Hydrocortisone ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 3 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
ჰიდროკორტიზონი (Hydrocortisone) არის კორტიკოსტეროიდული პრეპარატი, რომელიც წარმოადგენს ადამიანის თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის მიერ წარმოებული ბუნებრივი ჰორმონის — კორტიზოლის სინთეზურ ანალოგს. პრეპარატი გამოიყენება ანთებითი, ალერგიული და აუტოიმუნური დაავადებების სამკურნალოდ, ასევე თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობის ჩანაცვლებითი თერაპიისთვის. ჰიდროკორტიზონი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფარმაცევტული ფორმით: ტაბლეტები, საინექციო ხსნარი, მალამო, კრემი და თვალის წვეთები. იგი ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული გლუკოკორტიკოიდია მსოფლიოში და შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელ მედიკამენტთა ნუსხაში. საქართველოში ჰიდროკორტიზონი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა მწარმოებლის პროდუქციის სახით.
ჰიდროკორტიზონი, როგორც აქტიური ფარმაცევტული ნივთიერება, წარმოებულია მრავალი საერთაშორისო ფარმაცევტული კომპანიის მიერ. ორიგინალი პრეპარატი თავდაპირველად შემუშავებულ იქნა 1950-იან წლებში და მას შემდეგ მრავალმა კომპანიამ დაიწყო მისი გენერიკული ვერსიების წარმოება.
ჰიდროკორტიზონის ძირითადი მწარმოებლები, რომელთა პროდუქცია წარმოდგენილია საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე, მოიცავს:
ჰიდროკორტიზონი უნიკალურ ადგილს იკავებს კორტიკოსტეროიდებს შორის, რადგან იგი ბუნებრივი კორტიზოლის იდენტურია და გამოირჩევა მინერალოკორტიკოიდური აქტივობით, რაც მას განსაკუთრებით ეფექტურს ხდის თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობის (ადისონის დაავადება) ჩანაცვლებითი თერაპიისთვის. პრეპარატს ასევე აქვს ანთების საწინააღმდეგო, იმუნოსუპრესიული და ანტიალერგიული მოქმედება.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ჰიდროკორტიზონი ხელმისაწვდომია რამდენიმე ფარმაცევტული ფორმით:
ალტერნატიული კორტიკოსტეროიდული პრეპარატებიდან საქართველოში ასევე ხელმისაწვდომია ადვანტანი 0.1% (მეთილპრედნიზოლონის აცეპონატი) და ბეტამეტაზონის კრემი, რომლებიც წარმოადგენენ უფრო ძლიერ ტოპიკურ კორტიკოსტეროიდებს.
ჰიდროკორტიზონის პრეპარატები, რომლებიც იმპორტირდება საქართველოში, აკმაყოფილებს საერთაშორისო ხარისხის უმაღლეს სტანდარტებს:
GMP სერტიფიცირება: ყველა მწარმოებელი, რომლის ჰიდროკორტიზონის პრეპარატებიც რეგისტრირებულია საქართველოში, ფლობს GMP (Good Manufacturing Practice — წარმოების კარგი პრაქტიკა) სერტიფიკატს. ეს მოიცავს წარმოების პროცესის ყველა ეტაპის მკაცრ კონტროლს — ნედლეულის შერჩევიდან მზა პროდუქციის შეფუთვამდე.
მარეგულირებელი დამტკიცება: პრეპარატები დამტკიცებულია ევროპის წამლის სააგენტოს (EMA), აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის (FDA) ან/და სხვა აღიარებული მარეგულირებელი ორგანოების მიერ.
საქართველოს რეგულაცია: ყველა პრეპარატი რეგისტრირებულია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოში. პრეპარატების ხარისხი მოწმდება იმპორტის ეტაპზე და პერიოდულად — ბაზარზე ყოფნის პერიოდში.
ფარმაკოპეის შესაბამისობა: ჰიდროკორტიზონის სუბსტანცია და მზა ფორმები შეესაბამება ევროპული ფარმაკოპეის (Ph. Eur.) ან აშშ-ის ფარმაკოპეის (USP) მოთხოვნებს.
ჰიდროკორტიზონი არის სუსტი კორტიკოსტეროიდი (I კლასი ტოპიკური გამოყენებისას), რაც მას უფრო უსაფრთხოს ხდის ხანგრძლივი გამოყენებისას. იგი ბუნებრივი კორტიზოლის იდენტურია, განსხვავებით სინთეზური ანალოგებისგან (დექსამეთაზონი, ბეტამეთაზონი), და ფლობს მინერალოკორტიკოიდურ აქტივობას.
ჰიდროკორტიზონის 1%-იანი მალამო შეიძლება გამოყენებულ იქნას სახის კანზე, მაგრამ მხოლოდ მოკლე პერიოდით (არაუმეტეს 5-7 დღისა) და ექიმის დანიშნულებით. სახის კანი თხელია და უფრო მგრძნობიარეა კორტიკოსტეროიდების გვერდითი მოქმედებისადმი (კანის ატროფია, ტელეანგიექტაზია).
ბავშვებში ჰიდროკორტიზონის დოზა ინდივიდუალურად განისაზღვრება ექიმის მიერ, სხეულის წონისა და დაავადების სიმძიმის გათვალისწინებით. ჩანაცვლებითი თერაპიისთვის ჩვეულებრივ გამოიყენება 8-10 მგ/მ²/დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე. თვითმკურნალობა მიუღებელია.
ტოპიკური ჰიდროკორტიზონის გამოყენება ჩვეულებრივ რეკომენდებულია 7-14 დღის განმავლობაში. ხანგრძლივი გამოყენებისას შეიძლება განვითარდეს კანის ატროფია, სტრიები, აკნე და სხვა გვერდითი ეფექტები. 2 კვირაზე მეტი ხნის გამოყენების საჭიროებისას აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
ჰიდროკორტიზონი მიეკუთვნება ორსულობის C კატეგორიას (FDA). ტოპიკური ფორმების მოკლევადიანი გამოყენება ჩვეულებრივ ნებადართულია, მაგრამ სისტემური გამოყენება მოითხოვს ექიმის მკაცრ მეთვალყურეობას. გადაწყვეტილება მიიღება სარგებელ-რისკის შეფასების საფუძველზე.
ჰიდროკორტიზონის ტოპიკური ფორმები (1%-მდე კონცენტრაცია) ზოგიერთ შემთხვევაში ხელმისაწვდომია რეცეპტის გარეშე, თუმცა ტაბლეტები და საინექციო ფორმები რეცეპტით გაიცემა. ნებისმიერ შემთხვევაში რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია გამოყენებამდე.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ხელმისაწვდომია ჰიდროკორტიზონის ალტერნატიული კორტიკოსტეროიდული პრეპარატები:
პრეპარატის არჩევანი დამოკიდებულია დაავადების ტიპზე, სიმძიმეზე, ლოკალიზაციაზე და პაციენტის ინდივიდუალურ მახასიათებლებზე. ალტერნატივის შერჩევა უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით.