მოკლედ
კეტანოვი (Ketanov) არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი (NSAID), რომლის აქტიური ნივთიერებაა კეტოროლაკის ტრომეტამინი. პრეპარატი გამოიყენება საშუალო და ძლიერი ტკივილის მოკლევადიანი მკურნალობისთვის — პოსტოპერაციული ტკივილის, ტრავმის, კბილის ტკივილის, თირკმლის კოლიკის და სხვა მწვავე ტკივილის სინდრომების დროს. კეტანოვი წარმოებულია ინდური ფარმაცევტული კომპანია Ranbaxy Laboratories-ის მიერ, რომელიც 2014 წლიდან Sun Pharmaceutical Industries-ის შემადგენელი ნაწილია. პრეპარატი ხელმისაწვდომია როგორც ტაბლეტების, ისე საინექციო ხსნარის სახით. კეტანოვი გამოირჩევა ძლიერი ანალგეზიური მოქმედებით, რაც მას ოპიოიდების ალტერნატივად აქცევს მწვავე ტკივილის მართვისას. პრეპარატის გამოყენება შემოიფარგლება მოკლე კურსით — არაუმეტეს 5 დღისა.
---
ბრენდის შესახებ
Ranbaxy Laboratories / Sun Pharmaceutical Industries
Ketanov (კეტანოვი) — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ტკივილგამაყუჩებელი ბრენდია პოსტსაბჭოთა ქვეყნებსა და განვითარებადი ბაზრების რიგ სახელმწიფოებში. ბრენდი თავდაპირველად შეიქმნა Ranbaxy Laboratories-ის მიერ — ინდური ფარმაცევტული კომპანია, რომელიც დაარსდა 1961 წელს ქალაქ გურუგრამში (ჰარიანა, ინდოეთი).
Ranbaxy Laboratories ინდოეთის ერთ-ერთ უმსხვილეს ფარმაცევტულ კომპანიად ჩამოყალიბდა და თავისი პროდუქცია 150-ზე მეტ ქვეყანაში ახორციელებდა ექსპორტს. კომპანია სპეციალიზირებული იყო გენერიკული პრეპარატების წარმოებაში და ფარავდა თერაპიულ მიმართულებათა ფართო სპექტრს: ანალგეტიკები, ანტიბიოტიკები, კარდიოვასკულარული, დერმატოლოგიური და გასტროენტეროლოგიური პრეპარატები.
2014 წელს Ranbaxy Laboratories შეიძინა Sun Pharmaceutical Industries Ltd.-მა — მსოფლიოს ერთ-ერთმა უმსხვილესმა გენერიკული ფარმაცევტიკის მწარმოებელმა, რომლის სათავო ოფისი ასევე ინდოეთშია (მუმბაი). Sun Pharma ამჟამად წარმოადგენს ინდოეთის უდიდეს ფარმაცევტულ კომპანიას შემოსავლების მიხედვით, ხოლო გლობალური მასშტაბით — მეხუთე ადგილზეა გენერიკული პრეპარატების მწარმოებლებს შორის.
Sun Pharma/Ranbaxy-ის პორტფოლიოს ძირითად ბრენდებს შორის კეტანოვის გარდა შედის: Volini (ტოპიკური ანალგეტიკი), Revital (მულტივიტამინი), Evolut (ონკოლოგიური პრეპარატები), Absorica (იზოტრეტინოინი) და სხვა მრავალი. კომპანიას გააჩნია წარმოების ობიექტები ინდოეთში, ისრაელში, აშშ-ში, ჰოლანდიაში და ბრაზილიაში.
კეტანოვი საქართველოში წლების განმავლობაში დამკვიდრებულია როგორც ტკივილგამაყუჩებლის სინონიმი და ფარმაცევტული ბაზრის ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი NSAID პრეპარატია.
---
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
კეტანოვი საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე წარმოდგენილია რამდენიმე ფორმით, რომლებიც მოიცავს როგორც პერორალურ, ისე პარენტერალურ მიწოდების გზებს:
ტაბლეტები
- კეტანოვი 10 მგ ტაბლეტი — კეტოროლაკის ტრომეტამინის 10 მგ შემცველი ტაბლეტები, გარსშემოდებული. ჩვეულებრივ მოთავსებულია 20 ტაბლეტიან შეფუთვაში. გამოიყენება მწვავე ტკივილის მოკლევადიანი (არაუმეტეს 5 დღის) პერორალური მკურნალობისთვის. მიღების სტანდარტული დოზაა 10 მგ ყოველ 4-6 საათში საჭიროებისამებრ, მაქსიმალური დღიური დოზა — 40 მგ.
საინექციო ფორმა
- კეტანოვი 30 მგ/მლ საინექციო ხსნარი — კეტოროლაკის ტრომეტამინის 30 მგ/მლ შემცველი ხსნარი ინტრამუსკულარული ან ინტრავენური შეყვანისთვის, 1 მლ-იანი ამპულებით. ეს ფორმა განსაკუთრებით ეფექტურია მწვავე პოსტოპერაციული ტკივილის, ტრავმის და სხვა სიტუაციების დროს, როცა პერორალური მიღება შეუძლებელია ან საჭიროა ტკივილის სწრაფი კუპირება.
გამოყენების ჩვენებები
კეტანოვის ყველა ფორმა ინიშნება შემდეგ შემთხვევებში:
- პოსტოპერაციული ტკივილი (ქირურგიული ჩარევების შემდეგ)
- ტრავმატული წარმოშობის ტკივილი
- კბილის ტკივილი და სტომატოლოგიური მანიპულაციების შემდგომი ტკივილი
- თირკმლის და ღვიძლის კოლიკა
- საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის ტკივილი
- ონკოლოგიური ტკივილის სინდრომი (მოკლევადიანი თერაპია)
მნიშვნელოვანი შეზღუდვები
კეტანოვი არ გამოიყენება ქრონიკული ტკივილის მკურნალობისთვის. პრეპარატის გამოყენების ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 5 დღეს პერორალური ფორმისთვის და 2 დღეს საინექციო ფორმისთვის. ეს შეზღუდვა დაკავშირებულია გასტროინტესტინალური, თირკმლის და ჰემატოლოგიური გართულებების მზარდ რისკთან ხანგრძლივი გამოყენებისას.
---
ხარისხის სტანდარტი
კეტანოვის წარმოება ხორციელდება Sun Pharmaceutical Industries-ის (ყოფილი Ranbaxy) საწარმოო ობიექტებში, რომლებიც სერტიფიცირებულია საერთაშორისო GMP (Good Manufacturing Practice) სტანდარტების შესაბამისად.
საწარმოო კონტროლი
Sun Pharma-ს საწარმოო ობიექტები ინსპექტირებულია მსოფლიოს წამყვანი მარეგულირებელი ორგანოების მიერ, მათ შორის:
- FDA (აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაცია) — კომპანიის მრავალი ქარხანა FDA-ს აპრობაციას ფლობს
- EMA (ევროპის წამლის სააგენტო) — ევროპული ბაზრისთვის განკუთვნილი პროდუქციის წარმოება EU-GMP სტანდარტით
- WHO (ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია) — WHO-GMP პრეკვალიფიკაცია
რეგულატორული შესაბამისობა საქართველოში
საქართველოში კეტანოვი რეგისტრირებულია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სამედიცინო პროდუქტების რეგულირების დეპარტამენტის მიერ. პრეპარატი აკმაყოფილებს ქვეყანაში მოქმედ ფარმაცევტულ სტანდარტებს ხარისხის, უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის კუთხით. ყოველი პარტია გადის ხარისხის კონტროლს იმპორტის ეტაპზე.
---
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა არის კეტანოვი და როგორ მოქმედებს?
კეტანოვი შეიცავს კეტოროლაკის ტრომეტამინს — არასტეროიდულ ანთების საწინააღმდეგო ნივთიერებას, რომელიც ბლოკავს ციკლოოქსიგენაზას (COX-1 და COX-2) ფერმენტებს. ამ მექანიზმით ის ამცირებს პროსტაგლანდინების სინთეზს, რაც იწვევს ტკივილგამაყუჩებელ, ანთების საწინააღმდეგო და სიცხის დამწევ ეფექტს. კეტანოვი გამოირჩევა განსაკუთრებით ძლიერი ანალგეზიური მოქმედებით, რომელიც შედარებადია ოპიოიდურ ანალგეტიკებთან, მაგრამ ნარკოტიკული ეფექტის გარეშე.
2. რამდენი ხნით შეიძლება კეტანოვის მიღება?
კეტანოვი გამიზნულია მხოლოდ მოკლევადიანი გამოყენებისთვის. პერორალური ფორმის (ტაბლეტები) მიღების მაქსიმალური ხანგრძლივობაა 5 დღე, ხოლო საინექციო ფორმისა — 2 დღე. ხანგრძლივი გამოყენება მნიშვნელოვნად ზრდის გასტროინტესტინალური სისხლდენის, თირკმლის ფუნქციის დარღვევისა და კარდიოვასკულარული გართულებების რისკს. ქრონიკული ტკივილის მართვისთვის ექიმმა უნდა შეარჩიოს სხვა, უფრო უსაფრთხო ალტერნატივა.
3. რა უკუჩვენებები აქვს კეტანოვს?
კეტანოვი უკუნაჩვენებია შემდეგ შემთხვევებში:
- კუჭ-ნაწლავის წყლულოვანი დაავადება ან სისხლდენა
- თირკმლის ან ღვიძლის მძიმე უკმარისობა
- ორსულობა (განსაკუთრებით III ტრიმესტრი) და ლაქტაცია
- ასპირინის ან სხვა NSAID-ების მიმართ ჰიპერმგრძნობელობა
- სისხლის შედედების დარღვევები
- 16 წლამდე ასაკი
- მიმდინარე ანტიკოაგულანტური თერაპია
4. შეიძლება თუ არა კეტანოვის ალკოჰოლთან ერთად მიღება?
არა. კეტანოვის ალკოჰოლთან ერთად მიღება მკაცრად არ არის რეკომენდებული. ალკოჰოლი მნიშვნელოვნად ზრდის გასტროინტესტინალური სისხლდენისა და კუჭის ლორწოვანი გარსის დაზიანების რისკს. ასევე, ორივე ნივთიერება დატვირთვას აყენებს ღვიძლსა და თირკმლებს, რაც ორგანოების დაზიანების რისკს ზრდის.
5. კეტანოვი რეცეპტით გაიცემა თუ რეცეპტის გარეშე?
საქართველოში კეტანოვი, როგორც ძლიერი ანალგეტიკი, ხელმისაწვდომია აფთიაქებში. თუმცა რეკომენდებულია ექიმის კონსულტაცია მის გამოყენებამდე, განსაკუთრებით თირკმლის, გულ-სისხლძარღვთა ან კუჭ-ნაწლავის დაავადებების მქონე პაციენტებისთვის. საინექციო ფორმა, როგორც წესი, გამოიყენება სამედიცინო დაწესებულებებში მედპერსონალის მეთვალყურეობით.
6. რა განსხვავებაა კეტანოვის ტაბლეტსა და ინექციას შორის?
ორივე ფორმა შეიცავს ერთსა და იმავე აქტიურ ნივთიერებას — კეტოროლაკის ტრომეტამინს. ძირითადი განსხვავებაა მოქმედების სისწრაფეში: საინექციო ფორმა მოქმედებას იწყებს 15-30 წუთში, ხოლო ტაბლეტი — 30-60 წუთში. ინექცია უპირატესია მწვავე, ძლიერი ტკივილის დროს და პოსტოპერაციულ პერიოდში, როცა პაციენტს პერორალური მიღება არ შეუძლია. ტაბლეტები უფრო მოხერხებულია ამბულატორიულ პირობებში.
---
ალტერნატივები
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე კეტანოვის ალტერნატივად რამდენიმე ტკივილგამაყუჩებელი პრეპარატი და NSAID ბრენდია ხელმისაწვდომი:
- აკუპანი (Acupan) — ნეფოპამის შემცველი ცენტრალური მოქმედების არანარკოტიკული ანალგეტიკი, ხელმისაწვდომია ტაბლეტებისა და საინექციო ფორმით — აკუპანი 20 მგ
- არტოქსანი (Artoxan) — კეტოპროფენის შემცველი NSAID, ხელმისაწვდომია კაფსულის, სუპოზიტორიისა და გელის ფორმით — არტოქსანი 20 მგ
- არკოქსია (Arcoxia) — ეტორიკოქსიბის შემცველი სელექტიური COX-2 ინჰიბიტორი, უფრო ნაკლები გასტროინტესტინალური რისკით — არკოქსია 90 მგ
- ანალგინი — მეტამიზოლის შემცველი კლასიკური ანალგეტიკი, ფართოდ გავრცელებული — ანალგინი 500 მგ
- ადოლორი B12 — დიკლოფენაკის და B ჯგუფის ვიტამინების კომბინაცია, ინექციის ფორმით — ადოლორი B12
კონკრეტული პრეპარატის არჩევანი დამოკიდებულია ტკივილის ინტენსივობაზე, ხანგრძლივობაზე, თანმხლებ დაავადებებსა და ინდივიდუალურ ამტანობაზე. ნებისმიერი NSAID-ის ან ანალგეტიკის შერჩევა რეკომენდებულია ექიმის კონსულტაციის საფუძველზე.