი: A03BA01.

❌ არ მიიღოთ ატროპინი თუ გაქვთ ალერგია აქტიური ნივთიერების ან სხვა კომპონენტების მიმართ. ❌ არ გამოიყენოთ კუთხის დახურვის გლაუკომის მქონე პაციენტებში, რადგან ეს მდგომარეობა შეიძლება გაამწვავოს. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ ხანდაზმულ პაციენტებში, რადგან შესაძლოა გამოიწვიოს გონების არევა ან ჰალუცინაციები. ასევე სიფრთხილეა საჭირო გულის დაავადებების, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის, პროსტატის გადიდების ან კუჭ-ნაწლავის ობსტრუქციის მქონე პაციენტებში. თვალის წვეთების გამოყენების შემდეგ, მხედველობა შეიძლება დროებით გაუარესდეს, ამიტომ მოერიდეთ მანქანის მართვას ან მძიმე ტექნიკის გამოყენებას.

თვალის გამოკვლევებისთვის: 1-2 წვეთი 1% ხსნარი თვალში, 15-30 წუთით ადრე პროცედურამდე. ციკლოპლეგიისა და მიდრიაზისთვის: 1 წვეთი 1% ხსნარი თვალში, 1-3-ჯერ დღეში, ექიმის დანიშნულებით. ბრადიკარდიისთვის (ინტრავენური შეყვანა): საწყისი დოზა 0.5-1 მგ, ყოველ 3-5 წუთში, მაქსიმალური 3 მგ. ორგანული ფოსფორის მოწამვლისას: დოზა დამოკიდებულია სიმპტომების სიმძიმეზე, შესაძლოა საჭირო გახდეს მრავალჯერადი ინექცია. თირკმლის უკმარისობის მქონე პაციენტებში დოზის კორექცია საჭირო არ არის, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობისას დოზის კორექცია საჭიროა, განსაკუთრებით თუ პაციენტს აქვს ბრადიკარდიისადმი მიდრეკილება. მიღების წესი: თვალში ჩასაწვეთებლად ან ინტრავენური/ინტრამუსკულარული ინექციისთვის.

ხშირი გვერდითი მოვლენები, განსაკუთრებით თვალში ჩაწვეთებისას, მოიცავს გუგის გაფართოებას, მხედველობის დაბინდვას, სინათლის მიმართ მგრძნობელობას და ახლო მხედველობის გაძნელებას. ინექციის სახით მიღებისას შესაძლებელია პირის სიმშრალე, კანის სიწითლე, ტაქიკარდია (გულის აჩქარება), ყაბზობა, შარდის შეკავება, თავბრუსხვევა და გონების დაბინდვა. იშვიათად, მაგრამ სერიოზული გვერდითი მოვლენები შეიძლება იყოს: გლაუკომის შეტევა (კუთხის დახურვის გლაუკომის მქონე პაციენტებში), დელირიუმი, ჰალუცინაციები და გულის არითმიები.

ატროპინით მოწამვლის სიმპტომები მოიცავს: ძლიერი პირის სიმშრალე, ყლაპვის გაძნელება, გაფართოებული და ფოტოფობიური გუგები, კანის სიწითლე და სიმშრალე, ტაქიკარდია, შარდის შეკავება, ყაბზობა, აგზნება, დელირიუმი, ჰალუცინაციები და მაღალი ტემპერატურა. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია კომა და სუნთქვის დაპა-რება. თუ მოწამვლა ეჭვმიტანილია, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას.

ატროპინი შეიძლება ურთიერთქმედებდეს სხვა პრეპარატებთან. ანტიქოლინერგული თვისებების მქონე სხვა პრეპარატებთან (მაგ., ზოგიერთი ანტიდეპრესანტი, ანტიჰისტამინური საშუალებები, პარკინსონის დაავადების პრეპარატები) ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გააძლიეროს გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა პირის სიმშრალე, ყაბზობა, შარდის შეკავება და გონების დაბინდვა. გულისცემის დამაჩქარებელ პრეპარატებთან (მაგ., სიმპათომიმეტიკები) ერთად გამოყენებამ შეიძლება გააძლიეროს გულისცემა. ზოგიერთი ანტიბიოტიკი (მაგ., მაკროლიდები) და კეტოკონაზოლი შეიძლება შეცვალონ ატროპინის მეტაბოლიზმი.

❌ არ მიიღოთ ატროპინი თუ გაქვთ ალერგია აქტიური ნივთიერების ან სხვა კომპონენტების მიმართ. ❌ არ გამოიყენოთ კუთხის დახურვის გლაუკომის მქონე პაციენტებში, რადგან ეს მდგომარეობა შეიძლება გაამწვავოს. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენეთ ხანდაზმულ პაციენტებში, რადგან შესაძლოა გამოიწვიოს გონების არევა ან ჰალუცინაციები. ასევე სიფრთხილეა საჭირო გულის დაავადებების, თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის, პროსტატის გადიდების ან კუჭ-ნაწლავის ობსტრუქციის მქონე პაციენტებში. თვალის წვეთების გამოყენების შემდეგ, მხედველობა შეიძლება დროებით გაუარესდეს, ამიტომ მოერიდეთ მანქანის მართვას ან მძიმე ტექნიკის გამოყენებას.

FDA კატეგორია C. ატროპინი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ორსულობის დროს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ პოტენციური სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა ტერატოგენული ან ემბრიოტოქსიკური ეფექტები. ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან ატროპინი შეიძლება გადავიდეს დედის რძეში და გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები ჩვილში (პირის სიმშრალე, ტაქიკარდია).

ატროპინის გამოყენება პედიატრიულ პაციენტებში, განსაკუთრებით თვალის წვეთების სახით, უნდა მოხდეს მკაცრად ექიმის მეთვალყურეობის ქვეშ. ბავშვებში, განსაკუთრებით ჩვილებში, ატროპინმა შეიძლება გამოიწვიოს უფრო გამოხატული სისტემური გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა ცხელება, ტაქიკარდია, აგზნება და დელირიუმი. დოზირება უნდა იყოს ინდივიდუალური და დამოკიდებული ბავშვის ასაკსა და წონაზე. 1%-იანი ხსნარი არ არის რეკომენდებული ძალიან მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის თვალში ჩასაწვეთებლად, შესაძლოა საჭირო გახდეს უფრო დაბალი კონცენტრაციის ხსნარი.

ხანდაზმულ პაციენტებში ატროპინის გამოყენებამ, განსაკუთრებით სისტემური მიღებისას, შეიძლება გაზარდოს ცენტრალური ნერვული სისტემის (ცნს) გვერდითი მოვლენების რისკი, როგორიცაა გონების არევა, დელირიუმი, ჰალუცინაციები და თავბრუსხვევა. ასევე, ხანდაზმულებში ხშირად აღინიშნება თირკმლის ფუნქციის დაქვეითება, რამაც შეიძლება შეანელოს პრეპარატის ელიმინაცია. რეკომენდებულია საწყისი დოზის შემცირება და პაციენტის მდგომარეობის ფრთხილად მონიტორინგი. სიფრთხილეა საჭირო პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში.

ატროპინმა, განსაკუთრებით თვალში ჩაწვეთებისას, შეიძლება გამოიწვიოს მხედველობის დროებითი დაბინდვა, სინათლის მიმართ მგრძნობელობა და ახლო მხედველობის გაძნელება. ამან შეიძლება მნიშვნელოვნად შეაფერხოს მანქანის მართვის ან მძიმე ტექნიკის მუშაობის უნარი. პაციენტებს უნდა გააფრთხილონ, რომ არ მართონ ავტომობილი ან არ იმუშაონ სახიფათო მექანიზმებთან, სანამ მხედველობა სრულად არ აღდგება.

ატროპინის 1% ხსნარი ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გამოყენების შემდეგ მჭიდროდ დაახურეთ ფლაკონი.

წარმოებიდან ვადა: 3 წელი. გახსნის შემდეგ შენახვის ვადა: ფლაკონის გახსნის შემდეგ, პრეპარატი უნდა იქნას გამოყენებული 28 დღის ვადაში, რათა თავიდან იქნას აცილებული მიკრობული კონტამინაცია. არ გამოიყენოთ პრეპარატი ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ, რომელიც მითითებულია შეფუთვაზე.