არიპრაზოლი 15 mg

Ariprazol (არიპრაზოლი)

არიპრაზოლი (Ariprazol) — ATC: N05BA05

tablets · 15 mg

აქტიური ნივთიერება: Ariprazol (არიპრაზოლი) — 15 mg.

თეთრი ან თითქმის თეთრი, მრგვალი, ბრტყელი ტაბლეტები ერთ მხარეს გრავირებული "A" და მეორე მხარეს "15". შეფუთულია ბლისტერებში, თითოეული შეიცავს 10 ტაბლეტს. ბლისტერები მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში.

ATC N05BA05 ·

არიპრაზოლი (Ariprazol) მიეკუთვნება ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებების ჯგუფს. ის მოქმედებს ტვინში ნეიროტრანსმიტერების, კერძოდ დოფამინისა და სეროტონინის აქტივობის რეგულირებით. პრეპარატი გამოიყენება:

• შიზოფრენიის სამკურნალოდ მოზრდილებსა და მოზარდებში (15 წლიდან).
• ბიპოლარული აშლილობისას (მანიაკალური და შერეული ეპიზოდები) მოზრდილებსა და მოზარდებში (10 წლიდან).
• დეპრესიული აშლილობისას, როგორც დამატებითი თერაპია (მოზრდილებში).
• გაღიზიანებადობის შესამცირებლად აუტიზმის მქონე ბავშვებში (6 წლიდან).

პრეპარატი მოქმედებს ფსიქიკური აშლილობების სიმპტომების შემსუბუქებაზე, როგორიცაა ჰალუცინაციები, ბოდვები, აგრესიული ქცევა, აზროვნების დარღვევები და განწყობის ცვალებადობა.

არიპრაზოლი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ, მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია მიიღწევა დაახლოებით 3-6 საათში. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 87%-ს. საკვების მიღება არ ახდენს მნიშვნელოვან გავლენას აბსორბციაზე. არიპრაზოლი ფართოდ ნაწილდება ორგანიზმში, პლაზმის ცილებთან შეკავშირება შეადგენს დაახლოებით 99%-ს. მეტაბოლიზმი ძირითადად ხდება ღვიძლში CYP3A4 და CYP2D6 ფერმენტების მეშვეობით, ძირითადი მეტაბოლიტია დეჰიდროარიპრაზოლი, რომელსაც აქვს მსგავსი ფარმაკოლოგიური აქტივობა. ნახევრადგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 75 საათს. არიპრაზოლი და მისი მეტაბოლიტები გამოიყოფა ძირითადად ფეკალიებით (დაახლოებით 55%) და შარდით (დაახლოებით 25%).

არიპრაზოლი (Ariprazol) მიეკუთვნება ატიპიური ანტიფსიქოზური საშუალებების ჯგუფს. ის მოქმედებს ტვინში ნეიროტრანსმიტერების, კერძოდ დოფამინისა და სეროტონინის აქტივობის რეგულირებით. პრეპარატი გამოიყენება:

• შიზოფრენიის სამკურნალოდ მოზრდილებსა და მოზარდებში (15 წლიდან).
• ბიპოლარული აშლილობისას (მანიაკალური და შერეული ეპიზოდები) მოზრდილებსა და მოზარდებში (10 წლიდან).
• დეპრესიული აშლილობისას, როგორც დამატებითი თერაპია (მოზრდილებში).
• გაღიზიანებადობის შესამცირებლად აუტიზმის მქონე ბავშვებში (6 წლიდან).

პრეპარატი მოქმედებს ფსიქიკური აშლილობების სიმპტომების შემსუბუქებაზე, როგორიცაა ჰალუცინაციები, ბოდვები, აგრესიული ქცევა, აზროვნების დარღვევები და განწყობის ცვალებადობა.

❌ არ მიიღო თუ:

• გაქვთ ალერგია არიპრაზოლზე ან პრეპარატის სხვა კომპონენტებზე.

⚠ სიფრთხილით მიიღე და აუცილებლად აცნობე ექიმს თუ:

• გაწუხებთ ან გქონიათ გულის დაავადებები, მათ შორის არითმია.
• გაქვთ დაბალი ან მაღალი არტერიული წნევა.
• ოდესმე გქონიათ კრუნჩხვები.
• გაქვთ დიაბეტი ან გაქვთ დიაბეტის განვითარების რისკი (ოჯახური ანამნეზი).
• გაწუხებთ ღვიძლის ან თირკმლის პრობლემები.
• ოდესმე გქონიათ სისხლში მაღალი ქოლესტერინი ან ტრიგლიცერიდები.
• გაწუხებთ ან გქონიათ სიმსუქნე.
• გაქვთ ან გქონიათ სუიციდური აზრები.
• გაწუხებთ დეჰიდრატაცია ან გაქვთ სხეულის ტემპერატურის დაქვეითების რისკი (მაგ. ხანდაზმულობა, ძლიერი ფიზიკური დატვირთვა).
• ხართ ხანდაზმული პაციენტი დემენციით (არ არის რეკომენდებული).

მოზრდილებში შიზოფრენიის სამკურნალოდ საწყისი დოზა შეადგენს 10-15 მგ დღეში ერთხელ. შემანარჩუნებელი დოზაა 10-15 მგ დღეში, მაქსიმალური რეკომენდებული დოზაა 30 მგ დღეში. ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდებისას საწყისი დოზაა 15 მგ დღეში ერთხელ, საჭიროებისამებრ შეიძლება გაიზარდოს 30 მგ-მდე დღეში. დეპრესიის დამატებითი თერაპიისას საწყისი დოზაა 5-10 მგ დღეში ერთხელ, მაქსიმალური დოზაა 15 მგ დღეში. თირკმლის უკმარისობისას (CrCl > 50 მლ/წთ) დოზის კორექცია არ არის საჭირო. CrCl 13-37 მლ/წთ დროს რეკომენდებულია დოზის შემცირება 50%-ით. CrCl <13 მლ/წთ დროს მონაცემები შეზღუდულია, საჭიროა სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh A, B) დოზის კორექცია საჭირო არ არის, თუმცა Child-Pugh C კატეგორიის პაციენტებში საჭიროა სიფრთხილე და დოზის შემცირება. პრეპარატი მიიღება დღეში ერთხელ, საკვების მიღების მიუხედავად.

არიპრაზოლის მიღებისას შეიძლება განვითარდეს შემდეგი გვერდითი მოვლენები:

ხშირი (1-10%): თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, უძილობა, ძილიანობა, გულისრევა, ღებინება, ყაბზობა, პირის სიმშრალე, კუნთების ტკივილი, დაღლილობა, სხეულის წონის ცვლილება, აგიტაცია, შფოთვა, დეპრესია.

სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ საჭიროებს ექიმთან კონსულტაციას)

• ნეიროლეფსიური მალიგნიზებული სინდრომი (მაღალი სიცხე, კუნთების რიგიდობა, გონების არევა, ოფლიანობა).
• გვიანი დისკინეზია (პირის, ენის, ყბის უნებლიე მოძრაობები).
• სუიციდური აზრები ან ქცევა.
• ჰიპერგლიკემია (სისხლში შაქრის მომატება), დიაბეტის განვითარება ან გაუარესება.
• ორთოსტატული ჰიპოტენზია (წნევის დაცემა ადგომისას).
• კრუნჩხვები.
• ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი, სახის ან ყელის შეშუპება).
• სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობის შემცირება.

არიპრაზოლის ჭარბი დოზის მიღებისას შესაძლებელია გაძლიერდეს გვერდითი მოვლენები, როგორიცაა ძილიანობა, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, აგრესიულობა, აგზნება, კრუნჩხვები, კომა. დაუყოვნებლივ მიმართეთ სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას (112) ან უახლოეს საავადმყოფოს. წაიღეთ პრეპარატის შეფუთვა თან.

• სხვა ფსიქოტროპული პრეპარატები (მაგ. ანტიდეპრესანტები, სედატიური საშუალებები): არიპრაზოლმა შეიძლება გააძლიეროს მათი დამამშვიდებელი ეფექტი. საჭიროა სიფრთხილე და ექიმის კონსულტაცია.
• წამლები, რომლებიც ახანგრძლივებენ QT ინტერვალს: (მაგ. ზოგიერთი ანტიარითმული, ანტიფსიქოზური, ანტიბიოტიკი) — ზრდის გულის რიტმის დარღვევების რისკს. ერთობლივი მიღება არ არის რეკომენდებული.
• CYP3A4 ინჰიბიტორები (მაგ. კეტოკონაზოლი, იტრაკონაზოლი, კლარითრომიცინი): ზრდის არიპრაზოლის კონცენტრაციას სისხლში. საჭიროა დოზის კორექცია.
• CYP3A4 ან CYP2D6 სუბსტრატები (მაგ. ზოგიერთი ანტიდეპრესანტი, ანტიარითმული): არიპრაზოლმა შეიძლება შეცვალოს მათი კონცენტრაცია.

❌ არ მიიღო თუ:

• გაქვთ ალერგია არიპრაზოლზე ან პრეპარატის სხვა კომპონენტებზე.

⚠ სიფრთხილით მიიღე და აუცილებლად აცნობე ექიმს თუ:

• გაწუხებთ ან გქონიათ გულის დაავადებები, მათ შორის არითმია.
• გაქვთ დაბალი ან მაღალი არტერიული წნევა.
• ოდესმე გქონიათ კრუნჩხვები.
• გაქვთ დიაბეტი ან გაქვთ დიაბეტის განვითარების რისკი (ოჯახური ანამნეზი).
• გაწუხებთ ღვიძლის ან თირკმლის პრობლემები.
• ოდესმე გქონიათ სისხლში მაღალი ქოლესტერინი ან ტრიგლიცერიდები.
• გაწუხებთ ან გქონიათ სიმსუქნე.
• გაქვთ ან გქონიათ სუიციდური აზრები.
• გაწუხებთ დეჰიდრატაცია ან გაქვთ სხეულის ტემპერატურის დაქვეითების რისკი (მაგ. ხანდაზმულობა, ძლიერი ფიზიკური დატვირთვა).
• ხართ ხანდაზმული პაციენტი დემენციით (არ არის რეკომენდებული).

FDA კატეგორია C. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა აჩვენა რეპროდუქციული ტოქსიკურობა, თუმცა ადამიანებზე ადეკვატური და კარგად კონტროლირებადი კვლევები არ ჩატარებულა. ორსულობის დროს არიპრაზოლის გამოყენება რეკომენდებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ პოტენციური სარგებელი ამართლებს ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ორსულობის მესამე ტრიმესტრში ანტიფსიქოზური საშუალებებით ნამკურნალებ ახალშობილებს შეიძლება განუვითარდეთ ექსტრაპირამიდული სიმპტომები და/ან მოხსნის სიმპტომები, რომლებიც შეიძლება განსხვავდებოდეს სიმძიმითა და ხანგრძლივობით. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის უსაფრთხოება დადგენილი არ არის, ამიტომ ძუძუთი კვება არ არის რეკომენდებული არიპრაზოლის მიღებისას.

მოზარდებში (13-17 წელი) შიზოფრენიის სამკურნალოდ რეკომენდებული დოზაა 10-15 მგ დღეში ერთხელ. მოზარდებში (10-17 წელი) ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდებისას საწყისი დოზაა 15 მგ დღეში ერთხელ, მაქსიმალური დოზაა 30 მგ დღეში. აუტიზმის მქონე ბავშვებში (6-17 წელი) გაღიზიანებადობის შესამცირებლად რეკომენდებული დოზაა 5-15 მგ დღეში ერთხელ, წონის მიხედვით. 6 წლამდე ასაკის ბავშვებში პრეპარატის გამოყენების უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის. 10 წლამდე ასაკის ბავშვებში ბიპოლარული აშლილობისას და 6 წლამდე ასაკის ბავშვებში შიზოფრენიისას ან აუტიზმისას გამოყენება უკუნაჩვენებია.

ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით დემენციით დაავადებულებში, არიპრაზოლის გამოყენება არ არის რეკომენდებული, რადგან იზრდება ცერებროვასკულარული მოვლენების და სიკვდილიანობის რისკი. 65 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში, რომლებსაც არ აქვთ დემენცია, დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა რეკომენდებულია სიფრთხილე და პერიოდული მონიტორინგი, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დაქვეითების ან სხვა თანმხლები დაავადებების არსებობისას. პოლიფარმაციის მქონე პაციენტებში საჭიროა ურთიერთქმედებების გათვალისწინება.

არიპრაზოლმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და მხედველობის დარღვევები, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს სატრანსპორტო საშუალებების მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებს უნდა ურჩიოთ, თავი შეიკავონ ისეთი აქტივობებისგან, რომლებიც მოითხოვს ფსიქიკურ სიფხიზლეს, სანამ არ გაარკვევენ პრეპარატის ზემოქმედებას საკუთარ თავზე.

ინახება 15-25°C ტემპერატურაზე, მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. დაცული უნდა იყოს ბავშვებისგან. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდეგ შენახვის პირობები უცვლელი რჩება.

წარმოების თარიღიდან 3 წელი. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ. გახსნის შემდგომი შენახვის ვადა არ განსხვავდება საერთო შენახვის ვადისგან, თუ პრეპარატი ინახება რეკომენდებულ პირობებში.