Multivitamin ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 3 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
მულტივიტამინი (Multivitamin) წარმოადგენს კომბინირებულ ვიტამინურ პრეპარატთა ჯგუფს, რომელიც შეიცავს ორგანიზმისათვის აუცილებელ ვიტამინებსა და მინერალებს ერთ დოზირებულ ფორმაში. მულტივიტამინის პრეპარატები განკუთვნილია ვიტამინების დეფიციტის პროფილაქტიკისა და მკურნალობისთვის, იმუნური სისტემის გაძლიერებისთვის, ასევე ორგანიზმის ზოგადი ტონუსის ამაღლებისთვის. მულტივიტამინის პროდუქცია ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფორმით — ტაბლეტი, კაფსულა, საღეჭი გამი, სიროფი და შუშხუნა ტაბლეტი. საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე მულტივიტამინის პრეპარატები წარმოდგენილია როგორც ზრდასრულთა, ისე ბავშვთა ასაკობრივი ჯგუფებისთვის, სხვადასხვა მწარმოებლის მიერ წარმოებული ვარიანტებით.
მულტივიტამინი (Multivitamin) არის ვიტამინური დანამატების ფართო კატეგორია, რომელიც მოიცავს კომპლექსურ ვიტამინურ პრეპარატებს სხვადასხვა მწარმოებლისგან. მულტივიტამინის პროდუქცია ფარმაცევტულ ბაზარზე წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე მოთხოვნად კატეგორიას, რადგან თანამედროვე ცხოვრების პირობებში ადამიანთა მნიშვნელოვან ნაწილს აღენიშნება ვიტამინების არასაკმარისი მიღება კვების რაციონიდან.
მულტივიტამინის პრეპარატები ჩვეულებრივ შეიცავენ ვიტამინებს A, C, D, E, K და B ჯგუფის ვიტამინებს (B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12), ასევე ისეთ მინერალებს, როგორიცაა რკინა, თუთია, კალციუმი, მაგნიუმი, სელენი და სხვა მიკროელემენტები. პროდუქციის შემადგენლობა განსხვავდება კონკრეტული პრეპარატისა და მიზნობრივი ჯგუფის მიხედვით.
საქართველოში მულტივიტამინის სეგმენტში აქტიურად მუშაობს რამდენიმე ცნობილი ფარმაცევტული კომპანია, მათ შორის არიან როგორც საერთაშორისო, ისე ადგილობრივი მწარმოებლები. პრეპარატები გამოიყენება როგორც პროფილაქტიკური მიზნით, ისე სხვადასხვა დაავადებების დროს, როცა ორგანიზმს გაზრდილი რაოდენობით სჭირდება ვიტამინები და მინერალები — მაგალითად, ინფექციური დაავადებების გადატანის შემდეგ, ქირურგიული ჩარევის რეაბილიტაციის პერიოდში, ორსულობისა და ლაქტაციის დროს, ასევე ხანდაზმულ ასაკში.
მულტივიტამინების მიღების აუცილებლობა და სწორი დოზირება უნდა განისაზღვროს ექიმის რეკომენდაციის შესაბამისად, რადგან ზედმეტი დოზით ვიტამინების მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს არასასურველი ეფექტები.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე მულტივიტამინის კატეგორიაში და მასთან დაკავშირებული ვიტამინური პრეპარატების ფართო ასორტიმენტია წარმოდგენილი. ქვემოთ ჩამოთვლილია ძირითადი პროდუქტები:
მულტივიტამინის პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე იყიდება, ექვემდებარება მკაცრ ხარისხის კონტროლს. ყველა რეგისტრირებული პრეპარატი უნდა აკმაყოფილებდეს სამკურნალო საშუალებათა სააგენტოს მიერ დადგენილ მოთხოვნებს.
ვიტამინური პრეპარატების მწარმოებლები, როგორც წესი, მუშაობენ GMP (Good Manufacturing Practice — კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სტანდარტების შესაბამისად, რაც გულისხმობს:
საქართველოში დარეგისტრირებული მულტივიტამინის პრეპარატები ასევე შეესაბამება ევროპულ ფარმაკოპეის სტანდარტებს, რაც მომხმარებელს აძლევს გარანტიას პროდუქციის უსაფრთხოებასა და ეფექტიანობაზე.
მულტივიტამინის მიღება შეიძლება საჭირო გახდეს, როცა ადამიანს კვების რაციონიდან ვერ იღებს საკმარისი რაოდენობის ვიტამინებსა და მინერალებს. განსაკუთრებით აქტუალურია ეს ზამთარ-გაზაფხულის პერიოდში, ინტენსიური ფიზიკური ან გონებრივი დატვირთვისას, ქრონიკული დაავადებების დროს, ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში, აგრეთვე ხანდაზმულ ასაკში.
ბავშვთა მულტივიტამინის პრეპარატები, როგორიცაა საღეჭი გამები ან წვეთები, ჩვეულებრივ განკუთვნილია 3 წლის ასაკიდან, თუმცა კონკრეტული ასაკობრივი შეზღუდვა დამოკიდებულია პრეპარატის ტიპზე. ნებისმიერ შემთხვევაში, ბავშვისთვის ვიტამინების მიცემამდე რეკომენდებულია პედიატრთან კონსულტაცია.
დიახ, ვიტამინების ჭარბი დოზით მიღება (ჰიპერვიტამინოზი) შეიძლება საზიანო იყოს ჯანმრთელობისთვის. განსაკუთრებით საყურადღებოა ცხიმში ხსნადი ვიტამინები (A, D, E, K), რომლებიც გროვდება ორგანიზმში და ჭარბი რაოდენობით ტოქსიკურ ეფექტს ახდენს. ყოველთვის დაიცავით დოზირების ინსტრუქცია.
მულტივიტამინის მიღება ჩვეულებრივ რეკომენდებულია დილით, საუზმესთან ერთად. საკვებთან ერთად მიღება ხელს უწყობს ცხიმში ხსნადი ვიტამინების (A, D, E, K) უკეთ შეწოვას და ამცირებს კუჭ-ნაწლავის გაღიზიანების ალბათობას.
ზოგიერთ შემთხვევაში მულტივიტამინებმა შეიძლება იმოქმედოს სხვა მედიკამენტების ეფექტიანობაზე. მაგალითად, კალციუმი და რკინა ამცირებს ანტიბიოტიკების (ტეტრაციკლინების, ფტორქინოლონების) შეწოვას. მედიკამენტების მიღების შემთხვევაში აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია ექიმთან ან ფარმაცევტთან.
მულტივიტამინის პროფილაქტიკური კურსი ჩვეულებრივ გრძელდება 1-3 თვეს, რის შემდეგაც რეკომენდებულია შესვენება. ხანგრძლივი მიღების საკითხი უნდა შეთანხმდეს ექიმთან, განსაკუთრებით თუ პრეპარატი შეიცავს ცხიმში ხსნად ვიტამინებს ან მინერალებს მაღალი დოზით.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე მულტივიტამინის კატეგორიაში არსებობს მრავალი ალტერნატიული პროდუქტი სხვადასხვა ბრენდისგან:
პაციენტმა მულტივიტამინის პრეპარატის არჩევისას უნდა გაითვალისწინოს საკუთარი ასაკი, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, კვების რაციონი და კონკრეტული ვიტამინური დეფიციტი. რეკომენდებულია ექიმთან ან ფარმაცევტთან კონსულტაცია ოპტიმალური პრეპარატის შესარჩევად.