ასთმური სტატუსი

მოკლედ

ასთმური სტატუსი (Status Asthmaticus) არის ბრონქული ასთმის ყველაზე მძიმე, სიცოცხლისთვის საშიში გამწვავება, რომელიც არ პასუხობს სტანდარტულ ბრონქოდილატორულ თერაპიას 30-60 წუთის განმავლობაში. მდგომარეობა ხასიათდება მძიმე ბრონქოსპაზმით, ჰაერის ნაკადის კრიტიკული შეზღუდვით და პროგრესირებადი რესპირატორული უკმარისობით. ასთმური სტატუსი შეიძლება განვითარდეს ნებისმიერ ასაკში, მაგრამ განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებსა და ხანდაზმულებში. ტრიგერებს შორისაა ალერგენებთან მასიური კონტაქტი, რესპირატორული ინფექციები, წამლების მოხსნა ან არასწორი მიღება. მკურნალობა მოითხოვს სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას: ინტენსიური ნებულაიზერთერაპია ბრონქოდილატატორებით, სისტემური კორტიკოსტეროიდები, ჟანგბადთერაპია, ხოლო მძიმე შემთხვევებში — ინტუბაცია და ხელოვნური ვენტილაცია. დროულად დაწყებული მკურნალობით პროგნოზი ხელსაყრელია, თუმცა გადაუდებელი ჩარევის გარეშე ლეტალობა მაღალია.

რა არის და როგორ ხდება

ასთმური სტატუსი წარმოადგენს ბრონქული ასთმის ექსტრემალურ გამწვავებას, როდესაც ორგანიზმის კომპენსატორული მექანიზმები ამოიწურება. ნორმაში, ბრონქული ასთმის შეტევისას ბრონქოდილატატორები (მაგალითად, სალბუტამოლი) ახსნიან სპაზმს და აღადგენენ ჰაერის გამავლობას. ასთმურ სტატუსში კი ეს პროცესი ვერ ხორციელდება.

პათოფიზიოლოგიური მექანიზმი მოიცავს სამ ძირითად კომპონენტს:

1. ბრონქოსპაზმი — სასუნთქი გზების გლუვი კუნთოვნება მძიმედ სპაზმირდება და ვერ რეაგირებს ბეტა-2-აგონისტებზე. ეს ხდება რეცეპტორების დეზენსიტიზაციის (მგრძნობელობის დაკარგვის) გამო, განსაკუთრებით ბეტა-აგონისტების ჭარბი გამოყენების ფონზე.

1. ლორწოვანის შეშუპება და ანთება — ბრონქების კედელი მკვეთრად შეშუპებულია მასტოციტების, ეოზინოფილების და T-ლიმფოციტების ინფილტრაციის შედეგად. თავისუფლდება ანთებითი მედიატორები — ჰისტამინი, ლეიკოტრიენები, პროსტაგლანდინები — რომლებიც კიდევ უფრო აძლიერებენ შეშუპებას.

1. ლორწოს ჰიპერსეკრეცია — ბრონქების ლუმენი იხშობა სქელი, ბლანტი ლორწოს საცობებით, რაც მექანიკურად ბლოკავს ჰაერის ნაკადს. ეს არის ასთმური სტატუსის ერთ-ერთი ყველაზე საშიში კომპონენტი.

შედეგად ვითარდება „ჰაერის ხაფანგის" ფენომენი — პაციენტი ჩაისუნთქავს ჰაერს, მაგრამ ვეღარ ამოისუნთქავს. ფილტვები გადაჭიმულია (ჰიპერინფლაცია), მცირდება გაზთა გაცვლა, იზრდება ნახშირორჟანგის კონცენტრაცია სისხლში (ჰიპერკაპნია) და მცირდება ჟანგბადის დონე (ჰიპოქსემია). პროგრესირებისას ვითარდება რესპირატორული აციდოზი, გულის რითმის დარღვევა და, საბოლოოდ, სუნთქვის გაჩერება (GINA, 2024).

ვინ რისკის ჯგუფშია

ასთმური სტატუსის განვითარების რისკი მაღალია შემდეგ ჯგუფებში:

• ბრონქული ასთმის მძიმე ფორმის მქონე პაციენტები — განსაკუთრებით ისინი, ვინც საჭიროებენ ხშირ ჰოსპიტალიზაციას ან ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მკურნალობის ანამნეზს ფლობენ.
• ინტუბაციის ანამნეზის მქონე პირები — წარსულში ხელოვნურ ვენტილაციაზე ყოფნა მნიშვნელოვნად ზრდის რისკს.
• ინჰალატორული კორტიკოსტეროიდების არაადეკვატური გამოყენება — თერაპიის თვითნებური შეწყვეტა ან დოზის შემცირება.
• ბეტა-2-აგონისტების ჭარბი გამოყენება — სამაშველო ინჰალატორის ყოველდღიური, მრავალჯერადი გამოყენება მიუთითებს ცუდ კონტროლზე.
• ასაკი — ბავშვები 5 წლამდე და ხანდაზმულები 65 წელს ზემოთ.
• ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები — დეპრესია, შფოთვითი აშლილობა, რომელიც ამცირებს თერაპიისადმი ერთგულებას.
• სოციალ-ეკონომიკური ფაქტორები — სამედიცინო მომსახურებაზე შეზღუდული ხელმისაწვდომობა.
• მოწევა ან პასიური მოწევის ზემოქმედება — თამბაქოს კვამლი აძლიერებს ბრონქების ჰიპერრეაქტიულობას.
• ალერგიული სენსიბილიზაცია — ობის სოკოების, ცხოველების ბეწვის, ტკიპებისადმი მგრძნობელობა.
• არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატების (NSAID) მიღება — ასპირინით ინდუცირებული ასთმა.
• რესპირატორული ინფექციები — ვირუსული ინფექციები ხშირ ტრიგერს წარმოადგენს (BTS/SIGN, 2024).

სიმპტომები

ასთმური სტატუსის კლინიკური სურათი ვითარდება პროგრესირებადად და შეიძლება დაიყოს სამ ეტაპად:

ადრეული ნიშნები:

• მძიმე ქოშინი, რომელიც არ უმჯობესდება სამაშველო ინჰალატორის გამოყენებით
• სწრაფი სუნთქვა (ტაქიპნოე) — წუთში 25-ზე მეტი სუნთქვითი მოძრაობა
• ტაქიკარდია — გულისცემის სიხშირე 120/წუთზე მეტი
• საუბრის გაძნელება — პაციენტი ვერ წარმოთქვამს სრულ წინადადებას
• დამხმარე სასუნთქი კუნთების ჩართვა — ნეკნთაშუა სივრცეების ჩაზნექვა
• ხიხინი (wheezing) ამოსუნთქვისას

პროგრესირებადი ნიშნები:

• ორთოპნოე — პაციენტი მხოლოდ ჯდომის მდგომარეობაში სუნთქავს
• ციანოზი — ტუჩებისა და თითების ცისფრად შეფერვა
• ოფლიანობა, აგზნება ან, პირიქით, ძილიანობა
• პულსუს პარადოქსუსი — სისტოლური წნევის ვარდნა 10 მმ ვწყ-ზე მეტით ჩასუნთქვისას

სიცოცხლისთვის საშიში ნიშნები:

• „ჩუმი მკერდი" (silent chest) — ხიხინის გაქრობა, რაც მიუთითებს ჰაერის ნაკადის კრიტიკულ შემცირებაზე
• ცნობიერების დარღვევა — კონფუზია, ძილიანობა
• ბრადიკარდია — გულისცემის შენელება
• ჰიპოტენზია
• ციანოზი
• სუნთქვითი ძალისხმევის შესუსტება — „გამოფიტვის" ნიშანი

მნიშვნელოვანია: „ჩუმი მკერდი" პარადოქსულად უკეთეს მდგომარეობად შეიძლება აღიქმეს, მაგრამ სინამდვილეში ეს ყველაზე საშიში ნიშანია — ჰაერის ნაკადი იმდენად დაბალია, რომ ხიხინის წარმოქმნისთვის აღარ არის საკმარისი (NICE, 2024).

დიაგნოსტიკა

ასთმური სტატუსის დიაგნოსტიკა პირველ რიგში კლინიკურია — ყოველი წუთი ფასეულია და არ უნდა დაიკარგოს გამოკვლევების მოლოდინში.

კლინიკური შეფასება:

• სუნთქვის სიხშირე, გულისცემა, ცნობიერების დონე
• დამხმარე კუნთების ჩართვის შეფასება
• პულსოქსიმეტრია — SpO2 < 92% მიუთითებს მძიმე ჰიპოქსემიაზე

ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული კვლევები:

პიკფლოუმეტრია (PEF):

• მოსალოდნელი მაჩვენებლის < 33% — სიცოცხლისთვის საშიში ასთმა
• 33-50% — მძიმე გამწვავება
• შეფასება მძიმე შეტევისას შეიძლება შეუძლებელი იყოს

არტერიული სისხლის გაზების ანალიზი (ABG):

• PaO2 < 60 მმ ვწყ — ჰიპოქსემია
• PaCO2 > 45 მმ ვწყ — განსაკუთრებით საშიშია, რადგან ასთმის შეტევისას ნორმაში PaCO2 დაბალი უნდა იყოს (ჰიპერვენტილაციიდან გამომდინარე). „ნორმალური" ან მომატებული PaCO2 მიუთითებს რესპირატორულ უკმარისობაზე
• pH < 7.35 — რესპირატორული აციდოზი

გულმკერდის რენტგენოგრაფია:

• ფილტვების ჰიპერინფლაცია
• პნევმოთორაქსის გამორიცხვა
• პნევმომედიასტინუმის გამოვლენა
• ინფექციური გართულებების დიაგნოსტიკა

სრული სისხლის ანალიზი, ელექტროლიტები:

• ინფექციის ნიშნების შეფასება
• კალიუმის დონის კონტროლი (ბეტა-აგონისტები ამცირებენ კალიუმს)

ელექტროკარდიოგრამა (ეკგ):

• ტაქიკარდიის, არითმიების, მარჯვენა გულის გადატვირთვის ნიშნების შეფასება (GINA, 2024; BTS/SIGN, 2024).

მკურნალობა — წამლები

ასთმური სტატუსის მკურნალობა ეტაპობრივია და მოითხოვს სწრაფ ესკალაციას. ყველა შემთხვევაში აუცილებელია ჟანგბადთერაპია სამიზნე SpO2 94-98% (ბავშვებში — 94-98%).

პირველი რიგის თერაპია

ბეტა-2-აგონისტები (სალბუტამოლი) ნებულაიზერით: სალბუტამოლი არის ასთმური სტატუსის მკურნალობის ქვაკუთხედი. ნებულაიზერით ინჰალაცია: 2.5-5 მგ ყოველ 20 წუთში პირველი საათის განმავლობაში, შემდეგ საჭიროებისამებრ. მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია უწყვეტი ნებულიზაცია. სიროფის ფორმა ალდობრონქიალი (სალბუტამოლი 2მგ/5მლ) გამოიყენება მხოლოდ ქრონიკული თერაპიისთვის და არა მწვავე სტატუსისთვის.

იპრატროპიუმის ბრომიდი: ატროვენტი N ან ატროვენტი ნებულაიზერის ხსნარი — 0.5 მგ ნებულაიზერით ყოველ 4-6 საათში. პირველ საათში სალბუტამოლთან ერთად კომბინირებული მიღება მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს ბრონქოდილატაციას. კომბინირებული პრეპარატი ბეროდუალი (იპრატროპიუმი + ფენოტეროლი) ასევე ფართოდ გამოიყენება — 20 წვეთი ნებულაიზერით ყოველ 20 წუთში პირველი საათი, შემდეგ ყოველ 4 საათში. აეროზოლის ფორმაც ხელმისაწვდომია: ბეროდუალი N აეროზოლი.

სისტემური კორტიკოსტეროიდები: პრედნიზოლონი ინტრავენურად 40-125 მგ ყოველ 6-8 საათში, ან მეთილპრედნიზოლონი 60-125 მგ ი/ვ. კორტიკოსტეროიდების ეფექტი იწყება 4-6 საათის შემდეგ, ამიტომ ადრეული დანიშვნა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. კურსი გრძელდება 5-7 დღე, თანდათანობითი შემცირებით (GINA, 2024).

მეორე რიგის თერაპია

მაგნიუმის სულფატი ინტრავენურად: 2 გ ი/ვ 20 წუთის განმავლობაში — ერთჯერადად. ეფექტურია მძიმე გამწვავებისას, როდესაც პირველი რიგის თერაპია არაეფექტურია (BTS/SIGN, 2024).

ადრენალინი: ადრენალინი — 0.3-0.5 მგ ინტრამუსკულარულად (1:1000 განზავება) — განსაკუთრებით ანაფილაქსიით გამოწვეული ბრონქოსპაზმისას ან იმ შემთხვევაში, როდესაც ნებულაიზერი მიუწვდომელია.

ამინოფილინი ინტრავენურად: 5 მგ/კგ ჩატვირთვის დოზა 20 წუთში, შემდეგ 0.5-0.7 მგ/კგ/სთ ინფუზიით. გამოიყენება მხოლოდ ინტენსიურ თერაპიაში მჭიდრო მონიტორინგით, რადგან ვიწრო თერაპიული ფანჯარა და ტოქსიკურობის რისკი მაღალია. თეოფილინის დონის სისხლში კონტროლი აუცილებელია.

დამხმარე თერაპია

ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდები (მწვავე ფაზის შემდეგ): ბუდესონიდი 200მკგ ან ბეკლომეტაზონი 250მკგ — ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდები მწვავე ეპიზოდის კუპირების შემდეგ ინიშნება ხანგრძლივი საბაზისო თერაპიისთვის. ბუდესონიდის ნებულაიზერით მაღალი დოზით მიწოდება (1-2 მგ ყოველ 6 საათში) ასევე ეფექტურია მწვავე ფაზაში (GINA, 2024).

ანტიბიოტიკები: რუტინულად არ ინიშნება, მხოლოდ ბაქტერიული ინფექციის ნიშნების არსებობისას (ცხელება, ჩირქოვანი ნახველი). საჭიროების შემთხვევაში აზიმაკი 500მგ ან აუგმენტინი 1გ.

ინტუბაცია და მექანიკური ვენტილაცია: ჩვენებებია: ცნობიერების დაკარგვა, სუნთქვის გაჩერება, PaCO2 > 60 მმ ვწყ პროგრესირებით, SpO2 < 90% ჟანგბადთერაპიის ფონზე.

ცხოვრების წესი

ასთმური სტატუსის პრევენცია მოითხოვს ცხოვრების წესის მნიშვნელოვან კორექციას:

ალერგენების თავიდან აცილება:

• სახლის მტვრის ტკიპების წინააღმდეგ — ჰიპოალერგენული თეთრეული, რეგულარული სველი წმენდა
• ობის სოკოების წინააღმდეგ — ვენტილაციის გაუმჯობესება, ტენიანობის კონტროლი
• ცხოველების ბეწვი — შეზღუდეთ კონტაქტი

მოწევის შეწყვეტა: მოწევა და პასიური მოწევის ზემოქმედება კატეგორიულად მიუღებელია. თამბაქოს კვამლი ამცირებს ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდების ეფექტურობას და ზრდის გამწვავებების რისკს.

ფიზიკური აქტივობა: რეგულარული, ზომიერი ინტენსივობის ვარჯიში (ცურვა, სიარული) აუმჯობესებს ფილტვის ფუნქციას. ვარჯიშით ინდუცირებული ბრონქოსპაზმის თავიდან ასაცილებლად — სალბუტამოლის ინჰალაცია 15 წუთით ადრე.

კვება:

• მედიტერანული ტიპის დიეტა (ხილი, ბოსტნეული, თევზი)
• ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავები
• სულფიტების შემცველი საკვების თავიდან აცილება (კონსერვები, ღვინო)

სტრესის მართვა: სტრესი მძლავრი ტრიგერია. რელაქსაციის ტექნიკები, დიაფრაგმული სუნთქვის ვარჯიშები, საკმარისი ძილი (7-9 საათი) ხელს უწყობს ასთმის კონტროლს.

მკურნალობისადმი ერთგულება: ასთმის სამოქმედო გეგმის ქონა, რეგულარული ბაზისური თერაპიის მიღება და სამაშველო ინჰალატორის ყოველთვის ხელთ ქონა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

გართულებები

ასთმური სტატუსის დროულად არმკურნალობის შემთხვევაში შეიძლება განვითარდეს:

• სუნთქვის გაჩერება და სიკვდილი — ყველაზე მძიმე გართულება, რომელიც შეიძლება მოხდეს მკურნალობის დაწყებიდან წუთებში ან საათებში.
• პნევმოთორაქსი — ფილტვის ჰიპერინფლაციის გამო ალვეოლების გახეთქვა, რაც გულმკერდის ღრუში ჰაერის დაგროვებას იწვევს.
• პნევმომედიასტინუმი — ჰაერის შუასაყარში გადასვლა.
• ატელექტაზი — ლორწოს საცობით ბრონქის ობტურაცია და ფილტვის სეგმენტის კოლაფსი.
• ჰიპოქსიური ტვინის დაზიანება — ხანგრძლივი ჰიპოქსემიისას (წუთები-საათები) შეუქცევადი ნევროლოგიური დეფიციტი.
• გულის არითმიები — ჰიპოქსემიის, აციდოზის და ჰიპოკალიემიის ფონზე.
• რაბდომიოლიზი — სასუნთქი კუნთების გადაღლის გამო.
• მექანიკური ვენტილაციასთან დაკავშირებული გართულებები — ვენტილატორასოცირებული პნევმონია, ბაროტრავმა.

ხანგრძლივ პერსპექტივაში, განმეორებითი ასთმური სტატუსის ეპიზოდები იწვევს სასუნთქი გზების შეუქცევად რემოდელირებას — ბრონქების კედლის სტრუქტურულ ცვლილებას, რაც ამცირებს ფილტვის ფუნქციას სტაბილურად.

გრძელვადიანი პროგნოზი

ასთმური სტატუსის პროგნოზი პირდაპირ დამოკიდებულია მკურნალობის დროულობაზე. დროული და ადეკვატური თერაპიით ლეტალობა 1-3%-ია, თუმცა დაგვიანებული მკურნალობის შემთხვევაში ის მნიშვნელოვნად იზრდება.

ასთმური სტატუსის გადატანის შემდეგ:

• პაციენტთა 10-20%-ს განუმეორდება მძიმე გამწვავება ერთი წლის განმავლობაში
• აუცილებელია ბაზისური თერაპიის ოპტიმიზაცია და ასთმის სპეციალისტთან რეგულარული მეთვალყურეობა
• ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდებისა და ხანგრძლივი მოქმედების ბეტა-აგონისტების კომბინაცია მნიშვნელოვნად ამცირებს ხელახალი ჰოსპიტალიზაციის რისკს
• ადეკვატური კონტროლის პირობებში ცხოვრების ხარისხი შეიძლება სრულად აღდგეს

(GINA, 2024; BTS/SIGN, 2024)

როდის უნდა მიმართო ექიმს

სასწრაფო სამედიცინო დახმარების გამოძახება აუცილებელია შემდეგ შემთხვევებში:

• 🔴 სამაშველო ინჰალატორი (სალბუტამოლი) არ ამსუბუქებს ქოშინს 15-20 წუთის განმავლობაში ან ეფექტი სწრაფად ქრება
• 🔴 პაციენტი ვერ წარმოთქვამს სრულ წინადადებას სუნთქვის გაძნელების გამო
• 🔴 ტუჩები ან თითები ცისფრად შეიფერება (ციანოზი)
• 🔴 სუნთქვისას თვალსაჩინოა ნეკნთაშუა სივრცეების ჩაზნექვა ან კისრის კუნთების დაძაბვა
• 🔴 პაციენტი მოუსვენარია, აგზნებულია ან, პირიქით, ძლიერ ძილიანია — ცნობიერების ნებისმიერი ცვლილება
• 🔴 პულსოქსიმეტრიით SpO2 92%-ზე დაბალია

გახსოვდეთ: ასთმურ სტატუსს არ აქვს „სახლში გამკლავების" ვარიანტი. ეს არის გადაუდებელი სამედიცინო მდგომარეობა, რომელიც მოითხოვს სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას.

ხშირად დასმული კითხვები

რა განსხვავებაა ასთმის ჩვეულებრივ შეტევასა და ასთმურ სტატუსს შორის?

ასთმის ჩვეულებრივი შეტევა, როგორც წესი, კარგად რეაგირებს სამაშველო ბრონქოდილატატორზე (სალბუტამოლი) 15-20 წუთში. ასთმური სტატუსი კი არის მძიმე შეტევა, რომელიც არ პასუხობს სტანდარტულ ბრონქოდილატორულ თერაპიას. ეს არის გადაუდებელი მდგომარეობა, რომელიც მოითხოვს ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მკურნალობას, ჟანგბადთერაპიას, სისტემურ კორტიკოსტეროიდებს და, ზოგ შემთხვევაში, ხელოვნურ ვენტილაციას. სწორედ ამიტომ ყოველთვის უნდა გქონდეთ ასთმის სამოქმედო გეგმა და იცოდეთ, როდის უნდა გამოიძახოთ სასწრაფო.

შეიძლება თუ არა ასთმური სტატუსი პირველი ეპიზოდი იყოს ასთმის დიაგნოზის გარეშე?

დიახ, იშვიათად, მაგრამ შესაძლებელია. ზოგიერთ პაციენტს ასთმა არასოდეს ჰქონია დიაგნოსტირებული, და პირველი შეტევა შეიძლება ასთმური სტატუსის ფორმით გამოვლინდეს. ეს განსაკუთრებით ხშირია ალერგენების ან პროფესიული ირიტანტების მასიური ექსპოზიციისას, ან ასპირინითა და NSAID-ებით ინდუცირებული ბრონქოსპაზმისას. ასეთი შემთხვევის შემდეგ აუცილებელია ასთმის სრული დიაგნოსტიკური გამოკვლევა და ბაზისური თერაპიის დანიშვნა.

რამდენ ხანს გრძელდება ჰოსპიტალიზაცია ასთმური სტატუსის შემდეგ?

ჰოსპიტალიზაციის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია მდგომარეობის სიმძიმეზე. საშუალოდ, ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში ყოფნა გრძელდება 1-3 დღე, მთლიანი ჰოსპიტალიზაცია — 3-7 დღე. გაწერის კრიტერიუმებია: ბრონქოდილატატორების საჭიროების შემცირება 4 საათამდე, PEF > 75% მოსალოდნელისა, SpO2 > 94% ჰაერით სუნთქვისას, პაციენტის უნარი — სწორად გამოიყენოს ინჰალატორი. გაწერის შემდეგ აუცილებელია ფილტვის ფუნქციის კონტროლი 2-4 კვირაში.

შეიძლება თუ არა ორსულობის დროს ასთმური სტატუსის მკურნალობა?

ორსულობა არ ცვლის ასთმური სტატუსის მკურნალობის პრინციპებს — ნაყოფის ჰიპოქსია ბევრად უფრო საშიშია, ვიდრე მედიკამენტების გვერდითი ეფექტები. სალბუტამოლი, იპრატროპიუმის ბრომიდი (ბეროდუალი), სისტემური კორტიკოსტეროიდები და ჟანგბადი უსაფრთხოა ორსულობის დროს. SpO2-ის სამიზნე ორსულობისას უფრო მაღალია — > 95%, რათა ნაყოფის ადეკვატური ოქსიგენაცია უზრუნველყოფილ იქნეს (GINA, 2024).

როგორ ავიცილო თავიდან ასთმური სტატუსის განმეორება?

პრევენციის მთავარი ღერძი არის რეგულარული ბაზისური თერაპია ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდებით, როგორიცაა ბუდესონიდი 200მკგ ან ბეკლომეტაზონი 250მკგ. არასოდეს შეწყვიტოთ თერაპია დამოუკიდებლად, თუნდაც თავს კარგად გრძნობდეთ. გქონდეთ წერილობითი ასთმის სამოქმედო გეგმა, იცოდეთ PEF-ის პირადი საუკეთესო მაჩვენებელი, ყოველთვის ატარეთ სამაშველო ინჰალატორი, თავი აარიდეთ ცნობილ ტრიგერებს და რეგულარულად ესტუმრეთ ექიმს — მინიმუმ წელიწადში 2-ჯერ, გამწვავების შემთხვევაში — უფრო ხშირად.

ალკოჰოლი და ასთმა — რა უნდა ვიცოდე?

ალკოჰოლი, განსაკუთრებით ღვინო და ლუდი, შეიცავს სულფიტებს და ჰისტამინს, რომლებიც ბრონქოსპაზმის ტრიგერებია ასთმის მქონე პაციენტების ნაწილში. გარდა ამისა, ალკოჰოლი ურთიერთქმედებს ზოგიერთ მედიკამენტთან (მაგალითად, თეოფილინთან). ზომიერი მოხმარება შესაძლოა ყოველთვის არ იწვევდეს პრობლემას, მაგრამ ასთმური სტატუსის გადატანის შემდეგ რეკომენდებულია ალკოჰოლის მინიმიზაცია ან სრული თავის არიდება, სულ მცირე, გამოჯანმრთელების პერიოდში.