Glycerol ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 3 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
გლიცეროლი (Glycerol) წარმოადგენს ფართოდ გავრცელებულ ფარმაცევტულ სუბსტანციას, რომელიც გამოიყენება მრავალი სამედიცინო მიზნით. იგი არის სამატომიანი სპირტი (გლიცერინი), რომელიც ხასიათდება ჰიგროსკოპული თვისებებით და ფართო უსაფრთხოების პროფილით. გლიცეროლი გამოიყენება როგორც საფაღარათო საშუალება (რექტალური სუპოზიტორიების სახით), კანის დამატენიანებელი კომპონენტი, ყურის წვეთების შემადგენელი ნაწილი, ასევე როგორც ექსციპიენტი სხვადასხვა ფარმაცევტულ პრეპარატებში. საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე გლიცეროლი წარმოდგენილია სხვადასხვა ფორმით — სუპოზიტორიები, ხსნარები და გარეგანი გამოყენების საშუალებები.
გლიცეროლი, იგივე გლიცერინი (ქიმიური ფორმულა C₃H₈O₃), ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ფართოდ გამოყენებული ფარმაცევტული სუბსტანციაა მსოფლიოში. იგი პირველად გამოყოფილ იქნა 1779 წელს შვედი ქიმიკოსის კარლ ვილჰელმ შეელეს მიერ და მას შემდეგ გახდა ფარმაცევტული, კოსმეტიკური და სურსათის მრეწველობის განუყოფელი ნაწილი.
ფარმაცევტულ სფეროში გლიცეროლი წარმოებს მსოფლიოს არაერთი მწარმოებლის მიერ, მათ შორის ისეთი კომპანიების მიერ, როგორებიცაა: Sopharma (ბულგარეთი), Farmak (უკრაინა), Nizhpharm (რუსეთი), Gedeon Richter (უნგრეთი), და სხვა ევროპული და აზიური ფარმაცევტული კომპანიები.
გლიცეროლის ძირითადი სამედიცინო გამოყენება მოიცავს:
გლიცეროლის პროდუქციის პორტფელი მოიცავს სხვადასხვა ფორმებს და კონცენტრაციებს, რაც მას უნივერსალურ ფარმაცევტულ პროდუქტად აქცევს.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე გლიცეროლი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფარმაცევტული ფორმით. ძირითადი პროდუქტები მოიცავს:
გლიცეროლის სუპოზიტორიები (მოზრდილთათვის) — შეიცავს გლიცეროლს 2,46 გ ან 1,5 გ დოზით. გამოიყენება ყაბზობის სიმპტომური მკურნალობისთვის. სუპოზიტორია ადგილობრივად მოქმედებს, არბილებს განავალს და ასტიმულირებს დეფეკაციის რეფლექსს.
გლიცეროლის სუპოზიტორიები (ბავშვებისთვის) — შემცირებული დოზით (1,24 გ ან 0,75 გ), სპეციალურად პედიატრიული გამოყენებისთვის შექმნილი.
გლიცეროლის ხსნარი (გლიცერინი) — 85%-იანი ან 99,5%-იანი კონცენტრაციით. გამოიყენება როგორც გარეგანი საშუალება კანის დარბილებისა და დატენიანებისთვის, ასევე ფარმაცევტულ კომპოზიციებში.
გლიცეროლის ყურის წვეთები — გამოიყენება ყურის ცვილის (სერუმენის) დარბილებისთვის ყურის გარეცხვამდე.
გლიცეროლის მიკროკლიზმები — მზა ფორმა სწრაფი ეფექტისთვის, განსაკუთრებით მოხერხებულია ბავშვებსა და ხანდაზმულ პაციენტებში.
საქართველოში გლიცეროლის პრეპარატები ხელმისაწვდომია აფთიაქებში, უმეტესად ურეცეპტოდ. პროდუქციის მწარმოებლებს შორის წარმოდგენილი არიან როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო კომპანიები. პრეპარატის არჩევისას მნიშვნელოვანია ყურადღება მიექცეს კონკრეტულ ჩვენებას, დოზირების ფორმას და პაციენტის ასაკს.
გლიცეროლის ფარმაცევტული ხარისხის პროდუქცია მზადდება GMP (Good Manufacturing Practice — კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სტანდარტების დაცვით. ეს გულისხმობს, რომ წარმოების ყველა ეტაპი — ნედლეულის შერჩევიდან მზა პროდუქტის შეფუთვამდე — კონტროლდება მკაცრი ხარისხის მართვის სისტემით.
ფარმაცევტული გლიცეროლი უნდა აკმაყოფილებდეს ევროპული ფარმაკოპეის (Ph. Eur.) ან აშშ-ს ფარმაკოპეის (USP) მოთხოვნებს, რაც განსაზღვრავს:
საქართველოში რეგისტრირებული გლიცეროლის პრეპარატები გადიან სააგენტოს (სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო) შესაბამის შეფასებას. იმპორტირებული პროდუქცია მოითხოვს ხარისხის სერტიფიკატებს და ანალიზის სერტიფიკატს (Certificate of Analysis) თითოეულ სერიაზე.
გლიცეროლის რექტალური სუპოზიტორიები გამოიყენება ყაბზობის სიმპტომური მკურნალობისთვის. ისინი მოქმედებენ ოსმოსური მექანიზმით — იზიდავენ წყალს ნაწლავის სანათურში, არბილებენ განავალს და ასტიმულირებენ რექტალურ რეფლექსს. ეფექტი ჩვეულებრივ ვლინდება 15-30 წუთში.
დიახ, არსებობს სპეციალური პედიატრიული დოზირება. ბავშვებისთვის განკუთვნილი სუპოზიტორიები შეიცავს შემცირებულ რაოდენობის გლიცეროლს. თუმცა, ნებისმიერ შემთხვევაში რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია, განსაკუთრებით ჩვილ ბავშვებში გამოყენებისას.
გლიცეროლის სუპოზიტორიები განკუთვნილია ეპიზოდური გამოყენებისთვის. რეკომენდებულია დღეში ერთხელ, საჭიროებისამებრ. ხანგრძლივი ან ყოველდღიური გამოყენება არ არის სასურველი, რადგან შეიძლება გამოიწვიოს ნაწლავის გაღიზიანება ან მიჩვევა.
გლიცეროლის რექტალური ფორმები უკუნაჩვენებია ნაწლავის უკიდურესობის ანთებითი დაავადებებისას, ბუასილის გამწვავებისას, სწორი ნაწლავის ბზარებისა და დაუდგენელი ეტიოლოგიის მუცლის ტკივილის დროს. ასევე უკუნაჩვენებია გლიცეროლისადმი მომატებული მგრძნობელობის შემთხვევაში.
საქართველოში გლიცეროლის უმეტესი ფარმაცევტული ფორმა (სუპოზიტორიები, ხსნარები, ყურის წვეთები) ხელმისაწვდომია ურეცეპტოდ. თუმცა, მკურნალობის დაწყებამდე სასურველია ექიმის ან ფარმაცევტის კონსულტაცია.
გლიცეროლის რექტალური სუპოზიტორიები ზოგადად უსაფრთხოდ ითვლება ორსულობის პერიოდში, რადგან სუბსტანცია პრაქტიკულად არ შეიწოვება სისტემურ სისხლის მიმოქცევაში. მიუხედავად ამისა, ორსულობის დროს ნებისმიერი პრეპარატის გამოყენება უნდა შეთანხმდეს მკურნალ ექიმთან.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ყაბზობის სამკურნალოდ გლიცეროლის ალტერნატივად ხელმისაწვდომია სხვა საფაღარათო საშუალებები:
კანის მოვლის სფეროში გლიცეროლის ალტერნატივებს წარმოადგენს სხვა ჰუმექტანტები: ჰიალურონის მჟავა, შარდოვანა (კარბამიდი) და პროპილენგლიკოლი. არჩევანი დამოკიდებულია კონკრეტულ ჩვენებაზე, პაციენტის მდგომარეობასა და ექიმის რეკომენდაციაზე.