მოკლედ
Zoloft (ზოლოფტი) არის სერტრალინის ჰიდროქლორიდის ბაზაზე შექმნილი ანტიდეპრესანტი, რომელიც მიეკუთვნება სეროტონინის შერჩევითი უკუმიტაცების ინჰიბიტორების (SSRI) ჯგუფს. პრეპარატი წარმოებულია ამერიკული ფარმაცევტული კომპანია Pfizer-ის (ფაიზერი) მიერ და წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ფართოდ გამოყენებულ ანტიდეპრესანტს მსოფლიოში. ზოლოფტი ინიშნება დეპრესიული აშლილობების, ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობის (OCD), პანიკური აშლილობის, პოსტტრავმული სტრესული აშლილობის (PTSD), სოციალური შფოთვითი აშლილობისა და პრემენსტრუალური დისფორიული აშლილობის სამკურნალოდ. პრეპარატი ხელმისაწვდომია საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე და გამოიყენება როგორც ზრდასრულ პაციენტებში, ისე გარკვეულ ასაკობრივ ჯგუფებში პედიატრიული ინდიკაციებით (OCD — 6 წლის ზემოთ). სერტრალინი მოქმედებს ტვინში სეროტონინის უკუმიტაცების ბლოკირებით, რაც ზრდის სეროტონინის კონცენტრაციას სინაფსურ ნაპრალში და აუმჯობესებს განწყობას.
---
ბრენდის შესახებ
Pfizer Inc. (ფაიზერი) არის ამერიკული მულტინაციონალური ფარმაცევტული და ბიოტექნოლოგიური კორპორაცია, რომლის სათაო ოფისი მდებარეობს ნიუ-იორკში, აშშ. კომპანია დაარსდა 1849 წელს ჩარლზ ფაიზერისა და ჩარლზ ერჰარტის მიერ და დღეისათვის წარმოადგენს მსოფლიოს ერთ-ერთ უმსხვილეს ფარმაცევტულ კომპანიას შემოსავლებისა და კვლევითი ინვესტიციების მიხედვით.
ფაიზერის პორტფოლიო მოიცავს მედიკამენტებს მრავალი თერაპიული მიმართულებით, მათ შორის: ონკოლოგია, კარდიოლოგია, ნევროლოგია, ფსიქიატრია, ინფექციური დაავადებები, იმუნოლოგია, ენდოკრინოლოგია და ვაქცინები. კომპანიის ყველაზე ცნობილ ბრენდებს შორისაა: Lipitor (ატორვასტატინი), Viagra (სილდენაფილი), Xanax (ალპრაზოლამი), Lyrica (პრეგაბალინი), Zoloft (სერტრალინი), Celebrex (ცელეკოქსიბი), ასევე COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინა Comirnaty (BioNTech-თან თანამშრომლობით).
Zoloft პირველად FDA-ს მიერ დამტკიცდა 1991 წელს და მალევე გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული SSRI კლასის ანტიდეპრესანტი. პრეპარატმა შეიძინა ფართო პოპულარობა მისი ეფექტურობის, შედარებით ხელსაყრელი გვერდითი მოვლენების პროფილისა და მრავალმხრივი ინდიკაციების წყალობით. ზოლოფტი ხელმისაწვდომია მსოფლიოს 100-ზე მეტ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, სადაც იგი რეგისტრირებულია და განთავსებულია აფთიაქებსა და სამედიცინო დაწესებულებებში.
ფაიზერი აქტიურად ახორციელებს კლინიკურ კვლევებს ფსიქიატრიის მიმართულებით და ზოლოფტის ეფექტურობა დადასტურებულია ათეულობით რანდომიზებული კონტროლირებული კვლევით, რომლებიც მოიცავს მრავალ ათეულ ათას პაციენტს.
---
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
Zoloft-ის ბრენდის ქვეშ საქართველოში ხელმისაწვდომია სერტრალინის შემცველი პრეპარატები სხვადასხვა დოზირებით. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი ფორმები:
ზოლოფტი ტაბლეტები
- Zoloft 50 მგ — აპკიანი ტაბლეტები, 28 ცალი შეფუთვაში. ეს არის ყველაზე გავრცელებული საწყისი დოზა ზრდასრული პაციენტებისთვის დეპრესიისა და შფოთვითი აშლილობების დროს.
- Zoloft 100 მგ — აპკიანი ტაბლეტები, 28 ცალი შეფუთვაში. გამოიყენება დოზის ტიტრაციის შემდეგ ან შემანარჩუნებელ თერაპიაში, როდესაც 50 მგ არასაკმარისი აღმოჩნდება.
დოზირების ზოგადი პრინციპები
სერტრალინის რეკომენდებული საწყისი დოზა ზრდასრულებში, როგორც წესი, შეადგენს 50 მგ-ს დღეში ერთხელ. ექიმს შეუძლია დოზის თანდათანობითი გაზრდა — არაუმეტეს 50 მგ-ით კვირაში ერთხელ — მაქსიმალურ 200 მგ-მდე დღეში, ინდივიდუალური პასუხის გათვალისწინებით.
ბავშვებში (OCD — 6-12 წელი) საწყისი დოზა შეადგენს 25 მგ-ს, ხოლო 13-17 წლის მოზარდებში — 50 მგ-ს.
შენიშვნა ხელმისაწვდომობის შესახებ
ზოლოფტი საქართველოში ხელმისაწვდომია ექიმის რეცეპტით. პრეპარატი შედის ფსიქოტროპულ/ძლიერმოქმედ მედიკამენტთა კატეგორიაში და მისი შეძენა თვითმკურნალობის მიზნით მიუღებელია. სერტრალინის შემცველი ალტერნატიული ბრენდი ასერტინი ასევე ხელმისაწვდომია საქართველოს ბაზარზე — დეტალური ინფორმაცია იხილეთ: ასერტინი.
---
ხარისხის სტანდარტი
Zoloft წარმოებულია Pfizer-ის ქარხნებში, რომლებიც სერტიფიცირებულია GMP (Good Manufacturing Practice) — კარგი წარმოების პრაქტიკის — სტანდარტების მიხედვით. ფაიზერის საწარმოო ობიექტები რეგულარულად ინსპექტირდება:
- FDA (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაცია);
- EMA (ევროპის მედიკამენტების სააგენტო);
- სხვადასხვა ქვეყნის ეროვნული მარეგულირებელი უწყებები.
საქართველოში ზოლოფტი რეგისტრირებულია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სამედიცინო პროდუქტების სააგენტოში. იმპორტირებული სერიები გადის ხარისხის კონტროლს, რაც უზრუნველყოფს პრეპარატის შესაბამისობას საერთაშორისო ფარმაკოპეულ მოთხოვნებთან.
ფაიზერი იცავს ICH (International Council for Harmonisation) სახელმძღვანელო პრინციპებს, რაც გარანტიას იძლევა პროდუქტის სტაბილურობაზე, სისუფთავეზე, აქტიური ნივთიერების ზუსტ შემცველობაზე და ბიოეკვივალენტურობაზე. ყოველი სერია თან ახლავს ხარისხის სერტიფიკატი.
---
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა ინდიკაციებით გამოიყენება ზოლოფტი?
ზოლოფტი (სერტრალინი) ინიშნება შემდეგი მდგომარეობების სამკურნალოდ:
- დიდი დეპრესიული აშლილობა (MDD);
- ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა (OCD) — ზრდასრულებსა და 6 წელს ზემოთ ბავშვებში;
- პანიკური აშლილობა — აგორაფობიით ან მის გარეშე;
- პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა (PTSD);
- სოციალური შფოთვითი აშლილობა;
- პრემენსტრუალური დისფორიული აშლილობა (PMDD).
2. რამდენ ხანში მოქმედებს ზოლოფტი?
სერტრალინის თერაპიული ეფექტი, როგორც წესი, ვლინდება მიღებიდან 2-4 კვირის შემდეგ, თუმცა ზოგიერთ პაციენტში სრული ეფექტის განვითარებას შეიძლება 6-8 კვირა დასჭირდეს. მნიშვნელოვანია, რომ პაციენტმა არ შეწყვიტოს მიღება ნაადრევად, თუ ეფექტი მყისიერად არ არის შესამჩნევი.
3. რა გვერდითი მოვლენები აქვს ზოლოფტს?
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია: გულისრევა, თავბრუსხვევა, ძილის დარღვევა (ინსომნია ან ძილიანობა), დიარეა, პირის სიმშრალე, ოფლიანობის მომატება და სექსუალური ფუნქციის დარღვევა. უმეტეს შემთხვევაში, გვერდითი მოვლენები მსუბუქია და თერაპიის გაგრძელებისას მცირდება. სერიოზული გვერდითი მოვლენების (სეროტონინული სინდრომი, სისხლდენის რისკი) შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
4. შეიძლება თუ არა ზოლოფტის მოულოდნელად შეწყვეტა?
არა. სერტრალინის უეცარმა შეწყვეტამ შეიძლება გამოიწვიოს ე.წ. მოხსნის სინდრომი — თავბრუსხვევა, გულისრევა, გაღიზიანებადობა, „ელექტრული დარტყმების" შეგრძნება, უძილობა. დოზის შემცირება უნდა მოხდეს თანდათანობით, ექიმის მეთვალყურეობით, როგორც წესი, რამდენიმე კვირის განმავლობაში.
5. ურთიერთქმედებს თუ არა ზოლოფტი სხვა მედიკამენტებთან?
დიახ, სერტრალინს აქვს კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება რამდენიმე ჯგუფის მედიკამენტთან:
- MAO ინჰიბიტორები — კატეგორიულად უკუნაჩვენებია ერთდროულად მიღება (სეროტონინული სინდრომის რისკი);
- სისხლის გამათხელებელი საშუალებები (ვარფარინი, ასპირინი) — სისხლდენის რისკის ზრდა;
- ტრიპტანები — სეროტონინული სინდრომის რისკი;
- პიმოზიდი — უკუნაჩვენებია;
- ალკოჰოლი — აძლიერებს სედაციას.
ექიმს აუცილებლად უნდა აცნობოთ ყველა მიმდინარე მედიკამენტის შესახებ.
6. შეიძლება თუ არა ორსულობისა და ლაქტაციის დროს მიღება?
ზოლოფტი ორსულობის პერიოდში ინიშნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს. მესამე ტრიმესტრში მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ახალშობილში ადაპტაციის სინდრომი. სერტრალინი გამოიყოფა დედის რძეში მცირე რაოდენობით. გადაწყვეტილება ლაქტაციის პერიოდში მიღების შესახებ მიიღება ექიმის მიერ ინდივიდუალურად.
---
ალტერნატივები
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ხელმისაწვდომია სერტრალინის და სხვა SSRI კლასის ანტიდეპრესანტების შემცველი ალტერნატიული ბრენდები:
- [ასერტინი (Asertin)](/medications/asertin) — სერტრალინის ჰიდროქლორიდის შემცველი გენერიკული პრეპარატი, რომელიც წარმოადგენს ზოლოფტის პირდაპირ ალტერნატივას. ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზირებით.
სხვა SSRI კლასის ანტიდეპრესანტები, რომლებიც შეიძლება განიხილებოდეს ალტერნატივად (განსხვავებული აქტიური ნივთიერებით):
- ფლუოქსეტინი — SSRI ჯგუფის ანტიდეპრესანტი, გამოიყენება დეპრესიის, OCD-ისა და ბულიმიის სამკურნალოდ;
- ესციტალოპრამი — SSRI ჯგუფის პრეპარატი, რომელიც ხშირად ინიშნება დეპრესიისა და გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობის დროს;
- პაროქსეტინი — SSRI ჯგუფის მედიკამენტი, მრავალმხრივი ინდიკაციებით.
ალტერნატიულ პრეპარატზე გადასვლა უნდა განხორციელდეს მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით, რადგან SSRI პრეპარატებს შორის არსებობს ფარმაკოკინეტიკური და ურთიერთქმედების მნიშვნელოვანი განსხვავებები.