ატროპინი 0.1%

Atropine (ატროპინი)

ატროპინი (Atropine) — ATC: A03BA01

ampoule · 0.1%

აქტიური ნივთიერება: Atropine (ატროპინი) — 0.1%.

ატროპინი 0.1% არის უფერო, გამჭვირვალე ხსნარი ამპულებში. თითოეული ამპულა შეიცავს 1 მლ ხსნარს. ამპულები შეფუთულია მუყაოს კოლოფში, 5 ან 10 ცალი.

ATC A03BA01 ·

ატროპინი მიეკუთვნება ანტიქოლინერგული საშუალებების ჯგუფს. ის ბლოკავს აცეტილქოლინის მოქმედებას ნერვულ სისტემაში, რაც იწვევს გულისცემის გახშირებას (ტაქიკარდია), სანერწყვეტის, ბრონქული სეკრეციის და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მოტორული აქტივობის შემცირებას. ძირითადად გამოიყენება: ბრადიკარდიის (გულისცემის შენელების) სამკურნალოდ, ანესთეზიამდე სანერწყვეტის შესამცირებლად, ზოგიერთი ტიპის მოწამვლისას (მაგ. ორგანული ფოსფატებით) ან კუჭ-ნაწლავის სპაზმების დროს. დოზა და მიღების წესი განისაზღვრება ექიმის მიერ.

ატროპინი კარგად შეიწოვება პარენტერალური შეყვანის შემდეგ. მისი განაწილება ორგანიზმში ფართოა, აღწევს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში. მეტაბოლიზმი ძირითადად ხდება ღვიძლში, ჰიდროლიზისა და კონიუგაციის გზით. ატროპინის ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2-4 საათს. ექსკრეცია ხდება ძირითადად თირკმელებით, უცვლელი სახით და მეტაბოლიტების სახით. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას ელიმინაცია შეიძლება შენელდეს.

ატროპინი მიეკუთვნება ანტიქოლინერგული საშუალებების ჯგუფს. ის ბლოკავს აცეტილქოლინის მოქმედებას ნერვულ სისტემაში, რაც იწვევს გულისცემის გახშირებას (ტაქიკარდია), სანერწყვეტის, ბრონქული სეკრეციის და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მოტორული აქტივობის შემცირებას. ძირითადად გამოიყენება: ბრადიკარდიის (გულისცემის შენელების) სამკურნალოდ, ანესთეზიამდე სანერწყვეტის შესამცირებლად, ზოგიერთი ტიპის მოწამვლისას (მაგ. ორგანული ფოსფატებით) ან კუჭ-ნაწლავის სპაზმების დროს. დოზა და მიღების წესი განისაზღვრება ექიმის მიერ.

❌ არ მიიღოთ ატროპინი, თუ გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის მიმართ, გლაუკომა (თვალშიდა წნევის მომატება), ტაქიკარდია, გულის უკმარისობა, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ან შარდ-სასქესო სისტემის ობსტრუქციული დაავადებები. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენება ხანდაზმულ პაციენტებში, ასევე თირკმლის, ღვიძლის ან ფილტვის ქრონიკული დაავადებების დროს. ექიმს უნდა ეცნობოს ნებისმიერი არსებული ქრონიკული დაავადების ან მიმდინარე მკურნალობის შესახებ.

მოზრდილებში, ბრადიკარდიის სამკურნალოდ, საწყისი დოზა შეადგენს 0.5-1 მგ ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად, განმეორებითი დოზები ყოველ 3-5 წუთში, მაქსიმუმ 3 მგ-მდე. ანესთეზიამდე, 0.4-0.6 მგ ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად, ოპერაციამდე 30-60 წუთით ადრე. თირკმლის უკმარისობისას (CrCl < 30 მლ/წთ) დოზა უნდა შემცირდეს ექიმის შეხედულებისამებრ. ღვიძლის უკმარისობისას დოზის კორექცია საჭიროა მხოლოდ მძიმე შემთხვევებში. პრეპარატი შეჰყავთ ინექციის სახით.

ხშირი გვერდითი მოვლენებია პირის სიმშრალე, გულისცემის გახშირება (ტაქიკარდია), გუგების გაფართოება (მიდრიაზი), სინათლის მიმართ მგრძნობელობის გაზრდა, მხედველობის დაბინდვა, ყაბზობა და შარდვის გაძნელება. იშვიათად შეიძლება განვითარდეს თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, ნერვიულობა, კანის სიწითლე და მომატებული ოფლიანობა (განსაკუთრებით ბავშვებში). სერიოზული გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა გულის რიტმის დარღვევა, ჰალუცინაციები, დელირიუმი ან შიზოფრენია, იშვიათია, მაგრამ მოითხოვს დაუყოვნებლივ სამედიცინო დახმარებას.

ატროპინით ჭარბი დოზის მიღებისას შეიძლება განვითარდეს ძლიერი ანტიქოლინერგული სიმპტომები: პირის უკიდურესი სიმშრალე, გუგების ძლიერი გაფართოება, ტაქიკარდია, კანის სიწითლე, მომატებული სხეულის ტემპერატურა, შარდვის შეკავება, ყაბზობა, აგზნება, ჰალუცინაციები, დელირიუმი და კომა. საჭიროა დაუყოვნებლივ მიმართოთ სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას. ექიმები გამოიყენებენ სპეციფიკურ ანტიდოტებს, მაგალითად, ფიზოსტიგმინს.

ატროპინმა შეიძლება გააძლიეროს სხვა ანტიქოლინერგული საშუალებების (მაგ. ზოგიერთი ანტიჰისტამინური, ანტიდეპრესანტი, პარკინსონის საწინააღმდეგო პრეპარატი) ეფექტები. ერთდროულმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ძლიერი ანტიქოლინერგული სიმპტომები. ასევე, ატროპინმა შეიძლება შეამციროს ზოგიერთი წამლის (მაგ. კეტოკონაზოლი) შეწოვა. პრეპარატებმა, რომლებიც აძლიერებენ გულისცემას (მაგ. სიმპათომიმეტიკები), შეიძლება გააძლიერონ ატროპინის ტაქიკარდიული ეფექტი. მედიკამენტოზური ურთიერთქმედების სრული ჩამონათვალისთვის მიმართეთ ექიმს ან ფარმაცევტს.

❌ არ მიიღოთ ატროპინი, თუ გაქვთ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის მიმართ, გლაუკომა (თვალშიდა წნევის მომატება), ტაქიკარდია, გულის უკმარისობა, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ან შარდ-სასქესო სისტემის ობსტრუქციული დაავადებები. ⚠ სიფრთხილით გამოიყენება ხანდაზმულ პაციენტებში, ასევე თირკმლის, ღვიძლის ან ფილტვის ქრონიკული დაავადებების დროს. ექიმს უნდა ეცნობოს ნებისმიერი არსებული ქრონიკული დაავადების ან მიმდინარე მკურნალობის შესახებ.

FDA კატეგორია: C. ორსულობის დროს ატროპინის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ატროპინი აღწევს პლაცენტაში. ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან შეიძლება გამოიწვიოს რძის სეკრეციის დაქვეითება და გვერდითი მოვლენები ჩვილებში. აუცილებელია ექიმის კონსულტაცია.

ბავშვებში ატროპინის გამოყენება მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს და დოზის ზუსტ განსაზღვრას ექიმის მიერ, სხეულის წონისა და კლინიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით. ზოგადი რეკომენდაციები: 0.01-0.03 მგ/კგ ინტრავენურად ან ინტრამუსკულარულად. ბავშვებში დოზის გადაჭარბებამ შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული ანტიქოლინერგული ტოქსიკურობა. მონაცემები უსაფრთხოების შესახებ 2 წლამდე ასაკის ბავშვებში შეზღუდულია.

ხანდაზმულ პაციენტებში (65 წელზე მეტი) ატროპინის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, რადგან მათ შეიძლება ჰქონდეთ მომატებული მგრძნობელობა პრეპარატის მიმართ და უფრო ხშირად აღენიშნებოდეთ თირკმლის ან ღვიძლის ფუნქციის დაქვეითება. რეკომენდებულია დოზის შემცირება და ფრთხილად მონიტორინგი. შესაძლო პოლიფარმაციის გამო, აუცილებელია ურთიერთქმედებების გათვალისწინება.

ატროპინმა შეიძლება გამოიწვიოს მხედველობის დაბინდვა, გუგების გაფართოება და თავბრუსხვევა, რამაც შეიძლება უარყოფითად იმოქმედოს სატრანსპორტო საშუალების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებს უნდა გააფრთხილონ ამის შესახებ და ურჩიონ, თავი შეიკავონ ასეთი საქმიანობისგან მკურნალობის პერიოდში, სანამ არ დარწმუნდებიან, რომ პრეპარატი არ იწვევს მათში ამ ეფექტებს.

ინახება ოთახის ტემპერატურაზე (15-25°C), სინათლისგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გახსნილი ამპულა უნდა იქნას გამოყენებული დაუყოვნებლივ.

სამ წელზე ნაკლები, წარმოების თარიღიდან. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ. ვადის გასვლის თარიღი ეხება თვის ბოლო დღეს. გახსნის შემდეგ გამოყენებული უნდა იქნას დაუყოვნებლივ.