დიუპუიტრენის კონტრაქტურა

მოკლედ

დიუპუიტრენის კონტრაქტურა არის ხელის პალმარული ფასციის (ხელისგულის შემაერთებელი ქსოვილის) პროგრესირებადი დაავადება, რომლის დროსაც კანქვეშ წარმოიქმნება კვანძები და მძიმე ქსოვილოვანი ბაწრები, რაც თანდათან იწვევს თითების მოხრას და გასწორების შეუძლებლობას. ყველაზე ხშირად ზიანდება უსახელო თითი და ნეკი. დაავადება უპირატესად გვხვდება 50 წელს ზემოთ მამაკაცებში, განსაკუთრებით ჩრდილოევროპული წარმომავლობის ადამიანებში. რისკ-ფაქტორებს შორისაა შაქრიანი დიაბეტი, მოწევა, ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება და გენეტიკური მიდრეკილება. ადრეულ სტადიაზე დაავადება უმტკივნეულოა და მხოლოდ დაკვირვებას საჭიროებს. პროგრესირების შემთხვევაში მკურნალობა მოიცავს ნემსოვან აპონევროტომიას, კოლაგენაზის ინექციას ან ქირურგიულ ფასციექტომიას. დაავადება სიცოცხლისთვის საშიში არ არის, თუმცა მკურნალობის გარეშე შესაძლოა ხელის ფუნქცია მნიშვნელოვნად შეიზღუდოს.

რა არის და როგორ ხდება

დიუპუიტრენის კონტრაქტურა (ინგლ. Dupuytren's contracture) არის ხელისგულის პალმარული აპონევროზის — შემაერთებელი ქსოვილის თხელი ფენის — ფიბროპროლიფერაციული დაავადება. ნორმალურად ეს ქსოვილი ელასტიური და მოქნილია, რაც ხელს უწყობს ხელისგულის სტაბილურ ფუნქციონირებას.

დაავადების პათოფიზიოლოგია სამ ფაზას მოიცავს:

პროლიფერაციული ფაზა — ფიბრობლასტები (შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედები) აქტიურად იყოფიან და ქმნიან კვანძებს (ნოდულებს) ხელისგულის კანქვეშ. ამ ეტაპზე პაციენტმა შეიძლება შეამჩნიოს მცირე გამაგრება ხელისგულში, ხშირად უმტკივნეულო ან მსუბუქად მტკივნეული.

ინვოლუტიური ფაზა — ფიბრობლასტები მიოფიბრობლასტებად გარდაიქმნებიან — უჯრედებად, რომლებსაც აქვთ შეკუმშვის უნარი, მოგვაგონებენ გლუვი კუნთის უჯრედებს. ისინი აქტიურად აწარმოებენ კოლაგენს (ძირითადად III ტიპის) და იწყებენ ქსოვილის შეკუმშვას.

რეზიდუალური ფაზა — მიოფიბრობლასტების რაოდენობა მცირდება, თუმცა მკვრივი კოლაგენური ბაწრები (კორდები) უკვე ჩამოყალიბებულია. ეს ბაწრები მექანიკურად ეჭიდებიან თითების მოსახსნელ სტრუქტურებს და იწვევენ მეტაკარპოფალანგეალური (ხელის კუჭის) და პროქსიმალური ინტერფალანგეალური (თითის შუა) სახსრების მოხრის კონტრაქტურას.

დაავადებაში მთავარ როლს TGF-β (ქსოვილის ტრანსფორმირებადი ზრდის ფაქტორი) თამაშობს, რომელიც ფიბრობლასტების პროლიფერაციასა და კოლაგენის წარმოქმნას ასტიმულირებს. ასევე მნიშვნელოვანია ჟანგბადის თავისუფალი რადიკალების როლი, რაც ხსნის კავშირს მოწევასთან, დიაბეტთან და ალკოჰოლთან.

ვინ რისკის ჯგუფშია

დიუპუიტრენის კონტრაქტურა სპეციფიკური რისკ-ფაქტორებით ხასიათდება:

• ასაკი — დაავადება იშვიათად ვლინდება 40 წლამდე; სიხშირე მნიშვნელოვნად იზრდება 50-60 წლის ასაკის შემდეგ და 70 წელს ზემოთ მამაკაცებში 20%-ს აღწევს.
• სქესი — მამაკაცებში 5-10-ჯერ უფრო ხშირია, ვიდრე ქალებში. ქალებში დაავადება, როგორც წესი, უფრო მსუბუქად მიმდინარეობს.
• ეთნიკური წარმომავლობა — ყველაზე გავრცელებულია სკანდინავიურ და ჩრდილოევროპულ პოპულაციებში (ამიტომ მას „ვიკინგების დაავადებასაც" უწოდებენ). აზიურ და აფრიკულ პოპულაციებში იშვიათია.
• გენეტიკა — ოჯახური ანამნეზი ერთ-ერთი უძლიერესი რისკ-ფაქტორია. გენეტიკური მიდრეკილება აუტოსომურ-დომინანტური ტიპით მემკვიდრეობით გადაეცემა ცვლადი პენეტრანტობით.
• შაქრიანი დიაბეტი — დიაბეტის მქონე პაციენტებში სიხშირე 3-5-ჯერ მეტია. ორივე ტიპის დიაბეტი ზრდის რისკს.
• მოწევა — მიკროსისხლძარღვოვანი დაზიანება და იშემია ხელს უწყობს ფიბროზის პროცესს.
• ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება — განსაკუთრებით ღვიძლის დაავადებასთან კომბინაციაში.
• ეპილეფსია — ზოგიერთ კვლევაში ეპილეფსიის მქონე პაციენტებში გაზრდილი სიხშირეა აღწერილი, თუმცა ეს კავშირი სრულად გარკვეული არ არის.
• ხელის ტრავმა ან ვიბრაციული დატვირთვა — პროფესიული რისკ-ფაქტორი.

„დიუპუიტრენის დიათეზი" ეწოდება მდგომარეობას, როცა დაავადება ადრეულ ასაკში იწყება, ორივე ხელს ეხება, აქვს ოჯახური ანამნეზი და ხელისგულის გარეთაც ვლინდება (მაგ., ფეხის ძირში — ლედერჰოზის დაავადება, პენისზე — პეირონის დაავადება).

სიმპტომები

დაავადება ნელა, წლების განმავლობაში პროგრესირებს. კლინიკური სურათი ეტაპობრივია:

ადრეული სიმპტომები:

• ხელისგულში მცირე, მტკიცე კვანძის (ნოდულის) გამოჩენა — ჩვეულებრივ უსახელო თითის ან ნეკის პროექციაში
• კვანძი შეიძლება იყოს ოდნავ მტკივნეული შეხებაზე (მტკივნეულობა ჩვეულებრივ თვეებში ქრება)
• ხელისგულის კანის ჩაღრმავება ან „ჩამოჭრა"

საშუალო სტადიის სიმპტომები:

• კვანძიდან თითისკენ მძიმე ბაწრის (კორდის) ჩამოყალიბება
• თითის მოხრა მეტაკარპოფალანგეალურ სახსარში — თითი ხელისგულისკენ იხრება
• სიძნელე ხელის ბრტყელ ზედაპირზე დადებისას („მაგიდის ტესტი" — Hueston's tabletop test)

გვიანი სტადიის სიმპტომები:

• თითის მნიშვნელოვანი მოხრის კონტრაქტურა — 30°-დან 90°-მდე და მეტი
• პროქსიმალური ინტერფალანგეალური სახსრის ჩართვა — „ორმაგი" კონტრაქტურა
• ყოველდღიური აქტივობების შეზღუდვა: ხელთათმანების ჩაცმა, ხელის ჩაშვება ჯიბეში, სახის დაბანა, საგნების სრულფასოვანი დაჭერა
• იშვიათად — დისტალური ინტერფალანგეალური სახსრის ჰიპერექსტენზია

ნაკლებად გავრცელებული გამოვლინებები:

• ფეხის ძირის ფიბროზი (ლედერჰოზის დაავადება) — 5-20% შემთხვევაში
• „გარლანდის კვანძები" — თითის ზედა მხარეს

მნიშვნელოვანია: დაავადება, როგორც წესი, უმტკივნეულოა პროგრესირებულ სტადიაზეც. ტკივილი უფრო ადრეულ, აქტიურ ფაზას ახასიათებს და ქრება კვანძის მომწიფების შემდეგ.

დიაგნოსტიკა

დიუპუიტრენის კონტრაქტურის დიაგნოზი ძირითადად კლინიკურია — გამოცდილი ექიმი (ორთოპედი, ხელის ქირურგი ან რევმატოლოგი) დიაგნოზს სვამს ფიზიკური გასინჯვის საფუძველზე, დამატებითი გამოკვლევების გარეშე.

ფიზიკური გასინჯვა მოიცავს:

• პალპაცია — კვანძების და ბაწრების ნახვა-შეხება ხელისგულში
• Hueston-ის მაგიდის ტესტი — პაციენტს ეთხოვება ხელი ბრტყელ ზედაპირზე დადოს; თუ ხელისგული მთლიანად არ ეხება ზედაპირს, ტესტი დადებითია
• მოხრის კუთხის გაზომვა — გონიომეტრით (სახსრის კუთხის საზომი ხელსაწყო) იზომება კონტრაქტურის ხარისხი თითოეულ სახსარში

კონტრაქტურის კლასიფიკაცია (Tubiana-ს მიხედვით):

• სტადია 0 — კვანძი, კონტრაქტურის გარეშე
• სტადია I — საერთო კონტრაქტურა 0-45°
• სტადია II — 45-90°
• სტადია III — 90-135°
• სტადია IV — 135°-ზე მეტი

ინსტრუმენტული კვლევები ჩვეულებრივ საჭირო არ არის, თუმცა:

• ულტრაბგერითი გამოკვლევა — შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ადრეულ ეტაპზე, როცა კვანძი ჯერ მცირეა და დიფერენციაციაა საჭირო სხვა პათოლოგიებთან (განგლიონური კისტა, გიგანტოუჯრედიანი სიმსივნე)
• MRI — იშვიათად, რთულ შემთხვევებში სიმსივნური პროცესის გამორიცხვისთვის
• რენტგენოგრაფია — სახსრების მდგომარეობის შეფასება ქირურგიამდე

დიფერენციალური დიაგნოზი:

• ტრიგერული თითი (stenosing tenosynovitis)
• განგლიონური კისტა
• კამპტოდაქტილია
• ტრავმული ნაწიბური კონტრაქტურა

დიაგნოზის დასმის შემდეგ მნიშვნელოვანია თანმხლები მდგომარეობების (დიაბეტი, ღვიძლის დაავადება) სკრინინგი, რაც სისხლის ბიოქიმიური ანალიზით და გლიკოზილირებული ჰემოგლობინის (HbA1c) შემოწმებით ხდება.

მკურნალობა — წამლები

მნიშვნელოვანია გავიგოთ, რომ დიუპუიტრენის კონტრაქტურა ძირითადად ქირურგიული ან ინტერვენციული დაავადებაა — მედიკამენტური თერაპია დამხმარე როლს ასრულებს. მიუხედავად ამისა, რამდენიმე მიმართულებით წამლები გამოიყენება.

პირველი რიგის მკურნალობა (ინტერვენციული)

კოლაგენაზე Clostridium histolyticum-ის ინექცია — ეს ფერმენტული პრეპარატი (Xiaflex/Xiapex) პირდაპირ ბაწრში შეჰყავთ, რომელიც კოლაგენურ ბოჭკოებს ანადგურებს. 24-72 საათის შემდეგ ექიმი თითს სწორავს. ეფექტურობა 60-80%-ს შეადგენს (NICE TA459, 2017). ეს პრეპარატი საქართველოში ცალკეული კლინიკების მიერ შემოტანილი შეიძლება იყოს.

ნემსოვანი აპონევროტომია — წამლის ინექცია არ არის, მაგრამ მინიმალურად ინვაზიური პროცედურაა, სადაც ნემსით ბაწრს პერკუტანეულად (კანის მეშვეობით) ჭრიან.

ტკივილის მართვა (ადრეული ფაზა)

ადრეულ, აქტიურ ფაზაში კვანძები შეიძლება მტკივნეული იყოს. ამ დროს გამოიყენება:

არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები (NSAID):

• არკოქსია 60მგ — ეტორიკოქსიბი, 60 მგ დღეში ერთხელ, საჭმლის მიუხედავად. ეფექტურია ანთებითი ტკივილის მოხსნისთვის (BNF 87, 2024). უნდა მოერიდოთ კუჭ-ნაწლავის წყლულის ან გულ-სისხლძარღვთა დაავადების მქონე პაციენტებმა.
• არკოქსია 90მგ — უფრო მაღალი დოზა, მოკლევადიანი გამოყენებისთვის მწვავე ტკივილის დროს, 7 დღემდე.
• ამელოტექსი ახალი 15მგ — მელოქსიკამი 7.5-15 მგ დღეში ერთხელ, საჭმლის შემდეგ. შედარებით ნაკლებად აზიანებს კუჭს სხვა NSAID-ებთან შედარებით.
• ალგესტინი გელი — ტოპიკური (ადგილობრივი) NSAID გელი, ხელისგულზე წასასმელად მტკივნეული კვანძის არეში. უპირატესობაა სისტემური გვერდითი ეფექტების ნაკლები რისკი.
• არტოქსანი 20მგ — კეტოპროფენი, 20 მგ, 2-3-ჯერ დღეში საჭმლის შემდეგ. მოკლევადიანი გამოყენებისთვის.

ტკივილგამაყუჩებლები:

• ანალგინი 500მგ — მეტამიზოლი, 500 მგ საჭიროებისამებრ, დღეში არაუმეტეს 3-ჯერ. მოკლევადიანი გამოყენება, ხანგრძლივ მიღებაზე აგრანულოციტოზის რისკი.

ადგილობრივი კორტიკოსტეროიდები (ინექცია)

ტრიამცინოლონის ან ბეტამეთაზონის ინექცია პირდაპირ კვანძში — ადრეულ სტადიაზე შეიძლება შეანელოს კვანძის ზრდა და შეამციროს მტკივნეულობა. კვლევების მიხედვით, კორტიკოსტეროიდების ინექცია კვანძის ზომას 50%-ით ამცირებს (Ketchum & Donahue, 2000). თუმცა, ეს კონტრაქტურას ვერ აბრუნებს.

დამხმარე თერაპია

ვიტამინი E — ზოგიერთი კლინიცისტი რეკომენდაციას უწევს ვიტამინ E-ს (200-400 IU დღეში) ადრეულ სტადიაზე. თუმცა, ხარისხიანი მტკიცებულებები ამ მიდგომის ეფექტურობის შესახებ მწირია (BSSH Evidence for Surgical Treatment, 2020).

გაბაპენტინი/პრეგაბალინი — იშვიათად, თუ კვანძი ნერვის კომპრესიას იწვევს და ნეიროპათიური ტკივილია, შეიძლება ნეიროპათიური ტკივილის საწინააღმდეგო პრეპარატები დაინიშნოს.

ქირურგიული მკურნალობა (არამედიკამენტური)

მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ ქირურგიული ვარიანტები:

• ფასციოტომია — ბაწრის გადაჭრა
• ფასციექტომია — ბაწრისა და დაავადებული ფასციის ამოკვეთა (ოქროს სტანდარტი)
• დერმოფასციექტომია — მძიმე ან მორეციდივე შემთხვევებში, კანის გადანერგვით

ქირურგია რეკომენდებულია, როცა MCP სახსრის კონტრაქტურა ≥30° ან PIP სახსრის კონტრაქტურა ≥15-20° (NICE, BSSH guidelines).

ცხოვრების წესი

თუმცა დიუპუიტრენის კონტრაქტურა ძირითადად გენეტიკურად განპირობებულია, ცხოვრების წესის კორექტირებამ შეიძლება შეანელოს პროგრესირება:

მოწევის შეწყვეტა — მოწევა მიკროსისხლძარღვოვან ცვლილებებს იწვევს, რაც ფიბროზს აძლიერებს. მოწევის შეწყვეტა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია.

ალკოჰოლის მოხმარების შეზღუდვა — ჭარბი ალკოჰოლი ღვიძლის ფუნქციას აზიანებს და ფიბროზის პროცესს აძლიერებს. რეკომენდებულია ზომიერი მოხმარება ან სრული თავის შეკავება.

შაქრიანი დიაბეტის კონტროლი — სისხლში შაქრის ოპტიმალური კონტროლი (HbA1c < 7%) შეიძლება შეანელოს დაავადების პროგრესირება.

ხელის ვარჯიშები და გაჭიმვა — რეგულარული, ფრთხილი თითების გაშლის ვარჯიშები ხელს უწყობს მოძრაობის მოცულობის შენარჩუნებას. ფიზიოთერაპევტი ინდივიდუალურ პროგრამას შეადგენს.

შინტი/ატელა — ქირურგიის ან ინტერვენციის შემდეგ ღამის ატელა (splint) მნიშვნელოვანია რეციდივის პრევენციისთვის. ატელას ჩვეულებრივ 3-6 თვე ატარებენ ღამით.

ხელის ტრავმის თავიდან აცილება — ვიბრაციული ხელსაწყოებით ხანგრძლივი მუშაობის შეზღუდვა და დამცავი ხელთათმანების გამოყენება.

დიეტა — კონკრეტული „ანტიფიბროზული" დიეტა არ არსებობს, თუმცა ანტიოქსიდანტებით მდიდარი კვება (ხილი, ბოსტნეული, ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები) თეორიულად სასარგებლოა.

გართულებები

მკურნალობის გარეშე დიუპუიტრენის კონტრაქტურა პროგრესირებადია, თუმცა პროგრესირების სიჩქარე ინდივიდუალურია — ზოგიერთ პაციენტში წლების განმავლობაში სტაბილური რჩება, სხვებში სწრაფად მძიმდება.

ძირითადი გართულებები:

• ფუნქციური შეზღუდვა — თითების მოხრა 60°-ზე მეტად მნიშვნელოვნად ზღუდავს ყოველდღიურ აქტივობებს: კლავიატურაზე აკრეფა, საჭის დაჭერა, საგნების აწევა.
• PIP სახსრის ფიქსირებული კონტრაქტურა — თუ PIP სახსრის კონტრაქტურა 12 თვეზე მეტ ხანს არსებობს, სახსრის კაფსულა თავადაც ფიბროზდება, რაც ქირურგიის შემდეგაც სრულ გასწორებას შეუძლებელს ხდის.
• ნერვისა და სისხლძარღვის კომპრესია — მძიმე შემთხვევებში ბაწრმა შეიძლება თითის ციფრული ნერვი ან არტერია შეაწყვიტოს, რაც თითის დისტალური ნაწილის სისხლმომარაგებას და მგრძნობელობას არღვევს.
• კანის მაცერაცია — მოხრილი თითის ქვეშ ტენიანი გარემო იქმნება, რაც სოკოვან ინფექციებსა და კანის გაღიზიანებას იწვევს.
• ქირურგიული გართულებები — გვიან მიმართვის შემთხვევაში ქირურგია რთულდება, იზრდება ნერვის დაზიანების, კანის ნეკროზისა და რეციდივის რისკი.

გრძელვადიანი პროგნოზი

დიუპუიტრენის კონტრაქტურა სიცოცხლისთვის საშიში არ არის. ცხოვრების ხანგრძლივობაზე გავლენას არ ახდენს.

ცხოვრების ხარისხის თვალსაზრისით, პროგნოზი დამოკიდებულია:

• დაავადების სტადიაზე მკურნალობის დაწყებისას
• „დიუპუიტრენის დიათეზის" არსებობაზე — ახალგაზრდა ასაკში დაწყება, ორმხრივი დაზიანება და ოჯახური ანამნეზი ცუდი პროგნოზის მაჩვენებლებია

რეციდივის სიხშირე:

• ნემსოვანი აპონევროტომიის შემდეგ — 50-65% 5 წელიწადში
• კოლაგენაზის ინექციის შემდეგ — 35-50% 5 წელიწადში
• ფასციექტომიის შემდეგ — 20-30% 5 წელიწადში (BSSH, 2020)

ადრეული ჩარევა, PIP სახსრის ჩართვამდე, მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ფუნქციურ შედეგს. პაციენტების უმრავლესობა მკურნალობის შემდეგ ნორმალურ ცხოვრებას უბრუნდება.

როდის უნდა მიმართო ექიმს

ექიმს (ორთოპედს ან ხელის ქირურგს) უნდა მიმართოთ შემდეგ შემთხვევებში:

• ხელისგულში მტკიცე, უმტკივნეულო კვანძი გამოჩნდა — ადრეული შეფასება მნიშვნელოვანია დიაგნოზის დადასტურებისა და სხვა პათოლოგიების გამორიცხვისთვის
• თითი იწყებს მოხრას და ბრტყელ ზედაპირზე ვერ ადებთ ხელს (Hueston-ის ტესტი დადებითია) — ეს ნიშნავს, რომ მკურნალობის განხილვის დროა
• ყოველდღიური აქტივობები გაგიძნელდათ — ვერ ეჭიდებით საგნებს, ვერ ჩაიცვამთ ხელთათმანებს, ვერ იბანთ სახეს
• სწრაფი პროგრესირება — რამდენიმე თვეში შესამჩნევი გაუარესება
• ორივე ხელია ჩართული — ეს „დიათეზის" ნიშანია და აქტიური მეთვალყურეობა/მკურნალობა საჭიროა
• ქირურგიის შემდეგ ხელახალი მოხრა — რეციდივის ნიშანი; საჭიროა ხელახალი შეფასება

ხშირად დასმული კითხვები

შეიძლება თუ არა დიუპუიტრენის კონტრაქტურის თავიდან აცილება?

სამწუხაროდ, თუ გენეტიკური მიდრეკილება გაქვთ, დაავადების სრულად თავიდან აცილება შეუძლებელია. თუმცა, რისკ-ფაქტორების მართვა — მოწევის შეწყვეტა, ალკოჰოლის შეზღუდვა, დიაბეტის კონტროლი — შეიძლება შეანელოს დაწყება ან პროგრესირება. ადრეული კონსულტაცია ხელის ქირურგთან საშუალებას იძლევა, დაავადება ოპტიმალურ დროს მკურნალობა დაიწყოს.

მუშაობას და მანქანის მართვას ხომ არ შეზღუდავს ეს დაავადება?

ადრეულ სტადიაზე მუშაობისა და ტრანსპორტის მართვის შეზღუდვა არ არის. პროგრესირებულ შემთხვევაში, თუ თითები მნიშვნელოვნად მოხრილია, საჭის სრულფასოვანი დაჭერა და ზოგიერთი პროფესიული საქმიანობა (მაგ., მუსიკალური ინსტრუმენტზე დაკვრა, ქირურგია) შეიძლება გაძნელდეს. ქირურგიის შემდეგ ჩვეულებრივ 4-8 კვირიანი რეაბილიტაციაა საჭირო, სანამ სრულ აქტივობას დაუბრუნდებით.

ორსულობის დროს რა გავლენა აქვს დაავადებას?

დიუპუიტრენის კონტრაქტურა ორსულობაზე პირდაპირ გავლენას არ ახდენს და ნაყოფისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს. თუმცა, ორსულობის პერიოდში ქირურგიული ჩარევა, როგორც წესი, გადაიდება. ტკივილგამაყუჩებლების მიღებისას სიფრთხილეა საჭირო — NSAID-ები (მაგ., ეტორიკოქსიბი, მელოქსიკამი) ორსულობის მესამე ტრიმესტრში კონტრაინდიცირებულია. ფიზიოთერაპია უსაფრთხო ალტერნატივაა.

ორიგინალ და გენერიკულ წამლებს შორის განსხვავებაა?

ტკივილის მართვისთვის გამოყენებული NSAID-ები (მელოქსიკამი, ეტორიკოქსიბი, კეტოპროფენი) გენერიკული ფორმით ისეთივე ეფექტურია, როგორც ორიგინალური ბრენდები. განსხვავება შეიძლება იყოს მხოლოდ დამხმარე ნივთიერებებსა და შეფუთვაში. კოლაგენაზის ინექცია (Xiaflex) მხოლოდ ბრენდულ ფორმატშია ხელმისაწვდომი, გენერიკული ვერსია ამჟამად არ არსებობს.

ალკოჰოლის მიღება შეიძლება მკურნალობის პერიოდში?

ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება დიუპუიტრენის კონტრაქტურის რისკ-ფაქტორია და პროგრესირებას აჩქარებს. NSAID-ების მიღებისას ალკოჰოლი კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკს ზრდის. ქირურგიის წინა და შემდგომ პერიოდში ალკოჰოლის სრული თავის შეკავება რეკომენდებულია. ზოგადად, ზომიერი მოხმარება (კვირაში 14 ერთეულამდე) მისაღებია, მაგრამ იდეალურ შემთხვევაში — რაც ნაკლები, მით უკეთესი.

რამდენჯერ შეიძლება კონტრაქტურის ხელახალი მკურნალობა რეციდივის შემთხვევაში?

რეციდივის შემთხვევაში მკურნალობა შეიძლება განმეორდეს — როგორც ნემსოვანი აპონევროტომია, ისე კოლაგენაზის ინექცია ან ქირურგია. თუმცა, ყოველი შემდეგი ოპერაცია ტექნიკურად რთულდება ნაწიბურების გამო და ნერვის დაზიანების რისკი იზრდება. ამიტომ მნიშვნელოვანია ექიმთან ერთად ოპტიმალური სტრატეგიის შერჩევა, პაციენტის ასაკის, დაავადების სიმძიმისა და რეციდივის რისკის გათვალისწინებით (BSSH Clinical Standards, 2020).