Levonorgestrel ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
ლევონორგესტრელი (Levonorgestrel) არის სინთეზური პროგესტოგენი, რომელიც ფარმაცევტიკაში ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა გინეკოლოგიური მიზნით. იგი წარმოადგენს მეორე თაობის პროგესტინს და ხასიათდება ძლიერი პროგესტაგენული აქტივობით. ლევონორგესტრელი ყველაზე ცნობილია როგორც გადაუდებელი კონტრაცეფციის („დილის შემდგომი აბი") აქტიური ნივთიერება, თუმცა მისი გამოყენების სპექტრი გაცილებით ფართეა — იგი შედის კომბინირებული ორალური კონტრაცეპტივების, საშვილოსნოსშიდა სისტემების (IUS) და იმპლანტატების შემადგენლობაში. საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლევონორგესტრელი წარმოდგენილია სხვადასხვა მწარმოებლის პრეპარატებით, რაც პაციენტებს საშუალებას აძლევს აირჩიონ ხელმისაწვდომი და ეფექტური კონტრაცეპტიული საშუალება ექიმის რეკომენდაციის შესაბამისად.
---
ლევონორგესტრელი (Levonorgestrel) პირველად სინთეზირებულ იქნა 1960-იან წლებში და მას შემდეგ გახდა ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შესწავლილი და ფართოდ გამოყენებული სინთეზური პროგესტოგენი მსოფლიო მასშტაბით. იგი შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელი მედიკამენტების ნუსხაში, რაც ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას გლობალური ჯანმრთელობისთვის.
ლევონორგესტრელის შემცველი პრეპარატები იწარმოება მსოფლიოს მრავალი წამყვანი ფარმაცევტული კომპანიის მიერ, მათ შორის:
ლევონორგესტრელი მოქმედებს ოვულაციის შეფერხებით ან შეყოვნებით, ენდომეტრიუმზე ზემოქმედებით და საშვილოსნოს ყელის ლორწოს შეცვლით, რაც ართულებს სპერმატოზოიდების გადაადგილებას. მისი ბიოშეღწევადობა ორალური მიღებისას თითქმის 100%-ს შეადგენს, რაც განაპირობებს პრეპარატის მაღალ ეფექტურობას.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლევონორგესტრელი წარმოდგენილია რამდენიმე სხვადასხვა ფორმით და ბრენდით. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი კატეგორიები და პროდუქტები:
ლევონორგესტრელის ყველაზე ცნობილი გამოყენება — „დილის შემდგომი აბი" — საქართველოში წარმოდგენილია შემდეგი ბრენდებით:
ლევონორგესტრელი ეთინილესტრადიოლთან კომბინაციაში შედის მრავალი ყოველდღიური ორალური კონტრაცეპტივის შემადგენლობაში:
საქართველოში ასევე ხელმისაწვდომია ლევონორგესტრელის სხვადასხვა ჯენერიკული ვერსია, რომლებიც შეიცავენ იდენტურ აქტიურ ნივთიერებას და გადიან შესაბამის ხარისხის კონტროლს.
> შენიშვნა: გადაუდებელი კონტრაცეფციის პრეპარატები არ არის განკუთვნილი რეგულარული კონტრაცეფციის საშუალებად. მათი გამოყენება რეკომენდებულია მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში.
---
ლევონორგესტრელის შემცველი პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ბაზარზე იყიდება, უნდა აკმაყოფილებდეს მკაცრ ხარისხის მოთხოვნებს:
ლევონორგესტრელის ძირითადი მწარმოებლები — Gedeon Richter, Bayer, HRA Pharma — ფლობენ EU-GMP (ევროკავშირის კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სერტიფიკატს. ეს გულისხმობს, რომ წარმოების ყველა ეტაპი — ნედლეულის შერჩევიდან მზა პროდუქციის შეფუთვამდე — კონტროლდება საერთაშორისო სტანდარტებით.
საქართველოში ლევონორგესტრელის შემცველი პრეპარატების რეგისტრაცია და ბაზარზე დაშვება ხორციელდება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მეშვეობით. პრეპარატები უნდა აკმაყოფილებდნენ:
ფარმაცევტული ბაზრის ზედამხედველობა უზრუნველყოფს, რომ მომხმარებლამდე მიაღწიოს მხოლოდ სათანადო ხარისხის, უსაფრთხო და ეფექტურმა მედიკამენტებმა.
---
ლევონორგესტრელი არის სინთეზური პროგესტოგენი — ჰორმონი, რომელიც მიბაძავს ორგანიზმში ბუნებრივად წარმოქმნილი პროგესტერონის მოქმედებას. გადაუდებელი კონტრაცეფციის სახით იგი ძირითადად აფერხებს ან აყოვნებს ოვულაციას (კვერცხუჯრედის გამოთავისუფლებას საკვერცხედან). ასევე ცვლის ენდომეტრიუმის სტრუქტურას და საშვილოსნოს ყელის ლორწოს კონსისტენციას. მნიშვნელოვანია: ლევონორგესტრელი არ ახდენს აბორტულ ეფექტს — იგი ვერ შეწყვეტს უკვე არსებულ ორსულობას.
ლევონორგესტრელის ეფექტურობა დამოკიდებულია მიღების დროზე. დაუცველი სქესობრივი კონტაქტიდან პირველი 24 საათის განმავლობაში მიღებისას ეფექტურობა შეადგენს დაახლოებით 95%-ს, 24-48 საათის შუალედში — 85%-ს, ხოლო 48-72 საათში — 58%-ს. ამიტომ რეკომენდებულია პრეპარატის რაც შეიძლება ადრე მიღება.
როგორც ნებისმიერ მედიკამენტს, ლევონორგესტრელსაც შეიძლება ახლდეს გვერდითი ეფექტები. ყველაზე ხშირია: გულისრევა, თავის ტკივილი, ქვედა მუცლის ტკივილი, მენსტრუალური ციკლის დროებითი დარღვევა (ადრეული ან დაგვიანებული მენსტრუაცია), მცირე სისხლდენა ტაბლეტის მიღების შემდეგ, მკერდის მგრძნობელობა და დაღლილობა. ეს სიმპტომები, როგორც წესი, დროებითია და რამდენიმე დღეში ქრება.
გადაუდებელი კონტრაცეფციის სახით ლევონორგესტრელი არ არის განკუთვნილი რეგულარული გამოყენებისთვის. ხშირი მიღება შეიძლება გამოიწვიოს მენსტრუალური ციკლის მნიშვნელოვანი დარღვევა და ჰორმონალური დისბალანსი. თუ გადაუდებელ კონტრაცეფციას ხშირად მიმართავთ, რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია რეგულარული კონტრაცეფციის მეთოდის შესარჩევად.
საქართველოში გადაუდებელი კონტრაცეფციის პრეპარატები (Postinor, Escapelle) ხელმისაწვდომია აფთიაქებში. თუმცა, საშვილოსნოსშიდა სისტემის (Mirena) ჩადგმა მოითხოვს ექიმის კონსულტაციას და რეცეპტს. ნებისმიერ შემთხვევაში, რეკომენდებულია სპეციალისტთან წინასწარი კონსულტაცია.
ლევონორგესტრელი უკუნაჩვენებია ორსულობის დროს (თუმცა ნაყოფისთვის ტერატოგენული ეფექტი არ არის დადასტურებული), ასევე ლევონორგესტრელის ან პრეპარატის სხვა კომპონენტების მიმართ მომატებული მგრძნობელობის შემთხვევაში. სიფრთხილეა საჭირო ღვიძლის მძიმე უკმარისობის, კრონის დაავადების და მალაბსორბციის სინდრომის დროს, რადგან შეიძლება შემცირდეს პრეპარატის ეფექტურობა.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლევონორგესტრელის გარდა ხელმისაწვდომია სხვა კონტრაცეპტიული საშუალებებიც:
კონტრაცეფციის მეთოდის არჩევანი ინდივიდუალურია და უნდა მოხდეს კვალიფიციური სამედიცინო სპეციალისტის მონაწილეობით, პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის, ცხოვრების წესისა და პრეფერენციების გათვალისწინებით.