1.სავაჭრო დასახელება
აბიზოლი 1მგ/მლ 150მლ პერ/ხს (აბიზოლი 1მგ/მლ 150მლ პერ/ხს)
2.საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელი
abilify (abilify) — ATC: N05AX12
3.სამკურნალო ფორმა
tablets · 1 mg
4.შემადგენლობა
აქტიური ნივთიერება: abilify (abilify) — 1 mg.
5.აღწერა
აბიზოლი 1მგ/მლ პერორალური ხსნარი არის უფერო ან ოდნავ მოყვითალო, გამჭვირვალე სითხე. ხსნარი მოთავსებულია 150მლ-იან მინის ფლაკონში, რომელიც აღჭურვილია დოზირების შპრიცით (1მლ-იანი ან 5მლ-იანი) და საზომი ჭიქით. ფლაკონი დახურულია უსაფრთხო თავსახურით. შეფუთვა მოთავსებულია მუყაოს კოლოფში.
6.ფარმაკოთერაპიული ჯგუფი
ATC N05AX12 ·
7.ფარმაკოლოგიური თვისებები
არიპიპრაზოლი ე.წ. ატიპიური ანტიფსიქოტიკია — ის არეგულირებს ტვინში დოფამინისა და სეროტონინის აქტივობას, რაც აუმჯობესებს აზროვნებას, განწყობას და ქცევას.
ჩვენებები: შიზოფრენია (მწვავე და ქრონიკული), ბიპოლარული აშლილობის I ტიპის მანიაკალური ან შერეული ეპიზოდები, ასევე დამხმარე თერაპია დეპრესიის დროს (როცა ანტიდეპრესანტი მარტო საკმარისი არ არის). მოზრდილებსა და მოზარდებში (13 წლიდან შიზოფრენიისთვის, 10 წლიდან ბიპოლარული აშლილობისთვის) გამოიყენება ექიმის მკაცრი ზედამხედველობით. ბავშვთა დოზას მხოლოდ ფსიქიატრი ნიშნავს.
8.ფარმაკოკინეტიკა
არიპიპრაზოლი კარგად შეიწოვება პერორალური მიღების შემდეგ, მაქსიმალური პლაზმური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა დაახლოებით 3-5 საათში. აბსოლუტური ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 87%-ს. საკვები არ მოქმედებს არიპიპრაზოლის შეწოვაზე. არიპიპრაზოლი ფართოდ ნაწილდება ქსოვილებში, მისი შეკავშირება პლაზმის ცილებს შეადგენს დაახლოებით 99%-ს, ძირითადად ალბუმინთან. არიპიპრაზოლი მეტაბოლიზდება ღვიძლში CYP3A4 და CYP2D6 ფერმენტების მონაწილეობით. ძირითადი მეტაბოლიტია დეჰიდროარიპიპრაზოლი, რომელსაც აქვს სუსტი აქტივობა. არიპიპრაზოლის ნახევარდაშლის პერიოდი (T½) შეადგენს დაახლოებით 75 საათს (მერყეობს 50-100 საათს), ხოლო დეჰიდროარიპიპრაზოლის T½ შეადგენს დაახლოებით 94 საათს. არიპიპრაზოლი გამოიყოფა ძირითადად ფეკალიებით (დაახლოებით 59%) და შარდით (დაახლოებით 12%).
9.ჩვენებები
არიპიპრაზოლი ე.წ. ატიპიური ანტიფსიქოტიკია — ის არეგულირებს ტვინში დოფამინისა და სეროტონინის აქტივობას, რაც აუმჯობესებს აზროვნებას, განწყობას და ქცევას.
ჩვენებები: შიზოფრენია (მწვავე და ქრონიკული), ბიპოლარული აშლილობის I ტიპის მანიაკალური ან შერეული ეპიზოდები, ასევე დამხმარე თერაპია დეპრესიის დროს (როცა ანტიდეპრესანტი მარტო საკმარისი არ არის). მოზრდილებსა და მოზარდებში (13 წლიდან შიზოფრენიისთვის, 10 წლიდან ბიპოლარული აშლილობისთვის) გამოიყენება ექიმის მკაცრი ზედამხედველობით. ბავშვთა დოზას მხოლოდ ფსიქიატრი ნიშნავს.
10.უკუჩვენებები
არ მიიღოთ, თუ: ალერგია გაქვთ არიპიპრაზოლის ან ხსნარის რომელიმე კომპონენტის მიმართ.
სიფრთხილით (ექიმს აუცილებლად უთხარით): გულ-სისხლძარღვთა დაავადება, ინსულტის ისტორია, ეპილეფსია, შაქრიანი დიაბეტი ან ოჯახური ისტორია, გადაყლაპვის პრობლემა, სუიციდური აზრები (განსაკუთრებით ახალგაზრდებში — 24 წლამდე პაციენტებში სუიციდური ქცევის რისკი შეიძლება მომატებული იყოს მკურნალობის დასაწყისში). წამლის უეცარი შეწყვეტა დაუშვებელია — ექიმი თანდათან შეამცირებს დოზას.
11.მიღების წესი და დოზები
მოზრდილებში შიზოფრენიის სამკურნალოდ საწყისი დოზა შეადგენს 10-15მგ დღეში ერთხელ. შემანარჩუნებელი დოზა ჩვეულებრივ 10-15მგ დღეში, მაქსიმალური რეკომენდებული დოზაა 30მგ დღეში. ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდების სამკურნალოდ საწყისი დოზაა 15მგ დღეში ერთხელ. დოზა შეიძლება გაიზარდოს 30მგ-მდე დღეში, საჭიროებისამებრ. დამხმარე თერაპიისას დეპრესიის დროს, საწყისი დოზაა 2-5მგ დღეში, მაქსიმალური 15მგ დღეში. თირკმლის უკმარისობისას (CrCl > 50მლ/წთ): დოზის კორექცია არ არის საჭირო. CrCl 30-50მლ/წთ: რეკომენდებულია სიფრთხილე და შესაძლოა დოზის შემცირება. CrCl <30მლ/წთ: მონაცემები შეზღუდულია, საჭიროა სიფრთხილე. ღვიძლის უკმარისობისას (Child-Pugh A, B): დოზის კორექცია არ არის საჭირო, თუმცა საჭიროა სიფრთხილე. Child-Pugh C: მონაცემები შეზღუდულია. მიღების წესი: პერორალურად, დღეში ერთხელ, საკვების მიღების მიუხედავად. დოზირების შპრიცი გამოიყენება ზუსტი დოზირებისთვის.
12.გვერდითი მოვლენები
ხშირი (შეიძლება 10-დან 1-ს შეხვდეს): უძილობა, მოუსვენრობა (აკათიზია — შინაგანი, აუტანელი მოძრაობის სურვილი), თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, გულისრევა, ღებინება, ყაბზობა, წონის მატება.
სერიოზული (იშვიათი, მაგრამ საჭიროებს სასწრაფო რეაქციას): მაღალი ცხელება კუნთების სიხისტით და ცნობიერების დარღვევით (ნეიროლეპსიური ავთვისებიანი სინდრომი) — დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო. კრუნჩხვები, გულისცემის აჩქარება ან არარეგულარობა, გადაყლაპვის გაძნელება, ალერგიული რეაქცია (გამონაყარი, სახის შეშუპება). ხანდაზმულებში დემენციით — ინსულტის რისკი მომატებულია; ამ ჯგუფში არ არის ნაჩვენები.
13.დოზის გადაცილება
სიმპტომები: ძლიერი ძილიანობა, ღებინება, ტრემორი (კანკალი), კრუნჩხვები, გულისცემის ცვლილება, ცნობიერების დარღვევა.
რა უნდა გააკეთოთ: დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ზე. არ გამოიწვიოთ ღებინება საკუთარი ინიციატივით. წაიღეთ წამლის შეფუთვა. პაციენტს გვერდზე დააწვინეთ ცნობიერების დარღვევის შემთხვევაში.
14.ურთიერთქმედებები
ქეტოკონაზოლი, იტრაკონაზოლი (სოკოს საწინააღმდეგო) — ზრდის არიპიპრაზოლის კონცენტრაციას სისხლში; ექიმი დოზას შეამცირებს.
კარბამაზეპინი (ეპილეფსიის წამალი) — ამცირებს არიპიპრაზოლის ეფექტს; შეიძლება დოზის გაზრდა დასჭირდეს.
ფლუოქსეტინი, პაროქსეტინი (ანტიდეპრესანტები) — ზრდის არიპიპრაზოლის დონეს; ექიმმა უნდა მოარგოს დოზა.
წნევის დამწევი წამლები — არიპიპრაზოლმა შეიძლება გააძლიეროს წნევის ვარდნა, განსაკუთრებით წამოდგომისას.
სედატიური და საძილე საშუალებები — ძლიერი ძილიანობა და რეაქციის შეფერხება. ექიმს აცნობეთ ყველა მიღებული წამლის შესახებ.
15.სპეციალური მითითებები
არ მიიღოთ, თუ: ალერგია გაქვთ არიპიპრაზოლის ან ხსნარის რომელიმე კომპონენტის მიმართ.
სიფრთხილით (ექიმს აუცილებლად უთხარით): გულ-სისხლძარღვთა დაავადება, ინსულტის ისტორია, ეპილეფსია, შაქრიანი დიაბეტი ან ოჯახური ისტორია, გადაყლაპვის პრობლემა, სუიციდური აზრები (განსაკუთრებით ახალგაზრდებში — 24 წლამდე პაციენტებში სუიციდური ქცევის რისკი შეიძლება მომატებული იყოს მკურნალობის დასაწყისში). წამლის უეცარი შეწყვეტა დაუშვებელია — ექიმი თანდათან შეამცირებს დოზას.
16.ორსულობა და ლაქტაცია
FDA კატეგორია: C. ორსულობის დროს არიპიპრაზოლის გამოყენება რეკომენდებული არ არის, თუ პოტენციური სარგებელი არ აღემატება ნაყოფისთვის პოტენციურ რისკს. ორსულობის მესამე ტრიმესტრში ანტიფსიქოტიკებით მკურნალობაზე მყოფ ახალშობილებს შეიძლება განუვითარდეთ ექსტრაპირამიდული სიმპტომები და/ან მოხსნის სიმპტომები. ამ სიმპტომების შემთხვევაში საჭიროა ახალშობილის მონიტორინგი. არ არის ცნობილი გამოიყოფა თუ არა არიპიპრაზოლი დედის რძეში. ძუძუთი კვების პერიოდში პრეპარატის გამოყენება რეკომენდებული არ არის. თუ მკურნალობა აუცილებელია, ძუძუთი კვება უნდა შეწყდეს. ექიმის გადაწყვეტილება უნდა ეფუძნებოდეს დედისთვის სარგებლის და ბავშვისთვის რისკის შეფასებას.
17.გამოყენება ბავშვებში
ბავშვებში და მოზარდებში (13 წლიდან შიზოფრენიისთვის, 10 წლიდან ბიპოლარული აშლილობისთვის) გამოყენება ხდება მხოლოდ ექიმის მკაცრი ზედამხედველობით. ბავშვთა დოზირება დამოკიდებულია ასაკზე, წონაზე და დაავადების სიმძიმეზე. ზუსტი დოზები და რეკომენდაციები უნდა იქნას მიღებული სპეციალიზებული სამედიცინო ლიტერატურიდან ან უშუალოდ ექიმისგან. 10 წლამდე ასაკის ბავშვებში გამოყენების უსაფრთხოება და ეფექტურობა დადგენილი არ არის.
18.გამოყენება ხანდაზმულებში
ხანდაზმულ პაციენტებში, განსაკუთრებით დემენციით დაავადებულებში, არიპიპრაზოლის გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს ინსულტის რისკი. ამ ჯგუფში პრეპარატი ნაჩვენები არ არის. სხვა ხანდაზმულ პაციენტებში, დოზის კორექცია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, თუმცა რეკომენდებულია სიფრთხილე და თირკმლის ფუნქციის მონიტორინგი, განსაკუთრებით თუ პაციენტი იღებს სხვა პრეპარატებს (polypharmacy).
19.ავტოტრანსპორტის მართვის შესაძლებლობა
არიპიპრაზოლმა შეიძლება გამოიწვიოს ძილიანობა, თავბრუსხვევა და რეაქციის დროის შენელება. პაციენტებს უნდა გააფრთხილონ, რომ თავი შეიკავონ სატრანსპორტო საშუალებების მართვისგან და მექანიზმებთან მუშაობისგან, სანამ არ გაიგებენ, თუ როგორ მოქმედებს მათზე პრეპარატი. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო ალკოჰოლის ან სხვა ცენტრალური ნერვული სისტემის დამთრგუნველი საშუალებების ერთდროული მიღებისას.
20.შენახვის პირობები
ინახება 15-25°C ტემპერატურაზე, სინათლისა და ტენისაგან დაცულ ადგილას. არ გაყინოთ. შეინახეთ ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილას. გამოყენებამდე შეანჯღრიეთ ფლაკონი. გახსნის შემდეგ გამოიყენეთ 6 თვის ვადაში.
21.ვარგისიანობის ვადა
წარმოების თარიღიდან ვადა იწურება 3 წელი. გახსნის შემდეგ, პრეპარატი ინარჩუნებს თვისებებს 6 თვის განმავლობაში, თუ ინახება მითითებულ პირობებში. არ გამოიყენოთ ვარგისიანობის ვადის გასვლის შემდეგ.