Xalatan

მოკლედ

Xalatan (ქსალატანი) არის თვალის წვეთების სახით წარმოდგენილი ოფთალმოლოგიური პრეპარატი, რომლის აქტიური ნივთიერებაა ლატანოპროსტი (Latanoprost). პრეპარატი განკუთვნილია თვალის შიდა წნევის (ინტრაოკულარული წნევის) შესამცირებლად ღია კუთხის გლაუკომისა და თვალის ჰიპერტენზიის დროს. Xalatan შეიმუშავა და ბაზარზე გამოიტანა ფარმაცევტულმა გიგანტმა Pfizer-მა. პრეპარატი მიეკუთვნება პროსტაგლანდინ F2α ანალოგების ჯგუფს და მოქმედებს თვალშიდა სითხის (წყლიანი ტენის) გადინების გაზრდის გზით, რითაც ამცირებს თვალშიდა წნევას. Xalatan ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული ანტიგლაუკომური პრეპარატია მსოფლიოში და საქართველოშიც ფართოდ ხელმისაწვდომია.

---

ბრენდის შესახებ

Pfizer — მსოფლიო ფარმაცევტიკის ლიდერი

Xalatan წარმოადგენს Pfizer Inc.-ის ბრენდს — ამერიკული მულტინაციონალური ფარმაცევტული კორპორაციის, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ნიუ-იორკში, აშშ. Pfizer დაარსდა 1849 წელს და დღეს მსოფლიოს ერთ-ერთ უმსხვილეს ფარმაცევტულ კომპანიას წარმოადგენს. კომპანიის საქმიანობა მოიცავს ინოვაციური წამლების კვლევას, შემუშავებას, წარმოებას და რეალიზაციას მრავალ თერაპიულ მიმართულებაში.

Pfizer-ის პორტფელი მოიცავს პრეპარატებს შემდეგი სფეროებიდან:

• ონკოლოგია — სიმსივნის საწინააღმდეგო ინოვაციური თერაპიები
• კარდიოლოგია — გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების სამკურნალო საშუალებები
• იმუნოლოგია და ინფექციური დაავადებები — ვაქცინები და ანტიბიოტიკები
• ოფთალმოლოგია — თვალის დაავადებების სამკურნალო პრეპარატები, მათ შორის Xalatan
• ნევროლოგია და ფსიქიატრია — ცენტრალური ნერვული სისტემის პრეპარატები
• ენდოკრინოლოგია — დიაბეტისა და ჰორმონული დარღვევების სამკურნალო საშუალებები

Xalatan თავდაპირველად რეგისტრირებული იქნა 1996 წელს და მალევე გახდა გლაუკომის მკურნალობის ოქროს სტანდარტი. ლატანოპროსტის მოლეკულა შეიქმნა შვედეთში, კომპანია Pharmacia-ში, რომელიც შემდგომ Pfizer-მა შეიძინა 2003 წელს. ეს შეძენა კიდევ უფრო განამტკიცა Pfizer-ის პოზიცია ოფთალმოლოგიურ სეგმენტში.

ზოგიერთ ბაზარზე Xalatan-ის დისტრიბუცია ხორციელდება Viatris-ის (ყოფილი Upjohn, Pfizer-ის შვილობილი) მეშვეობით, თუმცა ბრენდის ორიგინატორი Pfizer რჩება.

---

ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Xalatan წარმოდგენილია თვალის წვეთების ფორმით. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი ინფორმაცია პროდუქტის შესახებ:

Xalatan — თვალის წვეთები

• აქტიური ნივთიერება: ლატანოპროსტი (Latanoprost) 50 მკგ/მლ
• ფარმაცევტული ფორმა: თვალის წვეთები, ხსნარი
• მოცულობა: 2,5 მლ ფლაკონი
• კონცენტრაცია: 0,005% (50 მიკროგრამი/მლ)
• მწარმოებელი: Pfizer
• გაცემის რეჟიმი: ექიმის რეცეპტით

ჩვენებები

Xalatan ინიშნება შემდეგ შემთხვევებში:

• ღია კუთხის გლაუკომა — თვალშიდა წნევის მომატებისას
• თვალის ჰიპერტენზია — როცა თვალშიდა წნევა ნორმაზე მაღალია, მაგრამ ჯერ არ არის გლაუკომური დაზიანება
• სხვა ანტიგლაუკომური პრეპარატების არასაკმარისი ეფექტურობის შემთხვევაში

მიღების წესი

პრეპარატი გამოიყენება დღეში ერთხელ, სასურველია საღამოს საათებში. სტანდარტული დოზა შეადგენს 1 წვეთს დაზიანებულ თვალში (თვალებში) ყოველდღიურად. მნიშვნელოვანია, რომ დოზა არ გადააჭარბოთ, რადგან ეს შეიძლება შეამციროს პრეპარატის ეფექტურობა.

შენახვის პირობები

გაუხსნელი ფლაკონი ინახება მაცივარში (2–8°C). გახსნის შემდეგ პრეპარატი შეიძლება ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (25°C-მდე) 4 კვირის განმავლობაში.

საქართველოში გლაუკომის მკურნალობისათვის ასევე ხელმისაწვდომია სხვა ბრენდებიც, მათ შორის:

• Azopt (აზოპტი) — ბრინზოლამიდის შემცველი თვალის წვეთები
• Azarga (აზარგა) — ბრინზოლამიდ/ტიმოლოლის კომბინაცია

---

ხარისხის სტანდარტი

Xalatan წარმოებულია Pfizer-ის საწარმოო ობიექტებზე, რომლებიც სრულად შეესაბამება GMP (Good Manufacturing Practice) — კარგი საწარმოო პრაქტიკის საერთაშორისო სტანდარტებს.

რეგულატორული შესაბამისობა

• FDA (აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია) — Xalatan დამტკიცებულია FDA-ს მიერ 1996 წლიდან
• EMA (ევროპის მედიკამენტების სააგენტო) — რეგისტრირებულია ევროკავშირის ბაზარზე
• საქართველოს წამლის სააგენტო — პრეპარატი რეგისტრირებულია საქართველოში და ექვემდებარება ადგილობრივ რეგულატორულ ზედამხედველობას

ხარისხის კონტროლი

Pfizer-ის საწარმოო ობიექტები რეგულარულად გადის აუდიტს მსოფლიოს წამყვანი მარეგულირებელი ორგანოების მხრიდან. ყოველი სერია გადის მრავალსაფეხურიან ხარისხის კონტროლს, რომელიც მოიცავს:

• ნედლეულის შემოწმებას
• წარმოების პროცესის მონიტორინგს
• მზა პროდუქციის ლაბორატორიულ ანალიზს
• სტერილურობის ტესტირებას (რადგან თვალის წვეთები სტერილური პროდუქტია)
• სტაბილურობის ტესტირებას

Xalatan-ის, როგორც ორიგინალური პრეპარატის, ხარისხი დადასტურებულია ათობით კლინიკური კვლევით და ათწლეულების განმავლობაში პრაქტიკული გამოყენების გამოცდილებით.

---

ხშირად დასმული კითხვები

1. რა არის Xalatan და რისთვის გამოიყენება?

Xalatan არის თვალის წვეთები, რომლის აქტიური ნივთიერებაა ლატანოპროსტი. გამოიყენება თვალშიდა წნევის შესამცირებლად ღია კუთხის გლაუკომისა და თვალის ჰიპერტენზიის დროს. პრეპარატი ზრდის თვალშიდა სითხის (წყლიანი ტენის) გადინებას უვეოსკლერალური გზით, რითაც ამცირებს თვალშიდა წნევას.

2. როგორ უნდა გამოვიყენო Xalatan?

Xalatan გამოიყენება დღეში ერთხელ, საღამოს საათებში. დააწვეთეთ 1 წვეთი დაზიანებულ თვალში (ან ორივეში, თუ ორივე თვალშია გლაუკომა). წვეთის ჩაწვეთების შემდეგ სასურველია თვალის დახუჭვა 1-2 წუთით და ნაზად დააჭიროთ თვალის შიდა კუთხეს (ცრემლის არხის მიმართულებით), რათა შემცირდეს სისტემური შეწოვა.

3. რა გვერდითი მოვლენები შეიძლება გამოიწვიოს Xalatan-მა?

ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია:

• თვალის ფერის (ირისის) შეცვლა — ყავისფერი პიგმენტაციის მომატება
• წამწამების ცვლილება — სიგრძის, სისქის, რაოდენობის ან ფერის ცვლილება
• თვალის სიწითლე (კონიუნქტივის ჰიპერემია)
• თვალის გაღიზიანება, ქავილი
• ბუნდოვანი მხედველობა წვეთის ჩაწვეთებისთანავე

ირისის ფერის ცვლილება შეიძლება იყოს შეუქცევადი. ამიტომ მნიშვნელოვანია ამის შესახებ პაციენტის ინფორმირება მკურნალობის დაწყებამდე.

4. შეიძლება თუ არა Xalatan-ის სხვა თვალის წვეთებთან ერთად გამოყენება?

დიახ, Xalatan ხშირად ინიშნება სხვა ანტიგლაუკომურ პრეპარატებთან კომბინაციაში, მაგალითად ბეტა-ბლოკატორებთან (ტიმოლოლი), კარბოანჰიდრაზას ინჰიბიტორებთან (Azopt) ან კომბინირებულ პრეპარატებთან (Azarga). ორ სხვადასხვა თვალის წვეთს შორის მინიმუმ 5 წუთის ინტერვალი უნდა დაიცვათ.

5. რატომ უნდა ინახებოდეს Xalatan მაცივარში?

გაუხსნელი ფლაკონი ინახება მაცივარში (2–8°C) ლატანოპროსტის სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად. გახსნის შემდეგ პრეპარატი შეიძლება ინახებოდეს ოთახის ტემპერატურაზე (25°C-მდე) 4 კვირის განმავლობაში. ამ ვადის გასვლის შემდეგ ფლაკონი უნდა გადაყრილ იქნას, მაშინაც კი, თუ ხსნარი არ არის ბოლომდე მოხმარებული.

6. შეიძლება თუ არა Xalatan-ის გამოყენება ორსულობისა და ლაქტაციის დროს?

Xalatan არ არის რეკომენდებული ორსულობის პერიოდში, რადგან პროსტაგლანდინებმა შეიძლება გამოიწვიონ საშვილოსნოს შეკუმშვა. ძუძუთი კვების დროსაც სიფრთხილეა საჭირო. ორსულმა ან მეძუძურმა ქალებმა აუცილებლად უნდა მიმართონ ოფთალმოლოგს ალტერნატიული მკურნალობის შესარჩევად.

---

ალტერნატივები

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Xalatan-ის გარდა ხელმისაწვდომია სხვა ანტიგლაუკომური პრეპარატები, რომლებიც სხვადასხვა მექანიზმით ამცირებენ თვალშიდა წნევას:

პროსტაგლანდინის ანალოგები (იგივე კლასის პრეპარატები)

• ტრავატანი (Travatan) — ტრავოპროსტის შემცველი თვალის წვეთები (Novartis/Alcon)
• ლუმიგანი (Lumigan) — ბიმატოპროსტის შემცველი თვალის წვეთები (AbbVie/Allergan)

სხვა კლასის ანტიგლაუკომური პრეპარატები

• **Azopt (აზოპტი)** — კარბოანჰიდრაზას ინჰიბიტორი (ბრინზოლამიდი)
• **Azarga (აზარგა)** — კომბინირებული პრეპარატი (ბრინზოლამიდი + ტიმოლოლი)
• ტიმოლოლი — ბეტა-ადრენობლოკატორების ჯგუფის თვალის წვეთები

ალტერნატიული პრეპარატის შერჩევა უნდა მოხდეს მხოლოდ ოფთალმოლოგის რეკომენდაციით, პაციენტის ინდივიდუალური მდგომარეობის, თანმხლები დაავადებებისა და მკურნალობაზე პასუხის გათვალისწინებით. თვითმკურნალობა გლაუკომის დროს მიუღებელია, რადგან დაავადების არასწორმა მართვამ შეიძლება გამოიწვიოს მხედველობის შეუქცევადი დაკარგვა.