მოკლედ
ლევოფლოქსაცინი (Levofloxacin) არის მესამე თაობის ფტორქინოლონის ჯგუფის ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკი, რომელიც გამოიყენება ბაქტერიული ინფექციების სამკურნალოდ. იგი წარმოადგენს ოფლოქსაცინის L-იზომერს და გამოირჩევა მაღალი ბიოშეღწევადობითა და ბაქტერიციდული აქტივობით გრამდადებითი და გრამუარყოფითი მიკროორგანიზმების მიმართ. ლევოფლოქსაცინი ინიშნება სასუნთქი გზების, საშარდე სისტემის, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციების, აგრეთვე სინუსიტის, პნევმონიის, პროსტატიტისა და სხვა ბაქტერიული პათოლოგიების დროს. პრეპარატი ხელმისაწვდომია ტაბლეტებისა და საინფუზიო ხსნარის ფორმებით. საქართველოში ლევოფლოქსაცინი წარმოდგენილია როგორც ბრენდირებული, ისე ჯენერიკული ფორმებით, სხვადასხვა მწარმოებლისგან.
---
ბრენდის შესახებ
ლევოფლოქსაცინი თავდაპირველად შეიქმნა იაპონური ფარმაცევტული კომპანია Daiichi Sankyo-ს მიერ და ბაზარზე ორიგინალური ბრენდით Tavanic (ტავანიკი) გამოჩნდა, ხოლო აშშ-ში Levaquin-ის სახელით იყო ცნობილი. პრეპარატის პირველი რეგისტრაცია 1993 წელს მოხდა, ხოლო მას შემდეგ მან მსოფლიოს მასშტაბით ფართო გავრცელება მოიპოვა.
ლევოფლოქსაცინი მიეკუთვნება ფტორქინოლონების ჯგუფს — ანტიბიოტიკების კლასს, რომელიც ბაქტერიულ ტოპოიზომერაზა II-სა (DNA-გირაზას) და ტოპოიზომერაზა IV-ს ინჰიბირებით ახდენს ბაქტერიის DNA-ს რეპლიკაციის ბლოკირებას, რაც იწვევს ბაქტერიის სიკვდილს. ორიგინალური ბრენდის პატენტის ვადის ამოწურვის შემდეგ, მსოფლიოს მრავალმა ფარმაცევტულმა კომპანიამ დაიწყო ლევოფლოქსაცინის ჯენერიკული ვერსიების წარმოება.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლევოფლოქსაცინი წარმოდგენილია მრავალი მწარმოებლის პროდუქციით, მათ შორისაა ინდური, თურქული, ევროპული და ადგილობრივი კომპანიები. პრეპარატი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზირებით — 250 მგ, 500 მგ და 750 მგ ტაბლეტების სახით, ასევე საინფუზიო ხსნარის ფორმით (5 მგ/მლ). ლევოფლოქსაცინი რეცეპტით გასაცემი პრეპარატია და მისი გამოყენება მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით უნდა მოხდეს. ფტორქინოლონების ჯგუფის წამლების, მათ შორის ლევოფლოქსაცინის, დანიშვნა ხდება მხოლოდ მაშინ, როდესაც სხვა, ნაკლებად რისკიანი ანტიბიოტიკები არაეფექტურია ან უკუნაჩვენებია.
---
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლევოფლოქსაცინი წარმოდგენილია მრავალი ფორმითა და დოზირებით. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი პროდუქტები:
ტაბლეტური ფორმები
- ლევოფლოქსაცინი 250 მგ — შემოგარსული ტაბლეტები, ჩვეულებრივ 5–10 ტაბლეტიანი შეფუთვით. გამოიყენება ნაკლებად მძიმე ინფექციების დროს, მათ შორის საშარდე სისტემის გაურთულებელი ინფექციებისა და სინუსიტის სამკურნალოდ.
- ლევოფლოქსაცინი 500 მგ — ყველაზე ხშირად დანიშნული დოზა. ინიშნება საზოგადოებაში შეძენილი პნევმონიის, ქრონიკული ბრონქიტის გამწვავების, სინუსიტის, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციების, პროსტატიტისა და საშარდე სისტემის ინფექციების დროს.
- ლევოფლოქსაცინი 750 მგ — მაღალდოზიანი ფორმა, რომელიც ინიშნება მძიმე ნოზოკომიური პნევმონიის, გართულებული საშარდე ინფექციებისა და სხვა რეზისტენტული ინფექციების დროს.
საინფუზიო ფორმები
- ლევოფლოქსაცინი 500 მგ/100 მლ საინფუზიო ხსნარი — გამოიყენება სტაციონარულ პირობებში, როდესაც პაციენტი ვერ ღებულობს პერორალურ პრეპარატებს. ინფუზია ხორციელდება ნელა, 60 წუთის განმავლობაში.
მონათესავე ანტიბიოტიკები ბაზარზე
საქართველოში ასევე ფართოდ არის ხელმისაწვდომი სხვა ანტიბიოტიკები, რომლებიც ალტერნატიულ სამკურნალო საშუალებებს წარმოადგენენ:
- აზიმაკი 500 მგ — აზითრომიცინი
- აზითრომიცინი 500 მგ — ფართო სპექტრის მაკროლიდი
- ამოქსიკლავი 1000 მგ — ამოქსიცილინი/კლავულანის მჟავა
- აუგმენტინი 625 მგ — ბრენდული ამოქსიცილინი/კლავულანის მჟავა
- ციპროფლოქსაცინი — ფტორქინოლონის ჯგუფის სხვა პრეპარატი
პაციენტმა ყოველთვის უნდა მიმართოს ექიმს ანტიბიოტიკის შერჩევისთვის, რადგან არასწორი თვითმკურნალობა ანტიბიოტიკორეზისტენტობის განვითარებას უწყობს ხელს.
---
ხარისხის სტანდარტი
ლევოფლოქსაცინის პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე იყიდება, გადიან სავალდებულო რეგისტრაციის პროცედურას საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსთან არსებულ სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოში.
ბაზარზე წარმოდგენილი ლევოფლოქსაცინის პრეპარატების უმრავლესობა იწარმოება GMP (Good Manufacturing Practice) სტანდარტების შესაბამისად, რაც უზრუნველყოფს წარმოების პროცესის, ხარისხის კონტროლისა და პროდუქტის უსაფრთხოების მაღალ დონეს.
ევროპული და ინდური მწარმოებლების პროდუქცია, რომელიც საქართველოში შემოდის, ჩვეულებრივ ფლობს CE, WHO-GMP ან EU-GMP სერტიფიკატებს. ლევოფლოქსაცინის ხარისხი ამოწმდება ფარმაკოპეის სტანდარტების მიხედვით — ევროპული ფარმაკოპეის (Ph. Eur.), ამერიკული ფარმაკოპეის (USP) ან ბრიტანული ფარმაკოპეის (BP) მოთხოვნებთან შესაბამისობაზე.
ყველა სერია გადის ხარისხის კონტროლის ტესტებს, მათ შორის: აქტიური ნივთიერების რაოდენობის ანალიზი, მინარევების დონის შეფასება, დაშლადობის ტესტი და მიკრობიოლოგიური სისუფთავის კონტროლი.
---
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა ინფექციების დროს გამოიყენება ლევოფლოქსაცინი?
ლევოფლოქსაცინი ინიშნება საზოგადოებაში შეძენილი პნევმონიის, მწვავე ბაქტერიული სინუსიტის, ქრონიკული ბრონქიტის ბაქტერიული გამწვავების, გართულებული და გაურთულებელი საშარდე სისტემის ინფექციების, მწვავე პიელონეფრიტის, ქრონიკული ბაქტერიული პროსტატიტის, კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციების დროს. ასევე გამოიყენება ტუბერკულოზის კომბინირებულ მკურნალობაში, როგორც მეორე რიგის პრეპარატი.
2. რა გვერდითი მოვლენები აქვს ლევოფლოქსაცინს?
ხშირ გვერდით მოვლენებს მიეკუთვნება: გულისრევა, დიარეა, თავბრუსხვევა, ძილის დარღვევა. სერიოზულ, მაგრამ იშვიათ გვერდით ეფექტებს შორისაა: მყესების ანთება და გაწყვეტა (განსაკუთრებით აქილევსის მყესი), პერიფერიული ნეიროპათია, ჰიპოგლიკემია, QT ინტერვალის გახანგრძლივება და ფსიქიკური დარღვევები. FDA-მ და EMA-მ გაფრთხილება გამოსცა ფტორქინოლონების მძიმე გვერდითი ეფექტების შესახებ.
3. შეიძლება თუ არა ლევოფლოქსაცინის მიღება ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში?
არა. ლევოფლოქსაცინი უკუნაჩვენებია ორსულობისა და ძუძუთი კვების პერიოდში. ფტორქინოლონებმა ცხოველურ მოდელებში არტროპათია გამოიწვია მზარდ ორგანიზმში, ამიტომ იგი ასევე უკუნაჩვენებია 18 წლამდე ასაკის პაციენტებში (ტუბერკულოზის მკურნალობის გარდა, გარკვეული პირობებით).
4. როგორ უნდა მივიღო ლევოფლოქსაცინი?
ლევოფლოქსაცინი ჩვეულებრივ მიიღება დღეში ერთხელ, საკმარისი რაოდენობის წყლით. პრეპარატი შეიძლება მიღებულ იქნეს საკვებთან ერთად ან მის გარეშე. მნიშვნელოვანია, რომ კალციუმის, მაგნიუმის, რკინის ან ალუმინის შემცველი პრეპარატები (ანტაციდები, ვიტამინები) მინიმუმ 2 საათით ადრე ან შემდეგ მიიღოთ, რადგან ისინი ამცირებენ ლევოფლოქსაცინის შეწოვას.
5. რამდენ ხანს უნდა გაგრძელდეს მკურნალობის კურსი?
მკურნალობის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ინფექციის ტიპზე და სიმძიმეზე. ჩვეულებრივ, კურსი გრძელდება 5-14 დღე: გაურთულებელი საშარდე ინფექცია — 3-5 დღე, პნევმონია — 7-14 დღე, სინუსიტი — 5-10 დღე, პროსტატიტი — 28 დღე. კურსის ნაადრევად შეწყვეტა ანტიბიოტიკორეზისტენტობის განვითარების რისკს ზრდის.
6. რა ურთიერთქმედება აქვს ლევოფლოქსაცინს სხვა წამლებთან?
ლევოფლოქსაცინი ურთიერთქმედებს მრავალ პრეპარატთან: ანტაციდებთან (შეწოვის შემცირება), ვარფარინთან (სისხლდენის რისკის ზრდა), ჰიპოგლიკემიურ საშუალებებთან (სისხლში შაქრის დარღვევა), არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო საშუალებებთან (კრუნჩხვების რისკი) და QT ინტერვალის გამახანგრძლივებელ მედიკამენტებთან.
---
ალტერნატივები
ლევოფლოქსაცინის ალტერნატივად, ინფექციის ტიპის მიხედვით, განიხილება შემდეგი ანტიბიოტიკების ჯგუფები:
მაკროლიდები — რესპირატორული ინფექციების დროს:
- აზიმაკი 500 მგ — აზითრომიცინი
- აზითრომიცინი 500 მგ
- აზითრომიცინი-ნეო 500 მგ
ამინოპენიცილინები კლავულანის მჟავასთან ერთად — სინუსიტისა და პნევმონიის დროს:
ცეფალოსპორინები — საშარდე სისტემის ინფექციების დროს სხვა ფტორქინოლონების ან ცეფალოსპორინების გამოყენება შესაძლებელია.
ტრიმეთოპრიმი/სულფამეთოქსაზოლი — საშარდე ინფექციების ალტერნატივა:
ანტიბიოტიკის არჩევანი ყოველთვის უნდა ეფუძნებოდეს ანტიბიოტიკოგრამის შედეგებს და ექიმის რეკომენდაციას. ფტორქინოლონებით თვითმკურნალობა მიუღებელია ანტიბიოტიკორეზისტენტობის მზარდი პრობლემის გამო.