Gliclazide ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
გლიკლაზიდი (Gliclazide) — მეორე თაობის სულფონილშარდოვანას ჯგუფის პერორალური ანტიდიაბეტური პრეპარატია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება მე-2 ტიპის შაქრიანი დიაბეტის სამკურნალოდ. პრეპარატი ასტიმულირებს პანკრეასის β-უჯრედებს ინსულინის სეკრეციისთვის და ხელს უწყობს სისხლში გლუკოზის დონის ეფექტურ კონტროლს. გლიკლაზიდი გამოირჩევა ჰემოვასკულარული დამცავი თვისებებით — ამცირებს თრომბოციტების აგრეგაციას და აუმჯობესებს მიკროცირკულაციას, რაც მნიშვნელოვანია დიაბეტის მიკროვასკულარული გართულებების პროფილაქტიკისთვის. პრეპარატი ხელმისაწვდომია როგორც ჩვეულებრივ, ისე მოდიფიცირებული გამოთავისუფლების (MR) ტაბლეტების სახით. საქართველოში გლიკლაზიდი რეგისტრირებულია სხვადასხვა მწარმოებლის პროდუქციით და წარმოადგენს მე-2 ტიპის დიაბეტის მართვის ერთ-ერთ ყველაზე ხშირად დანიშნულ მედიკამენტს.
გლიკლაზიდი თავდაპირველად შეიმუშავა ფრანგულმა ფარმაცევტულმა კომპანია Servier Laboratories-მა, რომელიც დაარსდა 1954 წელს და სათავო ოფისი მდებარეობს სურენში (Suresnes), საფრანგეთი. Servier-მა გლიკლაზიდი ბაზარზე გამოიტანა ბრენდული სახელწოდებით Diamicron და დღესდღეობით ეს პრეპარატი კომპანიის პორტფელის ერთ-ერთ ფლაგმან პროდუქტად რჩება.
Servier Laboratories წარმოადგენს ევროპის ერთ-ერთ უმსხვილეს დამოუკიდებელ ფარმაცევტულ კომპანიას, რომელიც ოპერირებს 150-ზე მეტ ქვეყანაში და ასაქმებს 22,000-ზე მეტ თანამშრომელს. კომპანიის ძირითადი სპეციალიზაციაა კარდიოვასკულარული, ონკოლოგიური, ნეიროფსიქიატრიული და დიაბეტოლოგიური მიმართულებები.
გლიკლაზიდის პატენტის ვადის ამოწურვის შემდეგ, მრავალმა გენერიკულმა მწარმოებელმა დაიწყო ამ სუბსტანციის წარმოება. საქართველოს ბაზარზე გლიკლაზიდი წარმოდგენილია მრავალი საერთაშორისო და რეგიონალური მწარმოებლის მიერ, მათ შორის:
კომპანია Servier-ის პორტფელში, გლიკლაზიდის (Diamicron) გარდა, შედის ისეთი ცნობილი პრეპარატები, როგორიცაა პერინდოპრილი (Coversyl), ტრიმეტაზიდინი (Vastarel), ივაბრადინი (Procoralan) და აგომელატინი (Valdoxan). კომპანია აქტიურად ინვესტირებს კვლევებში და ყოველწლიურად შემოსავლის მნიშვნელოვან ნაწილს სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობაზე ხარჯავს.
საქართველოში გლიკლაზიდი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზირებითა და ფორმით. პრეპარატი წარმოდგენილია როგორც ჩვეულებრივი გამოთავისუფლების ტაბლეტებით (80 მგ), ისე მოდიფიცირებული გამოთავისუფლების (MR — Modified Release) ტაბლეტებით (30 მგ და 60 მგ).
გლიკლაზიდი 80 მგ ტაბლეტები — კლასიკური ფორმა, რომელიც ჩვეულებრივ მიიღება დღეში 1-3-ჯერ, კვებასთან ერთად. მაქსიმალური დღიური დოზა შეადგენს 320 მგ-ს. ეს ფორმა ხშირად ინიშნება იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც ესაჭიროებათ მოქნილი დოზირების რეჟიმი.
გლიკლაზიდი MR 30 მგ — გახანგრძლივებული მოქმედების ტაბლეტები, რომლებიც უზრუნველყოფენ აქტიური ნივთიერების თანდათანობით გამოთავისუფლებას 24 საათის განმავლობაში. მიიღება დღეში ერთხელ, საუზმესთან ერთად.
გლიკლაზიდი MR 60 მგ — მაღალდოზიანი მოდიფიცირებული ფორმა, განკუთვნილი იმ პაციენტებისთვის, ვისაც სჭირდება უფრო ინტენსიური გლიკემიური კონტროლი. მაქსიმალური დღიური დოზა — 120 მგ.
გლიკლაზიდის ყველა ფორმა ინიშნება მე-2 ტიპის შაქრიანი დიაბეტის (ინსულინდამოუკიდებელი) სამკურნალოდ ზრდასრულ პაციენტებში, როდესაც დიეტა, ფიზიკური აქტივობა და წონის კონტროლი ვერ უზრუნველყოფს ადეკვატურ გლიკემიურ კონტროლს. პრეპარატი შეიძლება გამოყენებულ იქნას მონოთერაპიის სახით ან კომბინაციაში მეტფორმინთან, თიაზოლიდინდიონებთან ან ინსულინთან ერთად.
საქართველოში გლიკლაზიდი მიეკუთვნება რეცეპტიანი პრეპარატების კატეგორიას და ხელმისაწვდომია აფთიაქებში ექიმის (ენდოკრინოლოგის ან თერაპევტის) დანიშნულებით. პრეპარატის ფასი დამოკიდებულია მწარმოებელზე, დოზირებაზე და ტაბლეტების რაოდენობაზე შეფუთვაში.
გლიკლაზიდის მწარმოებლები, რომელთა პროდუქცია ხელმისაწვდომია საქართველოს ბაზარზე, ფუნქციონირებენ GMP (Good Manufacturing Practice) სტანდარტების შესაბამისად. ეს უზრუნველყოფს წარმოების პროცესის სრულ კონტროლს — ნედლეულის ხარისხიდან დაწყებული, მზა პროდუქციის შეფუთვამდე.
Servier Laboratories (ორიგინალური მწარმოებელი) ფლობს EU-GMP სერტიფიკატს და მისი პროდუქცია რეგულირდება ევროპის წამლის სააგენტოს (EMA) მიერ. კომპანიის საწარმოო ობიექტები რეგულარულად ინსპექტირდება და აკმაყოფილებს ICH (International Council for Harmonisation) მოთხოვნებს.
გენერიკული მწარმოებლების (KRKA, Teva, Hemofarm) პროდუქცია ასევე წარმოებულია EU-GMP სტანდარტების შესაბამისად. ბიოეკვივალენტობის კვლევები ადასტურებს, რომ გენერიკული გლიკლაზიდი ფარმაკოკინეტიკური თვალსაზრისით ეკვივალენტურია ორიგინალური პრეპარატისა.
საქართველოში პრეპარატის რეგისტრაციას ახორციელებს სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო, რომელიც აფასებს ხარისხს, ეფექტიანობასა და უსაფრთხოებას ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) რეკომენდაციების შესაბამისად. გლიკლაზიდი შეტანილია WHO-ს აუცილებელი მედიკამენტების ნუსხაში, რაც მისი კლინიკური მნიშვნელობის კიდევ ერთი დადასტურებაა.
გლიკლაზიდი ეკუთვნის სულფონილშარდოვანას ჯგუფის ანტიდიაბეტურ პრეპარატებს. იგი ასტიმულირებს პანკრეასის β-უჯრედებს, რათა გაზარდოს ინსულინის გამოყოფა. ასევე აუმჯობესებს პერიფერიულ ინსულინმგრძნობელობას და ამცირებს თრომბოციტების აგრეგაციას, რაც ხელს უწყობს დიაბეტის მიკროვასკულარული გართულებების პრევენციას.
ჩვეულებრივი ტაბლეტები (80 მგ) მიიღება საჭმლის დროს, დღეში 1-3-ჯერ. მოდიფიცირებული გამოთავისუფლების ტაბლეტები (MR 30 მგ ან 60 მგ) მიიღება დღეში ერთხელ, საუზმეს დროს, მთლიანად, დაღეჭვის ან დანაწევრების გარეშე. დოზას ინიშნავს ექიმი ინდივიდუალურად, გლიკემიის მაჩვენებლების მიხედვით.
ყველაზე მნიშვნელოვანი გვერდითი ეფექტია ჰიპოგლიკემია (სისხლში შაქრის ზედმეტი დაქვეითება), რომელიც შეიძლება გამოვლინდეს სისუსტით, ოფლიანობით, თავბრუსხვევით და ტრემორით. ასევე შეიძლება აღინიშნოს კუჭ-ნაწლავის სისტემის მხრიდან — გულისრევა, ტკივილი მუცელში, დიარეა. იშვიათად — ალერგიული რეაქციები და კანის გამონაყარი. ჰიპოგლიკემიის რისკის შესამცირებლად მნიშვნელოვანია კვების რეგულარული რეჟიმის დაცვა.
დიახ, გლიკლაზიდი ხშირად ინიშნება მეტფორმინთან კომბინაციაში. ეს კომბინაცია ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და ეფექტურია მე-2 ტიპის დიაბეტის მართვაში, რადგან ორი პრეპარატი სხვადასხვა მექანიზმით მოქმედებს — მეტფორმინი ამცირებს ღვიძლის მიერ გლუკოზის წარმოებას, ხოლო გლიკლაზიდი ზრდის ინსულინის სეკრეციას.
გლიკლაზიდი უკუნაჩვენებია: მე-1 ტიპის შაქრიანი დიაბეტის დროს, დიაბეტური კეტოაციდოზის დროს, მძიმე ღვიძლის ან თირკმელის უკმარისობის დროს, ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში, ასევე სულფონილშარდოვანას პრეპარატების ან სულფონამიდების მიმართ მომატებული მგრძნობელობის შემთხვევაში.
ჩვეულებრივი ტაბლეტების მოქმედების ხანგრძლივობა 12-16 საათია, ხოლო MR ფორმის — 24 საათამდე. სისხლში მაქსიმალური კონცენტრაცია მიიღწევა ჩვეულებრივი ტაბლეტის მიღებიდან 2-4 საათში, ხოლო MR ფორმის — 6-12 საათში.
მე-2 ტიპის შაქრიანი დიაბეტის მკურნალობისთვის, გლიკლაზიდის გარდა, საქართველოში ხელმისაწვდომია სხვა სულფონილშარდოვანას ჯგუფის პრეპარატები, ასევე სხვა კლასის ანტიდიაბეტური საშუალებები:
სულფონილშარდოვანას ჯგუფი:
სხვა ანტიდიაბეტური კლასები:
კონკრეტული ალტერნატივის შერჩევა დამოკიდებულია პაციენტის ინდივიდუალურ მახასიათებლებზე, თანმხლებ დაავადებებზე და გლიკემიური კონტროლის მიზნობრივ მაჩვენებლებზე. გადაწყვეტილება ყოველთვის უნდა მიიღოს მკურნალმა ექიმმა.