Lansoprazole ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
Lansoprazole (ლანსოპრაზოლი) არის პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორების (PPI) ჯგუფის წამალი, რომელიც გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მჟავა-დამოკიდებული დაავადებების სამკურნალოდ. პრეპარატი მოქმედებს კუჭის ლორწოვანი გარსის პარიეტალურ უჯრედებში H⁺/K⁺-ატფაზას (პროტონული ტუმბოს) შეუქცევადი ინჰიბიციის გზით, რითაც მნიშვნელოვნად ამცირებს მარილმჟავის სეკრეციას. ლანსოპრაზოლი ეფექტურად გამოიყენება გასტროეზოფაგური რეფლუქსის დაავადების (GERD), კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების, ზოლინგერ-ელისონის სინდრომის, ასევე Helicobacter pylori-ის ერადიკაციის კომბინირებული თერაპიის ფარგლებში. პრეპარატი ხელმისაწვდომია კაფსულების სახით სხვადასხვა დოზირებით (15 მგ და 30 მგ) და წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ფართოდ გამოყენებულ პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორს მსოფლიოში.
---
ლანსოპრაზოლი პირველად სინთეზირებული იქნა იაპონური ფარმაცევტული კომპანია Takeda Pharmaceutical Company-ის მიერ 1980-იან წლებში. Takeda არის იაპონიის უმსხვილესი და მსოფლიოს ერთ-ერთი წამყვანი ფარმაცევტული კორპორაცია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ოსაკაში, იაპონია. კომპანია დაარსდა 1781 წელს და მას 240 წელზე მეტი ისტორია აქვს ფარმაცევტულ ინდუსტრიაში.
ლანსოპრაზოლი პირველად ბაზარზე გამოვიდა 1991 წელს იაპონიაში, ხოლო 1995 წელს FDA-ის მიერ დამტკიცდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში სავაჭრო სახელწოდებით Prevacid. პრეპარატი სწრაფად გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გამოწერილი PPI მსოფლიო მასშტაბით. პატენტის ვადის ამოწურვის შემდეგ, ლანსოპრაზოლის გენერიკული ვერსიები გამოჩნდა მრავალი ფარმაცევტული კომპანიის მიერ, რამაც პრეპარატი უფრო ხელმისაწვდომი გახადა პაციენტებისთვის გლობალურად.
Takeda-ის პორტფოლიოში, ლანსოპრაზოლის გარდა, შედის სხვა მნიშვნელოვანი პრეპარატებიც, მათ შორის ონკოლოგიის, გასტროენტეროლოგიის, ნეირომეცნიერებისა და იშვიათი დაავადებების მიმართულებით. კომპანია აქტიურია 80-ზე მეტ ქვეყანაში და ინვესტირებას ახდენს ინოვაციურ კვლევებში.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლანსოპრაზოლი ხელმისაწვდომია როგორც ორიგინალური, ასევე გენერიკული ფორმით სხვადასხვა მწარმოებლის მიერ. პრეპარატი რეგისტრირებულია საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ და ფართოდ გამოიყენება ქართველი გასტროენტეროლოგებისა და თერაპევტების მიერ.
---
ლანსოპრაზოლი საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე წარმოდგენილია სხვადასხვა ფორმითა და დოზირებით. პრეპარატი ძირითადად ხელმისაწვდომია კაფსულების სახით ორ სტანდარტულ დოზაში:
ლანსოპრაზოლის ძირითადი ჩვენებებია:
პაციენტებს, რომლებიც ეძებენ ალტერნატიულ პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორებს, შეუძლიათ გაეცნონ საქართველოში ხელმისაწვდომ სხვა PPI პრეპარატებსაც, მათ შორის ომეპრაზოლისა და პანტოპრაზოლის შემცველ მედიკამენტებს.
---
ლანსოპრაზოლის შემცველი პრეპარატები, რომლებიც რეგისტრირებულია საქართველოს ბაზარზე, წარმოებულია კარგი საწარმოო პრაქტიკის (GMP) სტანდარტების შესაბამისად. GMP სერტიფიცირება უზრუნველყოფს, რომ პრეპარატი მზადდება და კონტროლდება ხარისხის სტანდარტების მკაცრი დაცვით, რაც მოიცავს ნედლეულის ხარისხს, წარმოების პროცესს, შეფუთვასა და შენახვის პირობებს.
ორიგინალური ლანსოპრაზოლი (Takeda) წარმოებულია იაპონური და ევროპული GMP სტანდარტების შესაბამისად, ხოლო გენერიკული ვერსიები — შესაბამისი ქვეყნების მარეგულირებელი ორგანოების მიერ დამტკიცებული სტანდარტებით.
საქართველოში რეგისტრაციისთვის პრეპარატმა უნდა გაიაროს სამედიცინო პროდუქტების სააგენტოს მიერ დადგენილი პროცედურები, რაც მოიცავს ხარისხის, ეფექტურობისა და უსაფრთხოების დოკუმენტაციის წარდგენას. გასტრორეზისტენტული კაფსულების სპეციფიკური ფორმულაცია უზრუნველყოფს აქტიური ნივთიერების დაცვას კუჭის მჟავა გარემოსგან და მის გამოთავისუფლებას წვრილ ნაწლავში, რაც ოპტიმალური ბიოშეღწევადობის წინაპირობაა.
ყველა სერიას თან ახლავს ხარისხის სერტიფიკატი და პრეპარატის ვარგისობის ვადა, რაც დამატებით გარანტიას წარმოადგენს პაციენტისთვის.
---
ლანსოპრაზოლი არის პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორი (PPI), რომელიც ბლოკავს კუჭის პარიეტალურ უჯრედებში მდებარე H⁺/K⁺-ატფაზას ფერმენტს. ეს ფერმენტი პასუხისმგებელია მარილმჟავის სეკრეციის ბოლო ეტაპზე. პრეპარატის მიღებიდან 1-3 საათში მჟავიანობა მნიშვნელოვნად მცირდება, ხოლო სრული ეფექტი ვითარდება რამდენიმე დღიანი რეგულარული მიღების შემდეგ. ერთი დოზის ეფექტი 24 საათზე მეტ ხანს გრძელდება.
ლანსოპრაზოლი მიიღება პერორალურად, საუზმის წინ 30 წუთით ადრე, დღეში ერთხელ (ზოგიერთ შემთხვევაში — ორჯერ). კაფსულა უნდა გადაიყლაპოს მთლიანად, წყალთან ერთად, არ უნდა დაიღეჭოს ან გაიხსნას. თუ პაციენტს ყლაპვის პრობლემა აქვს, კაფსულის შიგთავსი შეიძლება შეერიოს ვაშლის პიურეს ან ხილის წვენს (არა ციტრუსს) და მაშინვე მიიღოს.
მკურნალობის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია დაავადებაზე. თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულის შემთხვევაში კურსი ჩვეულებრივ 2-4 კვირაა, კუჭის წყლულისას — 4-8 კვირა, GERD-ის შემთხვევაში — 4-8 კვირა. ზოლინგერ-ელისონის სინდრომისას მკურნალობა შეიძლება გრძელვადიანი იყოს. თუმცა, PPI-ების ხანგრძლივი გამოყენება (1 წელზე მეტი) მოითხოვს ექიმის მეთვალყურეობას გვერდითი ეფექტების რისკის გამო.
ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტებია: თავის ტკივილი, დიარეა, მუცლის ტკივილი, გულისრევა, მეტეორიზმი და ყაბზობა. იშვიათად შეიძლება განვითარდეს ალერგიული რეაქციები, ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა ან ჰემატოლოგიური ცვლილებები. ხანგრძლივი გამოყენებისას არსებობს მაგნიუმის დეფიციტის, ძვლების მოტეხილობის რისკის გაზრდის და ნაწლავის ინფექციების (მათ შორის Clostridium difficile) განვითარების ალბათობა.
ლანსოპრაზოლი ორსულობის პერიოდში მიიღება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს ნაყოფისთვის (FDA კატეგორია B). ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ გამოავლინა ტერატოგენური ეფექტი, თუმცა ადამიანებზე ადეკვატური კვლევები არ ჩატარებულა. ლაქტაციის პერიოდში ლანსოპრაზოლის მიღება რეკომენდებული არ არის, ვინაიდან პრეპარატი გამოიყოფა დედის რძეში.
ლანსოპრაზოლმა შეიძლება შეამციროს იმ პრეპარატების შეწოვა, რომელთა აბსორბცია pH-ზეა დამოკიდებული (მაგ., კეტოკონაზოლი, ატაზანავირი, რკინის პრეპარატები). ასევე შესაძლებელია ურთიერთქმედება მეთოტრექსატთან, ვარფარინთან, თეოფილინთან და ტაკროლიმუსთან. კლოპიდოგრელთან ერთად მიღებისას სიფრთხილეა საჭირო, თუმცა ლანსოპრაზოლი ნაკლებად ურთიერთქმედებს CYP2C19-თან ომეპრაზოლთან შედარებით.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლანსოპრაზოლის ალტერნატივებად ხელმისაწვდომია სხვა პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორები (PPI), რომლებიც მსგავსი მოქმედების მექანიზმით ხასიათდება:
H2-რეცეპტორების ბლოკატორებიც (მაგ., ფამოტიდინი, რანიტიდინი) შეიძლება განხილული იყოს როგორც ალტერნატივა მსუბუქი სიმპტომების შემთხვევაში, თუმცა მათი მჟავა-მასუპრესიული ეფექტი PPI-ებთან შედარებით ნაკლებია. კონკრეტული პრეპარატის არჩევანი ექიმთან კონსულტაციის საფუძველზე უნდა მოხდეს, ინდივიდუალური კლინიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით.