Papaverine ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 2 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
Papaverine (პაპავერინი) — სპაზმოლიზური (ანტისპაზმური) პრეპარატია, რომლის აქტიური ნივთიერება პაპავერინის ჰიდროქლორიდია. ეს არის ბენზილიზოქინოლინის ალკალოიდი, რომელიც თავდაპირველად ოპიუმის ყაყაჩოდან (Papaver somniferum) იქნა მიღებული, თუმცა ფარმაკოლოგიურად ნარკოტიკულ ეფექტს არ ავლენს. პაპავერინი მოქმედებს გლუვ კუნთოვან ქსოვილზე — ამცირებს სპაზმს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში, სანაღვლე გზებში, საშარდე სისტემაში და სისხლძარღვებში. პრეპარატი ფართოდ გამოიყენება კლინიკურ პრაქტიკაში როგორც მონოთერაპიის, ასევე კომბინირებული მკურნალობის სახით. საქართველოში Papaverine ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფორმით — ტაბლეტები, საინექციო ხსნარი და რექტალური სუპოზიტორიები.
---
Papaverine არის კლასიკური ანტისპაზმური პრეპარატი, რომლის ისტორია მე-19 საუკუნის შუა პერიოდიდან იწყება. პაპავერინი პირველად 1848 წელს გამოყო გერმანელმა ქიმიკოსმა გეორგ მერკმა ოპიუმიდან. მას შემდეგ ეს ნივთიერება ფარმაცევტული ინდუსტრიის ერთ-ერთ ყველაზე ფართოდ გამოყენებულ სპაზმოლიტიკად იქცა.
Papaverine-ის ბრენდის ქვეშ პრეპარატს სხვადასხვა მწარმოებელი აწარმოებს მსოფლიოში. საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ძირითადად წარმოდგენილია პოსტსაბჭოთა ქვეყნების მწარმოებლების პროდუქცია — მათ შორის რუსეთის, უკრაინის და ბელორუსიის ფარმაცევტული ქარხნები, ასევე ევროპული და ინდური წარმოების პრეპარატები.
პაპავერინის მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ფოსფოდიესთერაზას ფერმენტის ინჰიბირებას, რაც იწვევს უჯრედშიდა ციკლური ადენოზინმონოფოსფატის (cAMP) კონცენტრაციის ზრდას და, შედეგად, გლუვი კუნთების რელაქსაციას. ამ მექანიზმით პრეპარატი ამცირებს გლუვი კუნთების ტონუსს და ხსნის სპაზმს შინაგან ორგანოებში.
პაპავერინი შედის არაერთი კომბინირებული პრეპარატის შემადგენლობაში, სადაც მას სხვა სამკურნალო ნივთიერებებთან ერთად იყენებენ — მაგალითად, ანალგეზიური და ანტისპაზმური კომბინაციებში. პრეპარატი ხშირად ინიშნება შიდა მედიცინის, გასტროენტეროლოგიის, უროლოგიის და ქირურგიული პრაქტიკის სპეციალისტების მიერ.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Papaverine წარმოდგენილია რამდენიმე სამკურნალო ფორმით, რომლებიც განკუთვნილია სხვადასხვა კლინიკური სიტუაციისთვის:
ტაბლეტური ფორმა ყველაზე გავრცელებული და ფართოდ ხელმისაწვდომი ვარიანტია. ტაბლეტები ხელმისაწვდომია 40 მგ დოზით და განკუთვნილია პერორალური მიღებისთვის. გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის, სანაღვლე გზების და საშარდე სისტემის გლუვი კუნთების სპაზმის მოხსნის მიზნით. ტაბლეტური ფორმა ხშირად ინიშნება ამბულატორიული მკურნალობის ფარგლებში.
საინექციო ფორმა (2% ხსნარი, 2 მლ ამპულებში) გამოიყენება უფრო აქტიური თერაპიისთვის, განსაკუთრებით მწვავე სპაზმის შემთხვევაში. ინიშნება ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად (ნელი ინფუზიით). საინექციო ფორმა ხშირად გამოიყენება სტაციონარულ პირობებში, ასევე გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების გაწევისას — მაგალითად, თირკმლის ან ნაღვლის კოლიკის დროს.
სუპოზიტორიები (20 მგ) წარმოადგენს ალტერნატიულ სამკურნალო ფორმას, რომელიც განსაკუთრებით მოსახერხებელია ბავშვთა პრაქტიკაში ან იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც უჭირთ პერორალური მედიკამენტების მიღება. რექტალური მიღების გზით აქტიური ნივთიერება სწრაფად შეიწოვება და ადგილობრივად ხსნის სპაზმს.
ყველა ჩამოთვლილი სამკურნალო ფორმა აფთიაქებში ხელმისაწვდომია ექიმის დანიშნულებით. დოზირება და მკურნალობის ხანგრძლივობა განისაზღვრება მკურნალი ექიმის მიერ, პაციენტის ასაკის, მდგომარეობის სიმძიმისა და თანმხლები დაავადებების გათვალისწინებით.
---
Papaverine-ის პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ბაზარზე იყიდება, გადიან სავალდებულო რეგისტრაციის პროცედურას საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სამედიცინო პროდუქციის რეგულირების სააგენტოში.
მწარმოებლები, რომლებიც Papaverine-ს აწარმოებენ, ვალდებულნი არიან დაიცვან GMP (Good Manufacturing Practice) — კარგი საწარმოო პრაქტიკის სტანდარტები. ეს სტანდარტი მოიცავს:
საქართველოში წარმოდგენილი ფარმაცევტული კომპანიების პროდუქცია, როგორც წესი, აღიარებულია ჯანდაცვის მარეგულირებელი ორგანოების მიერ და შეესაბამება საერთაშორისო ფარმაკოპეის მოთხოვნებს.
---
Papaverine (პაპავერინი) არის სპაზმოლიზური (ანტისპაზმური) პრეპარატი, რომელიც ახდენს გლუვი კუნთების რელაქსაციას. გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის სპაზმის, სანაღვლე კოლიკის, თირკმლის კოლიკის, პერიფერიული სისხლძარღვების სპაზმის და ცერებრალური სისხლძარღვების სპაზმის სამკურნალოდ. ასევე ინიშნება პოსტოპერაციული სპაზმის პროფილაქტიკისთვის.
ტაბლეტური ფორმა ჩვეულებრივ ინიშნება 40–60 მგ დღეში 3–4-ჯერ, მოზრდილებისთვის. საინექციო ფორმა შეჰყავთ ინტრამუსკულარულად ან ინტრავენურად ნელი ინფუზიით. ზუსტი დოზირება განისაზღვრება ექიმის მიერ ინდივიდუალურად.
როგორც ყველა სამკურნალო პრეპარატს, პაპავერინსაც შეიძლება ჰქონდეს გვერდითი მოვლენები: გულისრევა, ყაბზობა, არტერიული წნევის დაქვეითება, ძილიანობა, ალერგიული რეაქციები. საინექციო ფორმის სწრაფი ინტრავენური შეყვანისას შესაძლებელია გულის რითმის დარღვევა. გვერდითი ეფექტების გამოვლენისას აუცილებლად მიმართეთ ექიმს.
პაპავერინი გამოიყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში, თუმცა ბავშვებისთვის დოზირება მნიშვნელოვნად განსხვავდება მოზრდილების დოზისგან და დამოკიდებულია ბავშვის ასაკსა და წონაზე. ბავშვებისთვის სუპოზიტორიული ფორმა ხშირად უფრო მოხერხებულია. ნებისმიერ შემთხვევაში, პრეპარატის დანიშვნა ბავშვისთვის უნდა მოხდეს მხოლოდ პედიატრის რეკომენდაციით.
ორსულობის პერიოდში პაპავერინი ზოგჯერ ინიშნება საშვილოსნოს ტონუსის მომატებისას (ჰიპერტონუსი), თუმცა მისი გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ ექიმის მკაცრი კონტროლით და იმ შემთხვევაში, როცა მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს. ლაქტაციის პერიოდში გამოყენების უსაფრთხოება სრულად დადგენილი არ არის.
მიუხედავად იმისა, რომ პაპავერინი ოპიუმის ალკალოიდია, იგი არ არის ნარკოტიკული საშუალება და არ ახდენს ზემოქმედებას ცენტრალური ნერვული სისტემის ოპიოიდურ რეცეპტორებზე. პრეპარატს არ გააჩნია ანალგეზიური ან ნარკოტიკული ეფექტი — მისი მოქმედება მიმართულია ექსკლუზიურად გლუვი კუნთების სპაზმის მოხსნაზე.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ხელმისაწვდომია სხვა ანტისპაზმური პრეპარატები, რომლებიც შეიძლება ჩაითვალოს Papaverine-ის ალტერნატივებად:
კონკრეტული პრეპარატის არჩევა დამოკიდებულია კლინიკურ სიტუაციაზე, უკუჩვენებებზე და მკურნალი ექიმის რეკომენდაციაზე. ალტერნატიული პრეპარატის შერჩევისას აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.