1.სავაჭრო დასახელება
Zovirax (აციკლოვირი 400მგ)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
აციკლოვირი (Acyclovir) — ATC: J05AB01
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 400 მგ · 35 ც.
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: Acyclovir (აციკლოვირი) — 400 მგ. მწარმოებელი: GSK.
5.აღწერა
აციკლოვირი 400მგ ტაბლეტები არის თეთრი ან თითქმის თეთრი ფერის, ოვალური, ორმხრივამოზნექილი ფორმის, შესაძლოა ცალ მხარეს ნაჭდევით. ტაბლეტები მოთავსებულია ბლისტერულ შეფუთვაში, რომელიც თავის მხრივ მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში. თითოეული ბლისტერი შეიცავს 5, 7 ან 10 ტაბლეტს. შეფუთვა შეიძლება შეიცავდეს 20, 25, 30 ან 50 ტაბლეტს.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC J05AB01 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
აციკლოვირი ანტივირუსული საშუალებაა. ის ბლოკავს ვირუსის გამრავლებას — აჩერებს ჰერპეს-ვირუსის დნმ-ის სინთეზს, რის გამოც ვირუსი ვერ მრავლდება და ინფექცია სწრაფად კონტროლდება.
ჩვენებები: ტუჩისა და სახის ჰერპესი (HSV-1), გენიტალური ჰერპესი (HSV-2) — პირველადი ეპიზოდი და ხშირი გამწვავებების პრევენცია, წყალყვავილა (ვარიცელა) და ჰერპეს ზოსტერი (სარტყლისებრი ლიქენი). იმუნოსუპრესირებულ პაციენტებში — ჰერპესული ინფექციების პროფილაქტიკა.
ექიმი დანიშნავს მაშინ, როცა ვირუსული ინფექცია დადასტურებულია ან კლინიკურად სავარაუდოა. ეს არის რეცეპტით გასაცემი პრეპარატი — თვითმკურნალობა მიუღებელია.
8.ფარმაკოკინეტიკა
აციკლოვირის პერორალური ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 15-30%-ს, რომელიც მცირდება დოზის ზრდასთან ერთად. პიკური პლაზმური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა მიღებიდან 1.5-2 საათში. პრეპარატი ფართოდ ნაწილდება ორგანიზმის ქსოვილებსა და სითხეებში, მათ შორის ცერებროსპინალურ სითხეში (CSF), სადაც მისი კონცენტრაცია პლაზმური კონცენტრაციის დაახლოებით 50%-ს შეადგენს. პლაზმის ცილებთან შეკავშირება დაბალია (9-33%). აციკლოვირი მინიმალურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში; ძირითადი მეტაბოლიტია 9-კარბოქსიმეთოქსიმეთილგუანინი, რომელიც ფარმაკოლოგიურად არააქტიურია. პრეპარატი გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით უცვლელი სახით, გლომერულური ფილტრაციისა და ტუბულარული სეკრეციის გზით. ჯანმრთელ მოზრდილებში ნახევარგამოყოფის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 2.5-3 საათს, რაც მნიშვნელოვნად ხანგრძლივდება თირკმლის ფუნქციის დარღვევის დროს.
9.ჩვენებები
აციკლოვირი ანტივირუსული საშუალებაა. ის ბლოკავს ვირუსის გამრავლებას — აჩერებს ჰერპეს-ვირუსის დნმ-ის სინთეზს, რის გამოც ვირუსი ვერ მრავლდება და ინფექცია სწრაფად კონტროლდება.
ჩვენებები: ტუჩისა და სახის ჰერპესი (HSV-1), გენიტალური ჰერპესი (HSV-2) — პირველადი ეპიზოდი და ხშირი გამწვავებების პრევენცია, წყალყვავილა (ვარიცელა) და ჰერპეს ზოსტერი (სარტყლისებრი ლიქენი). იმუნოსუპრესირებულ პაციენტებში — ჰერპესული ინფექციების პროფილაქტიკა.
ექიმი დანიშნავს მაშინ, როცა ვირუსული ინფექცია დადასტურებულია ან კლინიკურად სავარაუდოა. ეს არის რეცეპტით გასაცემი პრეპარატი — თვითმკურნალობა მიუღებელია.
10.უკუჩვენებები
არ მიიღოთ, თუ: აციკლოვირის ან ვალაციკლოვირის მიმართ ალერგია გაქვთ; ტაბლეტის რომელიმე კომპონენტის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა გაქვთ.
სიფრთხილით: თირკმლის უკმარისობა — ექიმი შეამცირებს დოზას; ხანდაზმულ პაციენტებში — თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი საჭიროა; გაუწყლოება (დეჰიდრატაცია) — მკურნალობისას დალიეთ საკმარისი წყალი (დღეში მინიმუმ 2 ლიტრი). ნევროლოგიური დარღვევები — ექიმს აცნობეთ წინასწარ.
11.მიღების წესი და დოზები
დოზირება განისაზღვრება ინფექციის ტიპისა და პაციენტის მდგომარეობის მიხედვით. მოზრდილებში:
- მარტივი ჰერპესის (HSV) მკურნალობა (პირველადი ან მორეციდივე): 200 მგ 5-ჯერ დღეში 5 დღის განმავლობაში, დაახლოებით 4 საათიანი ინტერვალით (ღამის დოზის გამოტოვებით). მძიმე შემთხვევებში ან იმუნოკომპრომეტირებულ პაციენტებში შესაძლოა დოზის გაზრდა 400 მგ-მდე 5-ჯერ დღეში ან მკურნალობის ხანგრძლივობის გაზრდა 10 დღემდე.
- მარტივი ჰერპესის რეციდივების პრევენცია (სუპრესიული თერაპია): 400 მგ 2-ჯერ დღეში (ყოველ 12 საათში). ალტერნატიულად, 200 მგ 3-ჯერ დღეში (ყოველ 8 საათში) ან 200 მგ 5-ჯერ დღეში. მკურნალობა უნდა შეფასდეს ყოველ 6-12 თვეში.
- ვარიცელა (ჩუტყვავილა): 800 მგ 4-ჯერ დღეში 5-7 დღის განმავლობაში. მკურნალობა უნდა დაიწყოს გამონაყარის გაჩენიდან 24 საათში.
- ჰერპეს ზოსტერი (შირები): 800 მგ 5-ჯერ დღეში 7 დღის განმავლობაში. მკურნალობა უნდა დაიწყოს რაც შეიძლება ადრე, გამონაყარის გაჩენიდან 72 საათში.
- იმუნოკომპრომეტირებულ პაციენტებში ჰერპესული ინფექციების პროფილაქტიკა: 200 მგ 4-ჯერ დღეში. მძიმე იმუნოდეფიციტის დროს შესაძლებელია დოზის გაზრდა 400 მგ-მდე 4-ჯერ დღეში.
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა: აციკლოვირი გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით, ამიტომ თირკმლის უკმარისობის დროს დოზის კორექცია აუცილებელია.
- კრეატინინის კლირენსი (CrCl) >50 მლ/წთ: ჩვეულებრივი დოზა.
- CrCl 25-50 მლ/წთ: დოზირება უნდა შემცირდეს. მაგალითად, HSV მკურნალობისთვის 200 მგ 3-ჯერ დღეში; ზოსტერისთვის 800 მგ 3-ჯერ დღეში.
- CrCl 10-25 მლ/წთ: დოზირება უნდა შემცირდეს. მაგალითად, HSV მკურნალობისთვის 200 მგ 2-ჯერ დღეში; ზოსტერისთვის 800 მგ 2-ჯერ დღეში.
- CrCl <10 მლ/წთ (თირკმლის მძიმე უკმარისობა): დოზირება უნდა შემცირდეს. მაგალითად, HSV მკურნალობისთვის 200 მგ 1-2-ჯერ დღეში; ზოსტერისთვის 800 მგ 1-2-ჯერ დღეში. ჰემოდიალიზზე მყოფ პაციენტებში დოზა უნდა მიეცეს დიალიზის შემდეგ.
ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა: აციკლოვირი მინიმალურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ამიტომ ღვიძლის უკმარისობის დროს დოზის კორექცია, როგორც წესი, საჭირო არ არის. თუმცა, სიფრთხილეა საჭირო ღვიძლის მძიმე დაავადების მქონე პაციენტებში.
მიღების ხერხი: ტაბლეტები მიიღება პერორალურად, საკმარისი რაოდენობის წყალთან ერთად, ჭამის დროს ან მის გარეშე. მნიშვნელოვანია ჰიდრატაციის შენარჩუნება მკურნალობის პერიოდში, განსაკუთრებით მაღალი დოზების მიღებისას.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი (ყოველ მეათეს შეიძლება ჰქონდეს): თავის ტკივილი, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი, კანის გამონაყარი, ქავილი, დაღლილობა.
სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ მნიშვნელოვანი): ალერგიული რეაქცია — სახის შეშუპება, სუნთქვის გაძნელება, ყელში შეკუმშვა — დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს. თირკმლის ფუნქციის დარღვევა (განსაკუთრებით არასაკმარისი სითხის მიღებისას ან მაღალი დოზებით). ნეიროტოქსიკურობა — დაბნეულობა, ტრემორი, ჰალუცინაციები, კრუნჩხვები — ძალიან იშვიათი, მაგრამ საჭიროებს სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას.
13.დოზის გადაცილება
სიმპტომები: გულისრევა, ღებინება, დაბნეულობა, აგზნებულობა, კრუნჩხვები, ცნობიერების დარღვევა; მაღალ დოზებში — თირკმლის უკმარისობა (შარდის შემცირება).
რა გავაკეთო: დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე ან მიმართეთ უახლოეს საავადმყოფოს. წამლის შეფუთვა და დარჩენილი ტაბლეტები თან წაიღეთ. ჰემოდიალიზით აციკლოვირი სისხლიდან გამოიტანება.
14.ურთიერთქმედებები
ციმეტიდინი, პრობენეციდი — ამცირებენ აციკლოვირის თირკმლისმიერ გამოყოფას, რაც ზრდის მის კონცენტრაციას სისხლში. აცნობეთ ექიმს მათი მიღების შესახებ.
მიკოფენოლატ მოფეტილი (იმუნოსუპრესანტი) — ერთდროული მიღებისას ორივე წამლის დონე სისხლში შეიძლება გაიზარდოს. საჭიროა მონიტორინგი.
ნეფროტოქსიკური წამლები (ამინოგლიკოზიდები, ცისპლატინი) — თირკმლის დაზიანების რისკი იზრდება. ექიმი გადაწყვეტს ერთობლივი გამოყენების მიზანშეწონილობას.
ლითიუმი — აციკლოვირმა შეიძლება გაზარდოს ლითიუმის დონე სისხლში. საჭიროა კონტროლი.
15.სპეციალური მითითებები
არ მიიღოთ, თუ: აციკლოვირის ან ვალაციკლოვირის მიმართ ალერგია გაქვთ; ტაბლეტის რომელიმე კომპონენტის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა გაქვთ.
სიფრთხილით: თირკმლის უკმარისობა — ექიმი შეამცირებს დოზას; ხანდაზმულ პაციენტებში — თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი საჭიროა; გაუწყლოება (დეჰიდრატაცია) — მკურნალობისას დალიეთ საკმარისი წყალი (დღეში მინიმუმ 2 ლიტრი). ნევროლოგიური დარღვევები — ექიმს აცნობეთ წინასწარ.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
აციკლოვირი მიეკუთვნება FDA ორსულობის კატეგორია B-ს. ეს ნიშნავს, რომ ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში არ გამოვლენილა ნაყოფისთვის რისკი, თუმცა ორსულ ქალებზე ადეკვატური და კონტროლირებადი კვლევები არ ჩატარებულა. ორსულობის რეესტრის მონაცემებმა (რომელიც აკვირდებოდა აციკლოვირის ზემოქმედებას ორსულობის დროს) არ აჩვენა თანდაყოლილი მანკების სიხშირის ზრდა ზოგად პოპულაციასთან შედარებით. მიუხედავად ამისა, აციკლოვირის გამოყენება ორსულობის დროს რეკომენდებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ პოტენციური სარგებელი ამართლებს ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს ექიმმა ინდივიდუალურად. აციკლოვირი გამოიყოფა დედის რძეში. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვილის მიერ მიღებული დოზა დაბალია, ლაქტაციის პერიოდში მისი გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე. რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია ძუძუთი კვების შეწყვეტის ან მკურნალობის შეწყვეტის შესახებ.
17.გამოყენება ბავშვებში
აციკლოვირის დოზირება ბავშვებში დამოკიდებულია ასაკზე, წონაზე და ინფექციის ტიპზე.
- მარტივი ჰერპესის მკურნალობა (2 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვები): 20 მგ/კგ სხეულის წონაზე 4-ჯერ დღეში 5 დღის განმავლობაში (მაქსიმუმ 800 მგ 4-ჯერ დღეში).
- ვარიცელა (ჩუტყვავილა) (2 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვები და 40 კგ-ზე ნაკლები წონის): 20 მგ/კგ სხეულის წონაზე 4-ჯერ დღეში 5 დღის განმავლობაში (მაქსიმუმ 800 მგ 4-ჯერ დღეში).
- ვარიცელა (ჩუტყვავილა) (40 კგ-ზე მეტი წონის): 800 მგ 4-ჯერ დღეში 5 დღის განმავლობაში.
- იმუნოკომპრომეტირებულ ბავშვებში ჰერპესული ინფექციების პროფილაქტიკა (2 წელზე უფროსი ასაკის): 200 მგ 4-ჯერ დღეში.
6 წლამდე ასაკის ბავშვებში ტაბლეტების მიღება შეიძლება გაძნელდეს; ამ შემთხვევაში შესაძლებელია სუსპენზიის ან უფრო დაბალი დოზირების ფორმების გამოყენება. ექიმის კონსულტაცია აუცილებელია დოზის ზუსტი განსაზღვრისთვის.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში აციკლოვირის გამოყენებისას საჭიროა სიფრთხილე, რადგან ასაკთან ერთად თირკმლის ფუნქცია ხშირად დაქვეითებულია. ვინაიდან აციკლოვირი ძირითადად თირკმელებით გამოიყოფა, ხანდაზმულ პაციენტებში დოზის კორექცია უნდა მოხდეს კრეატინინის კლირენსის მიხედვით. რეკომენდებულია თირკმლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი. ხანდაზმულ პაციენტებში ასევე იზრდება დეჰიდრატაციის რისკი, ამიტომ მკურნალობის პერიოდში აუცილებელია ადეკვატური ჰიდრატაციის შენარჩუნება. ამ პოპულაციაში შესაძლოა გაიზარდოს ნევროლოგიური გვერდითი ეფექტების (კონფუზია, ჰალუცინაციები, ძილიანობა) რისკი, განსაკუთრებით მაღალი დოზების ან თირკმლის უკმარისობის დროს. მრავალი წამლის ერთდროული მიღების (პოლიფარმაცია) შემთხვევაში, ექიმმა უნდა შეაფასოს პოტენციური ურთიერთქმედებები.
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
აციკლოვირმა შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი გვერდითი ეფექტები, როგორიცაა თავბრუსხვევა, ძილიანობა და კონფუზია. ამ ეფექტებმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ავტომობილის მართვის ან მექანიზმებთან მუშაობის უნარზე. პაციენტებმა უნდა შეაფასონ საკუთარი რეაქცია პრეპარატზე მკურნალობის დაწყებიდან, სანამ ჩაერთვებიან ისეთ აქტივობებში, რომლებიც მოითხოვს ყურადღებას. თუ აღგენიშნებათ აღნიშნული სიმპტომები, თავი შეიკავეთ ავტომობილის მართვისა და მექანიზმებთან მუშაობისგან.
20.შენახვის პირობები
შეინახეთ აციკლოვირი 400მგ ტაბლეტები ორიგინალ შეფუთვაში, სინათლისა და ტენიანობისგან დაცულ ადგილას. შენახვის ტემპერატურა არ უნდა აღემატებოდეს 25°C-ს. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. არ გამოიყენოთ შეფუთვაზე მითითებული ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.
21.ვარგისიანობის ვადა
აციკლოვირი 400მგ ტაბლეტების ვარგისიანობის ვადა მითითებულია შეფუთვაზე (EXP). როგორც წესი, იგი შეადგენს 3-5 წელს დამზადების თარიღიდან. შეფუთვის გახსნის შემდეგ, ტაბლეტები ინარჩუნებს ვარგისიანობას მითითებული ვადის ბოლომდე, თუ ინახება სათანადო პირობებში.