რკინის დეფიციტი ორსულობაში

მოკლედ

რკინის დეფიციტი ორსულობის ყველაზე გავრცელებული კვებითი დეფიციტია — მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, ორსულ ქალთა 40%-ზე მეტს აღენიშნება ანემია, რომელთა უმრავლესობა რკინის უკმარისობით არის განპირობებული (WHO 2023). რკინა აუცილებელია ჰემოგლობინის სინთეზისთვის, რომელიც ჟანგბადს ატარებს დედის ორგანიზმსა და ნაყოფში. ორსულობის პერიოდში რკინაზე მოთხოვნილება თითქმის ორჯერ იზრდება, რაც დაბალანსებული კვების გარეშე ხშირად ვერ ივსება. მკურნალობის გარეშე, რკინის დეფიციტი იწვევს ნაადრევ მშობიარობას, დაბალწონიან ნაყოფს და დედის პოსტპარტალურ გართულებებს. სტატია მოიცავს სიმპტომებს, დიაგნოსტიკას, მედიკამენტურ და არამედიკამენტურ მკურნალობას, პრევენციას და ხშირად დასმულ კითხვებს.

რა არის რკინის დეფიციტი ორსულობაში

რკინის დეფიციტი ორსულობაში წარმოადგენს მდგომარეობას, როდესაც ორგანიზმში რკინის მარაგი არასაკმარისია ფიზიოლოგიური მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად. რკინა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მიკროელემენტია — იგი ჰემოგლობინის, მიოგლობინისა და მრავალი ფერმენტის შემადგენელი ნაწილია. ჰემოგლობინი ერითროციტების ცილაა, რომელიც ჟანგბადს ფილტვებიდან ქსოვილებსა და ნაყოფის პლაცენტაში გადააქვს.

ორსულობის განმავლობაში რკინაზე მოთხოვნილება მნიშვნელოვნად იზრდება. თუ ორსულობამდე ქალის ორგანიზმი დღეში დაახლოებით 1-1.5 მგ რკინას საჭიროებდა, ორსულობის მეორე და მესამე ტრიმესტრში ეს მაჩვენებელი 4-6 მგ-მდე აღწევს (NICE NG136). მთლიანობაში, ორსულობის პერიოდში ორგანიზმს დამატებით 500-800 მგ რკინა სჭირდება — ესაა ნაყოფისა და პლაცენტის განვითარების, სისხლის მოცულობის ზრდისა და სამშობიარო სისხლდაკარგვის კომპენსაციისთვის.

რკინის დეფიციტი სამ ეტაპად ვითარდება:

1. რკინის მარაგის გამოფიტვა — ფერიტინის დონე მცირდება, მაგრამ ჰემოგლობინი ჯერ ნორმაშია.
2. რკინადეფიციტური ერითროპოეზი — რკინა არ ყოფნის ახალი ერითროციტების წარმოქმნას, ტრანსფერინის გაჯერება მცირდება.
3. რკინადეფიციტური ანემია — ჰემოგლობინი ორსულ ქალებში 110 გ/ლ-ზე ქვემოთ ეცემა (WHO 2023).

მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის კლასიფიკაციით, ორსულობისას ანემია განისაზღვრება ჰემოგლობინის დონით 110 გ/ლ-ზე ნაკლები, ხოლო მძიმე ანემია — 70 გ/ლ-ზე ნაკლები (WHO 2023). საქართველოში, როგორც განვითარებადი ქვეყნის რეგიონში, ორსულთა ანემიის სიხშირე მნიშვნელოვნად აჭარბებს ევროპულ საშუალო მაჩვენებლებს.

პრობლემის სიმძიმე იმაშია, რომ რკინის დეფიციტი ხშირად ასიმპტომურია ადრეულ ეტაპებზე. ქალს შეიძლება თვეების განმავლობაში ჰქონდეს რკინის უკმარისობა და არ იცოდეს ამის შესახებ, რაც ართულებს დროულ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას. სწორედ ამიტომ, ორსულობის სკრინინგული გამოკვლევა გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა.

სიმპტომები / ნიშნები

რკინის დეფიციტის სიმპტომები ორსულობაში ხშირად შენიღბულია ორსულობის ჩვეულებრივი ჩივილებით, რაც დიაგნოსტიკას ართულებს. მიუხედავად ამისა, შემდეგი სიმპტომები ყურადღებას იმსახურებს:

ძირითადი სიმპტომები:

• გამოხატული დაღლილობა და ენერგიის ნაკლებობა, რომელიც დასვენებით არ იხსნება
• ქოშინი უმნიშვნელო ფიზიკური დატვირთვისას (მაგალითად, კიბეზე ასვლა)
• გულისცემის ახალი შეგრძნება (ტაქიკარდია)
• თავბრუსხვევა, განსაკუთრებით მკვეთრი ადგომისას
• ფერმკრთალობა — კანის, ტუჩებისა და ფრჩხილის ფირფიტების შეფერილობის ცვლილება
• კონცენტრაციის გაძნელება, ხშირი თავის ტკივილი

ნაკლებად გავრცელებული, მაგრამ სპეციფიკური ნიშნები:

• პიკა (არაკვებითი ნივთიერებების ჭამის სურვილი — ყინული, მიწა, ცარცი)
• კოილონიხია — ფრჩხილების კოვზისებრი დეფორმაცია
• ანგულარული სტომატიტი — ტუჩის კუთხეებში ნაბზარები
• გლოსიტი — ენის ტკივილი და სიგლუვე
• ხელ-ფეხის ცივი შეგრძნება
• მოუსვენარი ფეხების სინდრომი — უსიამოვნო შეგრძნება ფეხებში, განსაკუთრებით ღამით

სიმძიმის ხარისხის მიხედვით: მსუბუქი ანემიისას (Hb 100-109 გ/ლ) სიმპტომები შეიძლება უმნიშვნელო იყოს ან საერთოდ არ გამოვლინდეს. ზომიერი ანემიისას (Hb 70-99 გ/ლ) სიმპტომები უკვე შესამჩნევია, ხოლო მძიმე ანემიისას (Hb <70 გ/ლ) შეიძლება განვითარდეს გულის უკმარისობის ნიშნები (BNF 87, 2024).

მიზეზები

რკინის დეფიციტის განვითარება ორსულობაში მრავალფაქტორიანი პროცესია. ძირითადი მიზეზები შემდეგია:

ფიზიოლოგიური ფაქტორები

• სისხლის მოცულობის ზრდა — ორსულობის განმავლობაში პლაზმის მოცულობა 50%-ით იზრდება, ხოლო ერითროციტების მასა — მხოლოდ 25%-ით, რაც ფიზიოლოგიური „განზავების" ანემიას იწვევს და რკინის მოთხოვნილებას ზრდის.
• ნაყოფის მოთხოვნილება — ნაყოფი და პლაცენტა დაახლოებით 300 მგ რკინას მოითხოვს, განსაკუთრებით მესამე ტრიმესტრში.
• ერითროპოეზის გაძლიერება — ორგანიზმს დამატებით 500 მგ რკინა სჭირდება ერითროციტების მოცულობის გაზრდისთვის (NICE NG136).

რისკის ფაქტორები

• კვებითი დეფიციტი — ვეგეტარიანული ან არაბალანსირებული კვება, ჰემის რკინის არასაკმარისი მიღება.
• ორსულობათა სიხშირე — მოკლე ინტერვალი ორსულობებს შორის (<2 წელი) რკინის მარაგის აღდგენის საშუალებას არ იძლევა.
• მრავალნაყოფიანი ორსულობა — ტყუპების ან მეტი ნაყოფის არსებობისას რკინის მოთხოვნილება პროპორციულად იზრდება.
• ადრეული ტოქსიკოზი — ღებინება და გულისრევა ხელს უშლის რკინის ადეკვატურ მიღებას.
• გასტროინტესტინური დაავადებები — ცელიაკია, მუცლის ანთებითი დაავადებები (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი) ამცირებს რკინის შეწოვას.
• ქრონიკული სისხლდენა — მენორაგია ორსულობამდე, ჰემოროიდული სისხლდენა.
• სოციალ-ეკონომიკური ფაქტორები — დაბალი შემოსავალი, ხელმისაწვდომობის პრობლემები.

თანმხლები ფაქტორები

• H. pylori ინფექცია — ამცირებს რკინის შეწოვას კუჭში (WHO 2023).
• თანმხლები ჰემოგლობინოპათიები — თალასემიის მატარებლობა ან ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემია ამძიმებს კლინიკურ სურათს.
• ორსულობამდე არსებული რკინის დეფიციტი — ბევრი ქალი ორსულობას უკვე შემცირებული რკინის მარაგით იწყებს, რაც რეპროდუქციული ასაკის ქალებში მენსტრუალური სისხლდენით არის განპირობებული.

დიაგნოსტიკა

რკინის დეფიციტის დიაგნოსტიკა ორსულობაში მოიცავს ლაბორატორიულ კვლევათა კომპლექსს:

სკრინინგული გამოკვლევა:

• სრული სისხლის ანალიზი (CBC) — ჰემოგლობინი ორსულობისას ნორმაშია ≥110 გ/ლ I და III ტრიმესტრში, ≥105 გ/ლ II ტრიმესტრში (WHO 2023).
• NICE-ის რეკომენდაციით, ჰემოგლობინის სკრინინგი უნდა ჩატარდეს პირველ ანტენატალურ ვიზიტზე და 28-ე კვირაზე (NICE NG136).

დამადასტურებელი კვლევები:

• შრატის ფერიტინი — ყველაზე მგრძნობიარე მარკერი; <30 მკგ/ლ მიუთითებს რკინის მარაგის გამოფიტვაზე (BNF 87, 2024).
• შრატის რკინა და ტრანსფერინის გაჯერება — ტრანსფერინის გაჯერება <16% მიუთითებს ფუნქციურ რკინის დეფიციტზე.
• ერითროციტების ინდექსები — MCV <80 ფლ (მიკროციტოზი), MCH <27 პგ (ჰიპოქრომია) დამახასიათებელია რკინადეფიციტური ანემიისთვის.
• რეტიკულოციტების რაოდენობა — მკურნალობის ეფექტიანობის შეფასებისთვის.

დიფერენციული დიაგნოსტიკა: მნიშვნელოვანია რკინადეფიციტური ანემიის გამიჯვნა სხვა ანემიებისგან — ფოლიუმის მჟავის დეფიციტი, B12 ვიტამინის დეფიციტი, თალასემიის მატარებლობა. ჰემოგლობინის ელექტროფორეზი რეკომენდებულია ეთნიკური რისკ-ჯგუფებისთვის (NICE NG136).

მკურნალობა — წამლები

რკინის დეფიციტის მკურნალობა ორსულობაში მიზნად ისახავს რკინის მარაგის აღდგენას და ანემიის კორექციას. მკურნალობის არჩევანი დამოკიდებულია ანემიის სიმძიმეზე და ორსულობის ვადაზე.

პირველი რიგის მკურნალობა — პერორალური რკინის პრეპარატები

პერორალური რკინის პრეპარატები რჩება მკურნალობის ოქროს სტანდარტად მსუბუქი და ზომიერი ანემიისას (BNF 87, 2024).

• [ChildLife თხევადი რკინა 118მლ](/medications/chaildlaifi-tkhevadi-rkina-118ml) — თხევადი ფორმის რკინის პრეპარატი, რომელიც კარგი ბიოშეღწევადობით ხასიათდება და უკეთ აიტანება ტაბლეტურ ფორმებთან შედარებით. თხევადი ფორმა განსაკუთრებით მოხერხებულია ტოქსიკოზის დროს, როდესაც ტაბლეტების მიღება ძნელია.

• [Airon მინი დროფსი](/medications/airon-mini-dropsi) — რკინის წვეთები, რომლებიც შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას რკინის დეფიციტის შესავსებად. წვეთების ფორმა დოზირების მოქნილობას უზრუნველყოფს.

დოზირების ზოგადი პრინციპები:

• რეკომენდებული დოზა: ელემენტარული რკინა 40-80 მგ/დღეში ან 80-160 მგ ერთ დღეში გამოშვებით (WHO 2023).
• ბოლო კვლევების თანახმად, რკინის მიღება ერთ დღეში გამოშვებით (alternate-day dosing) შეწოვის თვალსაზრისით უფრო ეფექტიანია, ვიდრე ყოველდღიური მიღება, რადგან ჰეფციდინის დონე იკლებს შემდეგ დღეს.
• მიღება რეკომენდებულია უზმოდ, 1 საათით ჭამამდე ან 2 საათის შემდეგ.

ფოლიუმის მჟავა — აუცილებელი დანამატი

რკინის პრეპარატებთან ერთად, ფოლიუმის მჟავის მიღება ორსულობისას სავალდებულოა:

• [ბრიფოლი 400მკგ](/medications/brifoli-400mkg-30t) — ფოლიუმის მჟავა 400 მკგ, რეკომენდებულია ორსულობის დაგეგმვიდან მინიმუმ 12 კვირამდე და ხშირად მთელი ორსულობის განმავლობაში (NICE NG136). ფოლიუმის მჟავა ხელს უწყობს ნორმალურ ერითროპოეზს და ნერვული მილის დეფექტების პრევენციას.

• [ბრიფოლი ტაბლეტი 400მკგ 30ც](/medications/brifoli-tableti-400mkg-30) — ალტერნატიული ფორმა იგივე დოზით.

მეორე რიგის მკურნალობა — ინტრავენური რკინა

ინტრავენური რკინის პრეპარატები მითითებულია შემდეგ შემთხვევებში (NICE NG136):

• პერორალური პრეპარატების აუტანლობა (მძიმე გასტროინტესტინური გვერდითი ეფექტები)
• მალაბსორბციის სინდრომი
• მძიმე ანემია (Hb <70 გ/ლ) მესამე ტრიმესტრში, როდესაც დრო შეზღუდულია
• პერორალური თერაპიის არაეფექტიანობა 2-4 კვირის განმავლობაში

ინტრავენური რკინის ინფუზია მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებაში უნდა ჩატარდეს, ანაფილაქსიის რისკის გამო (EMA SmPC).

დამხმარე თერაპია

• [B კომპლექსი](/medications/b-kompleqsi) — B ჯგუფის ვიტამინები ხელს უწყობს ჰემოპოეზს და ზოგადად ენერგიის მეტაბოლიზმს.

• [დეტრივიტი 1000სე](/medications/detriviti-kafsula-1000se-60) — ვიტამინი D3, რომლის დეფიციტიც ხშირად თანხვდება რკინის დეფიციტს ორსულობისას. ვიტამინი D ხელს უწყობს იმუნური სისტემის ფუნქციონირებას (WHO 2023).

• ვიტამინი C — აძლიერებს რკინის შეწოვას ნაწლავებში. რეკომენდებულია რკინის პრეპარატის მიღებისას ვიტამინ C-ით მდიდარი საკვების ან დანამატის თანხმლებ მიღება.

მნიშვნელოვანი გაფრთხილებები:

• რკინის პრეპარატები არ უნდა მიიღოთ კალციუმის, ანტაციდების ან ჩაი/ყავის მიღებასთან ერთად — ისინი აფერხებენ შეწოვას.
• გვერდითი ეფექტები მოიცავს: ყაბზობა, გულისრევა, ეპიგასტრალური ტკივილი, მუქი განავალი.
• მკურნალობის ეფექტიანობა ფასდება 2-4 კვირის შემდეგ ჰემოგლობინის ზრდით (≥10-20 გ/ლ) (BNF 87, 2024).

ცხოვრების წესი

არამედიკამენტური მიდგომა რკინის დეფიციტის მართვაში ორსულობისას უმნიშვნელოვანესია და მედიკამენტურ თერაპიას ავსებს.

კვება

რკინით მდიდარი საკვები პროდუქტები:

• ჰემის რკინა (უკეთ შეიწოვება, 15-35%): წითელი ხორცი, ღვიძლი (შეზღუდულად ორსულობისას — A ვიტამინის ჭარბი შემცველობის გამო), ქათამი, თევზი.
• არაჰემის რკინა (შეიწოვება 2-20%): პარკოსნები (ლობიო, ოსპი), მუქი ფოთლოვანი ბოსტნეული (ისპანახი), მთლიანი მარცვლეული, თხილეული, გამომშრალი ხილი.

შეწოვის ოპტიმიზაცია

• ვიტამინ C-ით მდიდარი საკვების ერთდროულად მიღება (ციტრუსები, წიწაკა, პომიდორი, მარწყვი) მნიშვნელოვნად ზრდის არაჰემის რკინის შეწოვას.
• თანინისა და ფიტატის შემცელი პროდუქტების (ჩაი, ყავა, მთლიანი მარცვლეული) თავიდან აცილება რკინის მიღებიდან 1-2 საათის განმავლობაში.
• კალციუმის შემცველი პროდუქტების (რძის პროდუქტები) გამოყოფა რკინის მიღებისგან — კალციუმი აფერხებს ორივე ტიპის რკინის შეწოვას.

ფიზიკური აქტივობა

ზომიერი ფიზიკური აქტივობა (სიარული, ორსულთა იოგა, ცურვა) ხელს უწყობს სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესებას და ზოგადი კეთილდღეობის შენარჩუნებას. მძიმე ანემიისას ინტენსიური ვარჯიში თავიდან უნდა იქნას აცილებული.

ძილი და დასვენება

ანემიით დაავადებულ ორსულ ქალებს მეტი დასვენება სჭირდებათ. რეგულარული ძილის რეჟიმის დაცვა და სტრესის მართვა ორგანიზმის ადაპტაციის რესურსებს აძლიერებს.

პრევენცია

რკინის დეფიციტის პრევენცია იწყება ორსულობის დაგეგმვის ეტაპზე:

პრეკონცეფციური პერიოდი:

• რკინის მარაგის შეფასება (ფერიტინის დონე) ორსულობის დაგეგმვამდე.
• ბრიფოლი 400მკგ — ფოლიუმის მჟავის მიღება ორსულობის დაგეგმვამდე მინიმუმ 1 თვით ადრე.
• რკინით მდიდარი დიეტის დაწყება.

ორსულობის პერიოდი:

• WHO რეკომენდაციით, ანემიის მაღალი პრევალენტობის რეგიონებში (≥40%) ყველა ორსულ ქალს რეკომენდებული აქვს რკინისა და ფოლიუმის მჟავის პროფილაქტიკური მიღება (ელემენტარული რკინა 30-60 მგ/დღეში) (WHO 2023).
• რეგულარული ანტენატალური ვიზიტები ჰემოგლობინის მონიტორინგისთვის.
• ორსულობებს შორის ≥2 წლის ინტერვალის დაცვა.

დამატებითი ზომები:

• ჰელმინთოზების მკურნალობა (ენდემურ რეგიონებში).
• H. pylori ინფექციის იდენტიფიცირება და მართვა.

გართულებები

რკინის დეფიციტის უგულებელყოფა ორსულობაში სერიოზულ შედეგებს იწვევს როგორც დედისთვის, ასევე ნაყოფისთვის:

დედის გართულებები:

• ნაადრევი მშობიარობის გაზრდილი რისკი (NICE NG136)
• პოსტპარტალური დეპრესიის მაღალი სიხშირე
• გულის უკმარისობა მძიმე ანემიისას
• მშობიარობისას სისხლდენის მიმართ შემცირებული ტოლერანტობა
• ინფექციური გართულებების გაზრდილი რისკი — იმუნური სისტემის შესუსტების გამო
• პოსტოპერაციული ჭრილობის შეხორცების შეფერხება საკეისრო კვეთის შემთხვევაში
• სისხლის გადასხმის საჭიროების ზრდა

ნაყოფისა და ახალშობილის გართულებები:

• დაბალი წონა დაბადებისას (<2500 გ)
• ნაყოფის ინტრაუტერინული ზრდის შეფერხება
• ახალშობილის რკინის მარაგის შემცირება
• ნეიროკოგნიტიური განვითარების დარღვევის რისკი — რკინა მნიშვნელოვანია ტვინის მიელინიზაციისთვის (WHO 2023)
• პერინატალური სიკვდილიანობის გაზრდილი რისკი მძიმე ანემიისას

ხშირად დასმული კითხვები

რა ჰემოგლობინის დონე ითვლება ნორმალურად ორსულობისას?

WHO-ს კრიტერიუმების მიხედვით, ორსულობისას ჰემოგლობინის ნორმალური დონეა ≥110 გ/ლ I და III ტრიმესტრში, ≥105 გ/ლ II ტრიმესტრში (WHO 2023). მეორე ტრიმესტრში ოდნავ დაბალი ზღვარი ფიზიოლოგიური ჰემოდილუციით (სისხლის „განზავება") არის განპირობებული. 110 გ/ლ-ზე ქვემოთ ჰემოგლობინი ანემიად მიიჩნევა და საჭიროებს შეფასებას.

შეიძლება თუ არა რკინის პრეპარატების მიღება ორსულობის პირველ ტრიმესტრში?

დიახ, რკინის პრეპარატების მიღება უსაფრთხოა ორსულობის ნებისმიერ ეტაპზე, თუ ეს კლინიკურად ინდიცირებულია (BNF 87, 2024). თუმცა პირველ ტრიმესტრში, ტოქსიკოზის დროს, პრეპარატმა შეიძლება გულისრევა გააძლიეროს. ასეთ შემთხვევაში, ექიმმა შეიძლება თხევადი ფორმა, მაგალითად ChildLife თხევადი რკინა, ან დოზის კორექცია გირჩიოთ. პროფილაქტიკური მიღება WHO-ს მიერ რეკომენდებულია ორსულობის მთელი პერიოდის განმავლობაში ანემიის მაღალი პრევალენტობის რეგიონებში.

რკინის პრეპარატი ყაბზობას იწვევს — რა გავაკეთო?

ყაბზობა რკინის პერორალური პრეპარატების ყველაზე გავრცელებული გვერდითი ეფექტია, რაც ორსულობისას განსაკუთრებით პრობლემატურია. რეკომენდაციები მოიცავს: სითხის მიღების გაზრდას (დღეში მინიმუმ 2 ლიტრი), ბოჭკოვანი საკვების (ხილი, ბოსტნეული, მთლიანი მარცვლეული) რაოდენობის გაზრდას, ზომიერ ფიზიკურ აქტივობას. თუ ეს არ ეხმარება, ექიმთან კონსულტაციით შეიძლება დოზის კორექცია ან ერთ დღეში გამოშვებით მიღების რეჟიმზე გადასვლა.

რამდენი ხნის განმავლობაში უნდა მივიღო რკინის პრეპარატი?

ანემიის კორექციის შემდეგ, რკინის პრეპარატის მიღება რეკომენდებულია კიდევ მინიმუმ 3 თვის განმავლობაში რკინის მარაგის (ფერიტინი) აღსადგენად (NICE NG136). ორსულობისას ეს ხშირად ნიშნავს პრეპარატის მიღებას მშობიარობამდე და პოსტპარტალურ პერიოდშიც, განსაკუთრებით ძუძუთი კვების დროს. ჰემოგლობინის რეგულარული კონტროლი აუცილებელია.

კვებით შეიძლება თუ არა რკინის დეფიციტის აღდგენა ორსულობისას?

მხოლოდ კვებით რკინის დეფიციტური ანემიის სრული კორექცია ძნელია, მაგრამ შეუძლებელი არაა მსუბუქ შემთხვევებში. რკინით მდიდარი კვება (წითელი ხორცი, პარკოსნები, მუქი ფოთლოვანი ბოსტნეული) მნიშვნელოვანი პრევენციული და დამხმარე ზომაა. თუმცა, როდესაც ანემია უკვე დადასტურებულია (Hb <110 გ/ლ), მედიკამენტური თერაპია აუცილებელია — კვებით დამატებით მხოლოდ 1-2 მგ ელემენტარული რკინის შეწოვაა შესაძლებელი დღეში, რაც არასაკმარისია ანემიის კორექციისთვის (WHO 2023).

როდის არის საჭირო ინტრავენური რკინის მიღება?

ინტრავენური რკინა მითითებულია, როდესაც: ჰემოგლობინი <70 გ/ლ (მძიმე ანემია), პერორალური პრეპარატების აუტანლობა ან არაეფექტიანობაა, ორსულობის გვიანი ეტაპია (>34 კვირა) და დრო შეზღუდულია, ან მალაბსორბციის სინდრომი არსებობს. ინტრავენური ინფუზია სწრაფად ავსებს რკინის მარაგს, მაგრამ ანაფილაქსიის მცირე რისკის გამო მხოლოდ სამედიცინო ზედამხედველობით უნდა ჩატარდეს (EMA SmPC).

დასკვნა

რკინის დეფიციტი ორსულობაში სერიოზული, მაგრამ სრულად მართვადი მდგომარეობაა. დროული დიაგნოსტიკა, ადეკვატური მედიკამენტური მკურნალობა (პერორალური ან, საჭიროებისას, ინტრავენური რკინის პრეპარატები ბრიფოლი 400მკგ-თან კომბინაციაში), ბალანსირებული კვება და რეგულარული მონიტორინგი საშუალებას იძლევა, თავიდან იქნას აცილებული სერიოზული გართულებები.

მიმართეთ ექიმს, თუ:

• გრძნობთ ძლიერ დაღლილობას, ქოშინს ან თავბრუსხვევას
• ორსულობის სკრინინგზე ჰემოგლობინი დაბალია
• რკინის პრეპარატის გვერდითი ეფექტები აუტანელია
• სიმპტომები მკურნალობის ფონზე არ უმჯობესდება 2-4 კვირაში

ეს სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და არ ანაცვლებს სამედიცინო კონსულტაციას. ნებისმიერი მედიკამენტის მიღება ორსულობისას უნდა შეთანხმდეს თქვენს ექიმთან.