ფეხის სოკოვანი ინფექცია

მოკლედ

ფეხის სოკოვანი ინფექცია (ტინეა პედის, იგივე „სპორტსმენის ფეხი") — დერმატოფიტური სოკოებით გამოწვეული კანის დაავადებაა, რომელიც უპირატესად თითებისშუა სივრცეებს, ტერფის ძირს და გვერდით ზედაპირებს აზიანებს. ეს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სოკოვანი ინფექციაა — მოზრდილი მოსახლეობის 15–25% ცხოვრების განმავლობაში ერთხელ მაინც გადაიტანს (WHO 2023). ხშირად ვითარდება ტენიან, თბილ გარემოში — საზოგადოებრივი საშხაპეებში, აუზებსა და სპორტული დარბაზების გასახდელებში. მთავარი სიმპტომებია ქავილი, კანის აქერცვლა, სიწითლე და ზოგჯერ მტკივნეული ბზარები თითებს შორის. მკურნალობა ძირითადად ადგილობრივი სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატებითაა შესაძლებელი (კლოტრიმაზოლი, ტერბინაფინი), ხოლო მძიმე ან ქრონიკული შემთხვევებისას — პერორალური ანტიმიკოტიკებით (BNF 87). დროული მკურნალობისას პროგნოზი საუკეთესოა, თუმცა რეციდივები ხშირია, განსაკუთრებით ჰიგიენური რეჟიმის დაუცველობისას.

რა არის და როგორ ხდება

ფეხის სოკოვანი ინფექცია დერმატოფიტებით — კერატინოფილური სოკოებით — გამოწვეული ზედაპირული მიკოზია. ძირითადი გამომწვევი ორგანიზმებია Trichophyton rubrum (შემთხვევათა 70–80%), Trichophyton mentagrophytes და Epidermophyton floccosum (BAD Guidelines, 2024).

პათოფიზიოლოგიური მექანიზმი: დერმატოფიტები გამოიმუშავებენ კერატინაზას — ფერმენტს, რომელიც ანგრევს კერატინს, კანის ზედაპირული ფენის (ეპიდერმისის რქოვანი შრის) ძირითად სტრუქტურულ ცილას. სოკო შეიჭრება კანის რქოვან შრეში, იკვებება კერატინით და აქტიურად მრავლდება. ამ პროცესს თან ახლავს ანთებითი რეაქცია — ორგანიზმის იმუნური სისტემა ამოიცნობს უცხო ორგანიზმს და ცდილობს მის ელიმინაციას, რაც სიწითლეს, შეშუპებასა და ქავილს იწვევს.

ინფიცირების გზები:

• პირდაპირი კონტაქტი — ინფიცირებული ადამიანის კანთან შეხება
• არაპირდაპირი კონტაქტი — დაბინძურებული ზედაპირების (იატაკი, ხალიჩა, ფეხსაცმელი) მეშვეობით
• ავტოინოკულაცია — სხეულის ერთი უბნიდან მეორეზე გადატანა (მაგ., ხელის საშუალებით საზარდულში)

ფეხის ტერფი სოკოსთვის იდეალური გარემოა: ფეხსაცმელში ტემპერატურა 30–37 °C-ს აღწევს, ტენიანობა მაღალია, ხოლო ოფლის ჯირკვლების სიმჭიდროვე ტენის მუდმივ წყაროს ქმნის. რქოვანი შრე ტერფზე სხვა ადგილებთან შედარებით სქელია, რაც სოკოს მეტ საკვებ სუბსტრატს აძლევს.

კლინიკურად გამოყოფენ სამ ძირითად ფორმას: ინტერდიგიტალური (თითებისშუა), მოკასინის ტიპის (ჰიპერკერატოზული) და ვეზიკულურ-ბულოზური (ბუშტუკოვანი).

ვინ რისკის ჯგუფშია

ფეხის სოკოვანი ინფექცია ნებისმიერ ადამიანს შეიძლება განუვითარდეს, თუმცა გარკვეული ფაქტორები მნიშვნელოვნად ზრდის რისკს:

ასაკი და სქესი:

• მამაკაცებში 2–4-ჯერ უფრო ხშირია, ვიდრე ქალებში
• ხანდაზმულ ასაკში (65+ წელი) სიხშირე იზრდება იმუნიტეტის შესუსტებისა და პერიფერიული სისხლმიმოქცევის გაუარესების გამო
• ბავშვებში შედარებით იშვიათია პუბერტატამდე

ცხოვრების წესი:

• სპორტსმენები, განსაკუთრებით მორბენალები და მოცურავეები
• დახურული, სინთეტიკური ფეხსაცმლის ხანგრძლივი ტარება
• საზოგადოებრივი აუზების, საუნების, სპორტული დარბაზების მუდმივი მომხმარებლები
• სამხედრო მოსამსახურეები (ხანგრძლივად ატარებენ ფეხსაცმელს)

თანმხლები დაავადებები:

• შაქრიანი დიაბეტი — იმუნიტეტის დარღვევა და პერიფერიული ნეიროპათია
• პერიფერიული სისხლძარღვოვანი დაავადება
• აივ/შიდსი და სხვა იმუნოდეფიციტური მდგომარეობები
• ატოპიური დერმატიტი
• ფრჩხილის სოკო (ონიქომიკოზი) — ორმხრივი კავშირია

გენეტიკური ფაქტორები:

• კვლევებმა აჩვენა, რომ ზოგიერთი ადამიანი გენეტიკურად უფრო მიდრეკილია დერმატოფიტოზისკენ, რაც HLA ტიპთან და თანდაყოლილი იმუნიტეტის თავისებურებებთანაა დაკავშირებული (NICE CKS, 2024).

სიმპტომები

ფეხის სოკოვანი ინფექციის კლინიკური სურათი ფორმის მიხედვით განსხვავდება. ძირითადი სიმპტომებია:

ხშირი სიმპტომები:

• ქავილი თითებს შორის (განსაკუთრებით IV–V თითებს შორის) — ყველაზე ხშირი საწყისი ნიშანი
• კანის აქერცვლა და გაფანტვა
• სიწითლე და მსუბუქი შეშუპება
• კანის გაშრობა და დაბზარვა
• კანის გათეთრება და დარბილება (მაცერაცია) ტენიან უბნებში
• უსიამოვნო სუნი

ნაკლებად ხშირი სიმპტომები:

• წვრილი ბუშტუკები (ვეზიკულები), განსაკუთრებით ტერფის თაღზე
• მტკივნეული ბზარები (ფისურები) ქუსლებზე
• გასქელებული, მშრალი კანი ტერფის მთელ ძირზე („მოკასინის" ტიპი)
• ტკივილი სიარულისას
• მეორადი ბაქტერიული ინფექცია — შეშუპება, ჩირქი, ცხელება

კლინიკური ფორმები:

1. ინტერდიგიტალური ფორმა (ყველაზე გავრცელებული, ~70%) — ვლინდება თითებისშუა სივრცეებში ქავილით, მაცერაციით, ბზარებითა და აქერცვლით. ყველაზე ხშირად IV–V თითებს შორის იწყება.

2. მოკასინის (ჰიპერკერატოზული) ფორმა — ტერფის ძირი, ქუსლები და გვერდითი ზედაპირები დაფარულია სქელი, მშრალი, აქერცვლილი კანით. ხშირად ორივე ფეხზე ვითარდება. ქრონიკული მიმდინარეობისაა.

3. ვეზიკულურ-ბულოზური ფორმა — იშვიათია, ვლინდება ტკივილიანი ბუშტუკებით ტერფის არამზიდავ ზედაპირებზე. ხშირად T. mentagrophytes-ითაა გამოწვეული.

მნიშვნელოვანია: სიმპტომები შეიძლება ერთმანეთს გადაფარავდეს, ხოლო ზოგი პაციენტი ასიმპტომურია და მხოლოდ ინფექციის გადამტანია.

დიაგნოსტიკა

ფეხის სოკოვანი ინფექციის დიაგნოზი ხშირად კლინიკური სურათის საფუძველზეა შესაძლებელი, თუმცა ლაბორატორიული დადასტურება მნიშვნელოვანია სწორი მკურნალობის დანიშვნისთვის.

კლინიკური შეფასება: ექიმი-დერმატოლოგი აფასებს დაზიანების ლოკალიზაციას, ფორმას, ფერსა და გავრცელებას. ტიპიური კლინიკური სურათი (ინტერდიგიტალური აქერცვლა, სიწითლე, ქავილი) ხშირად საკმარისია სავარაუდო დიაგნოზისთვის.

ლაბორატორიული გამოკვლევები:

• KOH (კალიუმის ჰიდროქსიდი) პრეპარატი — პირველი რიგის დიაგნოსტიკური ტესტი. კანის ანაფხეკს KOH-ის 10–20% ხსნარით ამუშავებენ მიკროსკოპის ქვეშ — სოკოს ჰიფები ძაფისებრი სტრუქტურებით ვლინდება. მგრძნობელობა 40–70%-ია (BAD Guidelines, 2024).

• სოკოს კულტურა — ანაფხეკს ათავსებენ სპეციალურ საკვებ არეზე (Sabouraud agar). ზრდა 2–4 კვირაში ვლინდება. საშუალებას იძლევა ზუსტად განისაზღვროს გამომწვევი სახეობა. „ოქროს სტანდარტია", მაგრამ შედეგის მიღება ხანგრძლივია.

• დერმატოსკოპია — არაინვაზიური მეთოდი, რომელიც ეხმარება დიფერენციალურ დიაგნოსტიკაში.

• ვუდის ლამპა — ულტრაიისფერი განათება. დერმატოფიტები, როგორც წესი, არ ფლუორესცირებენ (განსხვავებით ზოგიერთი სხვა სოკოსგან), თუმცა სასარგებლოა ერითრაზმას გამოსარიცხად.

დიფერენციალური დიაგნოზი:

• საკონტაქტო დერმატიტი
• ფსორიაზი (პალმოპლანტარული)
• ეგზემა (დისჰიდროზული)
• ერითრაზმა (ბაქტერიული ინფექცია)
• კანდიდოზი

არასტანდარტული ან მკურნალობაზე არმორეაგირებელი შემთხვევების დროს ბიოფსია შეიძლება საჭირო გახდეს (NICE CKS, 2024).

მკურნალობა — წამლები

ფეხის სოკოვანი ინფექციის ფარმაკოთერაპია ეფუძნება დაავადების სიმძიმეს, კლინიკურ ფორმასა და თანმხლებ პათოლოგიებს (BNF 87).

პირველი რიგის მკურნალობა — ადგილობრივი ანტიმიკოტიკები

მსუბუქი და ზომიერი ინტერდიგიტალური ფორმისას ადგილობრივი (ტოპიკალური) პრეპარატები ძირითადი მკურნალობაა:

ტერბინაფინის კრემი 1% — ყველაზე ეფექტური ტოპიკალური ანტიმიკოტიკი. აპლიცირება დღეში 1–2-ჯერ, 1–2 კვირის განმავლობაში. ფუნგიციდული მოქმედებისაა (კლავს სოკოს, არა მხოლოდ აჩერებს ზრდას). გამოჯანმრთელების მაჩვენებელი 70–80% (Cochrane Review, 2024).

კლოტრიმაზოლის კრემი 1% — ფართო სპექტრის აზოლური ანტიმიკოტიკი. აპლიცირება დღეში 2–3-ჯერ, 2–4 კვირის განმავლობაში. ფუნგისტატიკურია. ეფექტურობა ოდნავ ჩამორჩება ტერბინაფინს, მაგრამ კარგად გადაიტანება.

მიკონაზოლის კრემი 2% — ალტერნატიული აზოლური პრეპარატი. გამოყენების რეჟიმი კლოტრიმაზოლის მსგავსია.

> მნიშვნელოვანი: ადგილობრივი მკურნალობა სიმპტომების გაქრობის შემდეგ კიდევ 1–2 კვირით უნდა გაგრძელდეს რეციდივის პრევენციისთვის.

მეორე რიგის მკურნალობა — პერორალური ანტიმიკოტიკები

მოკასინის ტიპის ინფექციისას, ფართო გავრცელებისას ან ადგილობრივ მკურნალობაზე არმორეაგირებისას პერორალური თერაპია ინიშნება:

ტერბინაფინის ტაბლეტები 250მგ — დღეში ერთხელ, 2–6 კვირის განმავლობაში. ყველაზე ეფექტური პერორალური პრეპარატია ტინეა პედისისთვის (NICE CKS, 2024). გვერდითი ეფექტებიდან: თავის ტკივილი, გასტროინტესტინალური დარღვევები, იშვიათად ღვიძლის ფერმენტების მომატება. ღვიძლის ფუნქციის კონტროლი რეკომენდებულია ხანგრძლივი კურსისას.

ფლუკონაზოლი 150მგ — კვირაში ერთხელ, 2–6 კვირის განმავლობაში. კარგი ალტერნატივაა, განსაკუთრებით წამლებს შორის ურთიერთქმედების შეფასებისას.

იტრაკონაზოლი 100მგ — დღეში 200მგ (2 კაფსულა), 1–4 კვირის განმავლობაში; ან პულსური თერაპია (200მგ დღეში 2-ჯერ, 1 კვირა, შემდეგ 3-კვირიანი შესვენება). ეფექტურია აზოლ-მგრძნობიარე შტამებისას (EMA SmPC).

დამატებითი თერაპია

ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები — მწვავე ანთებითი კომპონენტისას (ვეზიკულური ფორმა):

• ბეტამეტაზონის კრემი 0.05% — მოკლევადიანად (5–7 დღე) ანტიმიკოტიკთან კომბინაციაში ქავილისა და ანთების შესამცირებლად. დამოუკიდებლად კორტიკოსტეროიდები არ გამოიყენება — აუარესებს სოკოვან ინფექციას (BNF 87).

ბაქტერიული სუპერინფექციისას:

• ამოქსიკლავი 625მგ — თუ მეორადი ბაქტერიული ინფექცია (ცელულიტი, ერიზიპელა) ვითარდება, ანტიბიოტიკოთერაპია საჭიროა. დოზა: 625მგ დღეში 3-ჯერ, 7 დღე.
• ცეფალექსინი 500მგ — ალტერნატიული ანტიბიოტიკი, 500მგ დღეში 3–4-ჯერ, 7 დღე.

ტკივილის მართვა — მტკივნეული ბზარებისა და ანთებისას:

• დექსალგინი 25მგ — საჭიროებისამებრ, დღეში 3-ჯერ 25მგ, არაუმეტეს 5 დღისა (EMA SmPC).
• დიკლოფენაკის გელი 1% — ადგილობრივად, ანთების შესამცირებლად.

ფეხის ჰიგიენური საშუალებები:

• ბეტადინის ხსნარი 10% — ანტისეპტიკური აბაზანა ფეხისთვის, განსაკუთრებით ბზარებისა და სუპერინფექციის პრევენციისთვის.

ცხოვრების წესი

არამედიკამენტოზური ზომები მკურნალობის წარმატებისა და რეციდივის პრევენციის გადამწყვეტი ნაწილია.

ფეხის ჰიგიენა:

• ფეხები ყოველდღიურად დაიბანეთ თბილი წყლითა და საპნით, განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ თითებისშუა სივრცეებს
• ბანაობის შემდეგ ფეხები საფუძვლიანად გააშრეთ სუფთა პირსახოცით — აუცილებლად თითებს შორის
• გამოიყენეთ ცალკე პირსახოცი ფეხებისთვის

ფეხსაცმელი და წინდები:

• აირჩიეთ ბუნებრივი მასალისგან (ტყავი, ტექსტილი) დამზადებული, სუნთქვადი ფეხსაცმელი
• თავიდან აიცილეთ სინთეტიკური, დახურული ფეხსაცმელის ხანგრძლივი ტარება
• წინდები შეცვალეთ ყოველდღიურად; ბამბის ან მერინოს მატყლის წინდებს მიანიჭეთ უპირატესობა
• ფეხსაცმლის პერიოდული დეზინფექცია (ანტიმიკოტიკური სპრეი ან ფხვნილი)
• სახლში იარეთ ფეხშიშველი ან ღია ფეხსაცმლით

საზოგადოებრივ ადგილებში:

• აუზში, საუნაში, სპორტდარბაზის საშხაპეში აუცილებლად ატარეთ პირადი ჩუსტები
• არასოდეს გამოიყენოთ სხვის ფეხსაცმელი ან პირსახოცი

კვება და ზოგადი ჯანმრთელობა:

• დაბალანსებული კვება იმუნიტეტის მხარდასაჭერად
• სისხლში გლუკოზის კონტროლი დიაბეტიანი პაციენტებისთვის
• მოწევის შეწყვეტა — ნიკოტინი აუარესებს პერიფერიულ სისხლმიმოქცევას

გართულებები

მკურნალობის გარეშე ფეხის სოკოვანი ინფექცია სერიოზული გართულებებით შეიძლება მიმდინარეობდეს:

მეორადი ბაქტერიული ინფექცია — ყველაზე ხშირი გართულება. სოკოთი დაზიანებული კანის ბზარები ბაქტერიებისთვის (Streptococcus, Staphylococcus) შესვლის კარად იქცევა. შესაძლოა განვითარდეს ცელულიტი (კანქვეშა ქსოვილის ანთება), რომელიც სისტემურ ანტიბიოტიკოთერაპიას ან ჰოსპიტალიზაციასაც კი მოითხოვს (NICE NG136).

ონიქომიკოზი (ფრჩხილის სოკო) — მკურნალობის გარეშე სოკო ფრჩხილზე გადადის შემთხვევათა 30–40%-ში. ფრჩხილის სოკოს მკურნალობა გაცილებით ხანგრძლივი (3–12 თვე) და რთულია.

ინფექციის გავრცელება — სოკო შესაძლოა გადავიდეს ხელებზე (tinea manuum), საზარდულში (tinea cruris) ან სხეულის სხვა ნაწილებზე.

ალერგიული რეაქცია (იდ-რეაქცია) — იშვიათად სოკოვანი ანტიგენების მიმართ ალერგიული ვეზიკულური გამონაყარი ვითარდება ხელის გულებზე.

დიაბეტიანი პაციენტებისთვის — განსაკუთრებულ საფრთხეს წარმოადგენს: კანის ინფექცია → წყლულის ფორმირება → დიაბეტური ფეხის სინდრომი → ამპუტაციის რისკი. დროული მკურნალობა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია (NICE NG19).

გრძელვადიანი პროგნოზი

ფეხის სოკოვანი ინფექციის პროგნოზი ზოგადად კარგია — ადეკვატური მკურნალობისას პაციენტთა 70–80% სრულად გამოჯანმრთელდება.

თუმცა რეციდივი ხშირია: პაციენტთა 25–50% ერთ წელიწადში ხელახლა ინფიცირდება, განსაკუთრებით თუ რისკ-ფაქტორები (ტენიანი გარემო, დახურული ფეხსაცმელი) არ აღმოიფხვრება (Cochrane Review, 2024). მოკასინის ტიპის ქრონიკული ფორმა ყველაზე რეზისტენტულია მკურნალობის მიმართ და ხშირად მრავალთვიან ან მუდმივ თერაპიას საჭიროებს.

იმუნოკომპრომეტირებული პაციენტებისთვის (დიაბეტი, აივ, იმუნოსუპრესია) პროგნოზი ნაკლებად ხელსაყრელია — ქრონიკული მიმდინარეობა და ხშირი რეციდივები მოსალოდნელია. ამ ჯგუფებისთვის პროფილაქტიკური ანტიმიკოტიკური რეჟიმი შეიძლება საჭირო გახდეს.

სიცოცხლისთვის საშიში დაავადება არ არის, მაგრამ ცხოვრების ხარისხს მნიშვნელოვნად აუარესებს — მუდმივი ქავილი, ტკივილი და ესთეტიკური დისკომფორტი ფსიქოსოციალურ გავლენასაც ახდენს.

როდის უნდა მიმართო ექიმს

ფეხის სოკო ხშირად თვითმკურნალობით მართვადია, მაგრამ შემდეგ შემთხვევებში ექიმთან (დერმატოლოგთან) ვიზიტი აუცილებელია:

• ადგილობრივი ანტიმიკოტიკური მკურნალობა 2–4 კვირის შემდეგ არ მოქმედებს — შესაძლოა სხვა დიაგნოზია ან რეზისტენტული შტამი
• კანის სიწითლე, შეშუპება და ტკივილი პროგრესირებს — ბაქტერიული სუპერინფექციის ნიშანი; შესაძლოა ანტიბიოტიკი დაგჭირდეთ
• ცხელება ფეხის ინფექციის ფონზე — ცელულიტის ან სისტემური ინფექციის ნიშანი, სასწრაფოდ მიმართეთ ექიმს
• გაქვთ შაქრიანი დიაბეტი ან იმუნოსუპრესია — ყველა ფეხის კანის პრობლემა ექიმმა უნდა შეაფასოს
• ინფექცია ფრჩხილზე გადადის — ფრჩხილის გასქელება, გაყვითლება, დეფორმაცია
• ვეზიკულები (ბუშტუკები) ან ჩირქოვანი გამონადენი — მძიმე ფორმის ან გართულების ნიშანი

ხშირად დასმული კითხვები

შემიძლია თუ არა აუზში სიარული მკურნალობის პერიოდში?

მკურნალობის აქტიურ ფაზაში სასურველია თავი შეიკავოთ საზოგადოებრივი აუზის, საუნისა და საშხაპის გამოყენებისგან — ინფექციის გავრცელების რისკის გამო. თუ ეს შეუძლებელია, აუცილებლად ატარეთ წყალგაუმტარი ჩუსტები და ბანაობის შემდეგ დაიმუშავეთ ფეხები ანტიმიკოტიკური საშუალებით. მკურნალობის დაწყებიდან 1–2 კვირის შემდეგ, სიმპტომების შემცირებისას, ინფექციურობა მნიშვნელოვნად კლებულობს.

ხომ არ ავნებს ალკოჰოლი მკურნალობას?

ადგილობრივი ანტიმიკოტიკების გამოყენებისას ალკოჰოლი პირდაპირ არ ეწინააღმდეგება მკურნალობას. თუმცა პერორალური ტერბინაფინის ან აზოლური პრეპარატების (ფლუკონაზოლი, იტრაკონაზოლი) მიღებისას ალკოჰოლი ღვიძლზე დამატებით ტვირთს ქმნის, რადგან ეს წამლებიც ღვიძლში მეტაბოლიზდება. მკურნალობის პერიოდში ალკოჰოლის მოხმარების მინიმუმამდე შემცირება ან სრული თავის შეკავება რეკომენდებულია (BNF 87).

საშიშია თუ არა ფეხის სოკო ორსულობის დროს?

ფეხის სოკო თავისთავად ნაყოფისთვის საშიში არ არის, მაგრამ მკურნალობის არჩევანი შეზღუდულია. ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში პერორალური ანტიმიკოტიკები (ტერბინაფინი, ფლუკონაზოლი, იტრაკონაზოლი) კონტრაინდიცირებულია. შესაძლებელია მხოლოდ ადგილობრივი პრეპარატების გამოყენება — კლოტრიმაზოლის კრემი ორსულობის II–III ტრიმესტრში ნებადართულია ექიმის მეთვალყურეობით (BNF 87). აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან.

შემიძლია თუ არა მუშაობა და ავტომობილის მართვა?

ფეხის სოკოვანი ინფექცია, როგორც წესი, არ ზღუდავს შრომისუნარიანობას ან მართვის უნარს. გამონაკლისია მძიმე ფორმები მტკივნეული ბზარებით, როდესაც სიარული გართულებულია. ანტიმიკოტიკური პრეპარატები (როგორც ადგილობრივი, ისე პერორალური) ყურადღებას, რეაქციის სისწრაფესა და კონცენტრაციას არ აქვეითებენ, ამიტომ მართვის შეზღუდვა არ არსებობს.

აქვს თუ არა მნიშვნელობა ბრენდულ და გენერიკულ წამალს შორის არჩევანს?

სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატების შემთხვევაში გენერიკული მედიკამენტები ბრენდულის თანაბარეფექტურია, რადგან აქტიური ნივთიერება იდენტურია. ტერბინაფინის ან კლოტრიმაზოლის გენერიკული კრემი ისეთივე ეფექტურია, როგორც ორიგინალი — განსხვავება მხოლოდ ფასშია. მთავარია პრეპარატი აფთიაქში შეიძინოთ სანდო მწარმოებლისგან (EMA SmPC).

რამდენ ხანს ვარ გადამდები?

ფეხის სოკო გადამდებია აქტიური ინფექციის მთელი პერიოდის განმავლობაში. სოკოს სპორები ტენიან გარემოში თვეობით ინარჩუნებენ სიცოცხლისუნარიანობას. ანტიმიკოტიკური მკურნალობის დაწყებიდან 48–72 საათში გადამდებლობა მნიშვნელოვნად მცირდება, თუმცა მთლიანად ქრება მხოლოდ ინფექციის სრული ელიმინაციის შემდეგ. ამ პერიოდში აუცილებელია პირადი ჰიგიენის ნივთების (პირსახოცი, წინდები, ფეხსაცმელი) არგაზიარება ოჯახის წევრებთან.