მოკლედ
Nasonex (ნაზონექსი) წარმოადგენს მომეტაზონის ფუროატის შემცველ ინტრანაზალურ კორტიკოსტეროიდულ სპრეის, რომელიც გამოიყენება ალერგიული რინიტის (სეზონური და მთელი წლის), ცხვირის პოლიპოზისა და რინოსინუსიტის სამკურნალოდ. პრეპარატი მოქმედებს ლოკალურად — ანთების შემცირებით ცხვირის ლორწოვანი გარსის დონეზე, რაც აღმოფხვრის ცხვირის გაჭედილობას, ცემინებას, ქავილსა და რინორეას. ნაზონექსი ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული ნაზალური კორტიკოსტეროიდია მსოფლიოში და საქართველოშიც ფარმაცევტული ბაზრის მნიშვნელოვან ნაწილს იკავებს. პრეპარატი ხელმისაწვდომია რეცეპტით და შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას როგორც მოზრდილებში, ასევე 2 წლის ასაკიდან ბავშვებში (ალერგიული რინიტის ჩვენებით). მისი უპირატესობაა მინიმალური სისტემური შეწოვა, რაც გვერდითი მოვლენების რისკს მნიშვნელოვნად ამცირებს.
ბრენდის შესახებ
Nasonex თავდაპირველად შეიქმნა და ბაზარზე გამოვიდა ამერიკული ფარმაცევტული კომპანია Schering-Plough-ის მიერ, რომელიც 2009 წელს გაერთიანდა Merck & Co., Inc. (MSD) კომპანიასთან. 2021 წლიდან ნაზონექსის ბრენდი, სხვა ქალთა ჯანმრთელობისა და ალერგოლოგიის პროდუქტებთან ერთად, გადაეცა კომპანია Organon & Co.-ს, რომელიც MSD-სგან გამოიყო, როგორც დამოუკიდებელი გლობალური ფარმაცევტული კომპანია. Organon-ის შტაბ-ბინა მდებარეობს ჯერსი სიტიში, ნიუ-ჯერსი, აშშ.
Organon-ის პორტფოლიო მოიცავს რეპროდუქციული ჯანმრთელობის, ბიოსიმილარების და ცნობილი ბრენდული პრეპარატების ფართო ასორტიმენტს. კომპანიის ძირითად პროდუქტებს შორისაა: NuvaRing (ვაგინალური რგოლი კონტრაცეფციისთვის), Nexplanon (იმპლანტური კონტრაცეპტივი), Follistim/Puregon (ფოლიტროპინი ბეტა ნაყოფიერების მკურნალობისთვის), ასევე თავად Nasonex — ალერგიული რინიტის სამკურნალო წამყვანი ბრენდი.
ნაზონექსი პირველად FDA-ს მიერ დამტკიცდა 1997 წელს და მას შემდეგ 100-ზე მეტ ქვეყანაში გახდა ხელმისაწვდომი. მოქმედი ნივთიერება — მომეტაზონის ფუროატის მონოჰიდრატი — სინთეზური კორტიკოსტეროიდია, რომელიც ხასიათდება ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო აქტივობითა და ცხვირის ლორწოვან გარსზე მაღალი ბიოშეღწევადობით. პრეპარატი ზემოქმედებს ანთებითი პროცესის მრავალ რგოლზე: ამცირებს პროსტაგლანდინების, ლეიკოტრიენებისა და ციტოკინების გამოყოფას, თრგუნავს ეოზინოფილურ ინფილტრაციას და ამცირებს ლორწოვანი გარსის შეშუპებას.
საქართველოში ნაზონექსი წარმოდგენილია ოფიციალური დისტრიბუტორების მეშვეობით და ხელმისაწვდომია აფთიაქების ქსელში.
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Nasonex-ის ბრენდით ხელმისაწვდომია მომეტაზონის ფუროატის ინტრანაზალური სპრეის ფორმები. ძირითადი პროდუქცია მოიცავს:
Nasonex ნაზალური სპრეი 50 მკგ/დოზა (120 დოზა)
ყველაზე გავრცელებული ფორმა, რომელიც შეიცავს მომეტაზონის ფუროატის მონოჰიდრატს 50 მკგ/დოზაში. ფლაკონი შეიცავს 120 დოზას და აღჭურვილია მეტრულ-დოზის პომპით. ჩვენებები:
- ალერგიული რინიტი (სეზონური და მრავალწლიანი) — მოზრდილებსა და 2 წელზე უფროსი ასაკის ბავშვებში;
- ცხვირის პოლიპოზი — 18 წელზე უფროსი ასაკის პაციენტებში;
- მწვავე რინოსინუსიტის დამხმარე თერაპია (ანტიბიოტიკებთან ერთად ან მათ გარეშე) — მოზრდილებსა და მოზარდებში (12 წლიდან).
სტანდარტული დოზირება:
- მოზრდილები და 12 წელზე უფროსი ასაკის მოზარდები: 2 შეფრქვევა თითოეულ ნესტოში დღეში ერთხელ (სულ 200 მკგ/დღეში);
- ბავშვები 2–11 წლის ასაკში: 1 შეფრქვევა თითოეულ ნესტოში დღეში ერთხელ (სულ 100 მკგ/დღეში).
Nasonex ნაზალური სპრეი 50 მკგ/დოზა (60 დოზა)
უფრო მცირე ზომის ფლაკონი 60 დოზით, განკუთვნილი მოკლევადიანი კურსებისთვის ან სამოგზაურო გამოყენებისთვის. აქტიური ნივთიერება და კონცენტრაცია იდენტურია 120-დოზიანი ვარიანტისა.
Nasonex ნაზალური სპრეი 50 მკგ/დოზა (140 დოზა)
ზოგიერთ ბაზარზე ხელმისაწვდომია 140-დოზიანი ფორმაც, რომელიც შესაძლოა საქართველოშიც იყოს წარმოდგენილი პერიოდულად.
> შენიშვნა: ნაზონექსის პროდუქციის კონკრეტული ხელმისაწვდომობა შეიძლება იცვლებოდეს სეზონისა და მომწოდებლის მიხედვით. კონკრეტული პროდუქტის არსებობა რეკომენდებულია გადაამოწმოთ ადგილობრივ აფთიაქში ან ფარმაცევტთან კონსულტაციის გზით.
ხარისხის სტანდარტი
Nasonex იწარმოება GMP (Good Manufacturing Practice — კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სტანდარტების სრული დაცვით. Organon-ის (ყოფილი MSD/Schering-Plough) საწარმოო ობიექტები სერტიფიცირებულია FDA (აშშ სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია) და EMA (ევროპის მედიკამენტების სააგენტო) მიერ, რაც უზრუნველყოფს პროდუქციის ხარისხის, ეფექტურობისა და უსაფრთხოების უმაღლეს დონეს.
პრეპარატის წარმოების ყოველი ეტაპი — აქტიური ნივთიერების სინთეზიდან დაწყებული, საბოლოო პროდუქტის შეფუთვამდე — ექვემდებარება მრავალსაფეხურიან ხარისხის კონტროლს. თითოეული სერია გადის:
- ანალიტიკურ ტესტირებას — აქტიური ნივთიერების შემცველობის, სტერილობისა და მიკრობიოლოგიური სისუფთავის შემოწმება;
- მეტრულ-დოზის სისტემის კალიბრაციას — ყოველი შეფრქვევის სიზუსტე და ერთგვაროვნება;
- სტაბილობის ტესტებს — პრეპარატის ვარგისიანობის ვადის განმავლობაში ხარისხის უცვლელობის უზრუნველყოფა.
საქართველოში ნაზონექსი რეგისტრირებულია სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოში და აკმაყოფილებს ქვეყნის ფარმაცევტული კანონმდებლობის ყველა მოთხოვნას. პრეპარატი იმპორტირდება ორიგინალურ შეფუთვაში, ქართულენოვანი ინსტრუქციით.
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა არის ნაზონექსი და როგორ მოქმედებს?
ნაზონექსი არის ინტრანაზალური კორტიკოსტეროიდული სპრეი, რომელიც შეიცავს მომეტაზონის ფუროატს. იგი მოქმედებს ლოკალურად ცხვირის ლორწოვან გარსზე — ამცირებს ანთებას, შეშუპებასა და ლორწოს სეკრეციას. ეფექტი ჩვეულებრივ 12 საათის განმავლობაში ვლინდება პირველი გამოყენების შემდეგ, თუმცა სრული თერაპიული ეფექტი მიიღწევა რამდენიმე დღიანი რეგულარული გამოყენებით.
2. შეიძლება თუ არა ნაზონექსის გამოყენება ბავშვებში?
დიახ, ალერგიული რინიტის სამკურნალოდ ნაზონექსი ნებადართულია 2 წლის ასაკიდან (1 შეფრქვევა თითოეულ ნესტოში დღეში ერთხელ). ცხვირის პოლიპოზის ჩვენებით პრეპარატი გამოიყენება მხოლოდ 18 წლის ასაკიდან. ბავშვებში გამოყენებისას რეკომენდებულია ექიმის მეთვალყურეობა, განსაკუთრებით ხანგრძლივი კურსის შემთხვევაში.
3. რა გვერდითი მოვლენები შეიძლება გამოიწვიოს ნაზონექსმა?
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია: ცხვირიდან სისხლდენა (ეპისტაქსისი), ცხვირის ლორწოვანი გარსის გაღიზიანება, თავის ტკივილი და ცემინება. იშვიათად შეიძლება განვითარდეს ცხვირის ძგიდის პერფორაცია ან თვალის წნევის მატება. სისტემური გვერდითი მოვლენები (ნადთუჯირითხელის ფუნქციის დათრგუნვა) მინიმალურია რეკომენდებული დოზების დაცვისას.
4. რამდენ ხანს შეიძლება ნაზონექსის უწყვეტი გამოყენება?
სეზონური ალერგიული რინიტის დროს პრეპარატი გამოიყენება ალერგენების სეზონის განმავლობაში. მთელი წლის ალერგიული რინიტის შემთხვევაში შესაძლებელია ხანგრძლივი გამოყენება ექიმის მეთვალყურეობით. რეკომენდებულია პერიოდული გადახედვა და, საჭიროების შემთხვევაში, დოზის კორექცია.
5. ნაზონექსი რეცეპტით გაიცემა თუ რეცეპტის გარეშე?
საქართველოში ნაზონექსი, როგორც კორტიკოსტეროიდული პრეპარატი, ძირითადად რეცეპტით გაიცემა. თუმცა ზოგიერთ ქვეყანაში (მაგ., აშშ-ში) მისი OTC (რეცეპტის გარეშე) ვერსია ხელმისაწვდომია. საქართველოში გამოყენებამდე რეკომენდებულია ექიმთან ან ფარმაცევტთან კონსულტაცია.
6. შეიძლება თუ არა ნაზონექსის გამოყენება ორსულობის პერიოდში?
ორსულობის პერიოდში ნაზონექსის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აჭარბებს პოტენციურ რისკს. FDA კატეგორია — C. გადაწყვეტილებას იღებს მკურნალი ექიმი ინდივიდუალურად, პაციენტის მდგომარეობის შეფასების საფუძველზე.
ალტერნატივები
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ნაზონექსის ალტერნატივად ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ინტრანაზალური კორტიკოსტეროიდი და ანტიალერგიული პრეპარატი:
- ბეკლომეტაზონი — ინტრანაზალური კორტიკოსტეროიდი, ხელმისაწვდომია როგორც ალტერნატიული ვარიანტი: ბეკლომეტაზონი 250 მკგ
- Afrin (აფრინი) — ოქსიმეტაზოლინის შემცველი დეკონგესტანტი ცხვირის მოკლევადიანი გაჭედილობისთვის (არა კორტიკოსტეროიდი): აფრინი, აფრინი ექსტრა
- ანტაზოლი — ცხვირის წვეთები ალერგიული სიმპტომების შესამსუბუქებლად: ანტაზოლი 0.05%, ანტაზოლი 0.1%
სხვა ინტრანაზალური კორტიკოსტეროიდების კლასის პრეპარატებიდან, რომლებიც მსოფლიო ბაზარზე კონკურენციას უწევენ ნაზონექსს, აღსანიშნავია ფლუტიკაზონის პროპიონატი (Flixonase/Avamys), ბუდესონიდი (Tafen Nasal) და ტრიამცინოლონის აცეტონიდი (Nasacort). პრეპარატის არჩევანი დამოკიდებულია ინდივიდუალურ ამტანობაზე, ჩვენებებსა და ექიმის რეკომენდაციაზე.