Folic Acid ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 3 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
Folic Acid (ფოლის მჟავა) — ვიტამინ B9-ის ფარმაცევტული პრეპარატი, რომელიც წარმოადგენს წყალში ხსნად ვიტამინს და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს უჯრედთა დაყოფისა და ზრდის პროცესებში, დნმ-ისა და რნმ-ის სინთეზში, ჰემოპოეზსა (სისხლმბადი პროცესები) და ნერვული სისტემის ნორმალურ ფუნქციონირებაში. პრეპარატი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ორსულობის პერიოდში ნერვული მილის დეფექტების პრევენციისთვის. Folic Acid ბრენდის სახელით გამოშვებული პრეპარატები ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზირებით — 400 მკგ, 1 მგ და 5 მგ ტაბლეტების სახით. იგი გამოიყენება ფოლატის დეფიციტით გამოწვეული მეგალობლასტური ანემიის მკურნალობისთვის, ორსულობის დაგეგმვისა და ორსულობის პერიოდში, ასევე ზოგიერთი მედიკამენტის (მეტოტრექსატი) გვერდითი ეფექტების შესამცირებლად.
Folic Acid (ფოლის მჟავა) არის გენერიკული დასახელება, რომლის ქვეშაც მრავალი ფარმაცევტული მწარმოებელი აწარმოებს ვიტამინ B9-ის პრეპარატებს. საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Folic Acid ბრენდით წარმოდგენილი პროდუქცია ძირითადად მოდის როგორც ადგილობრივი, ასევე საერთაშორისო მწარმოებლებისგან, მათ შორის ინდოეთის, ბრიტანეთის, თურქეთისა და დსთ-ს ქვეყნების ფარმაცევტული კომპანიებიდან.
ფოლის მჟავა პირველად სინთეზირებული იქნა 1945 წელს და მას შემდეგ იგი შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელ მედიკამენტთა ნუსხაში. ეს მიუთითებს მის ფუნდამენტურ მნიშვნელობაზე ჯანმრთელობის დაცვის სისტემაში მთელ მსოფლიოში.
Folic Acid-ის პრეპარატების ძირითად პორტფელში შედის:
პრეპარატი ფართოდ გამოიყენება მედიცინის სხვადასხვა სფეროში: აკუშერობა-გინეკოლოგიაში, ჰემატოლოგიაში, ნევროლოგიასა და ზოგად თერაპიაში. საქართველოში Folic Acid-ის პრეპარატები ხელმისაწვდომია აფთიაქებში რეცეპტის გარეშე (OTC პრეპარატის სახით დაბალ დოზებში), რაც მოსახლეობას აძლევს შესაძლებლობას მარტივად შეიძინოს აუცილებელი ვიტამინი.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Folic Acid-ის ბრენდით და ფოლის მჟავას შემცველობით ხელმისაწვდომია რამდენიმე პრეპარატი სხვადასხვა დოზირებითა და ფორმით:
Folic Acid 400 მკგ — ყველაზე გავრცელებული დოზირება, რომელიც გამოიყენება პროფილაქტიკური მიზნით ორსულობის დაგეგმვისას და ორსულობის პირველ ტრიმესტრში. ეს დოზა შეესაბამება WHO-ს მიერ რეკომენდებულ დღიურ პროფილაქტიკურ დოზას.
Folic Acid 1 მგ — სტანდარტული თერაპიული დოზა, რომელიც ინიშნება ფოლატის დეფიციტის საშუალო სიმძიმის შემთხვევებში, ორსულობის პერიოდში გაზრდილი მოთხოვნილების დასაფარად.
Folic Acid 5 მგ — მაღალი დოზის ტაბლეტები, რომლებიც ინიშნება მეგალობლასტური ანემიის სამკურნალოდ, მეტოტრექსატით თერაპიის პარალელურად, ასევე მაღალი რისკის ჯგუფის ორსულებისთვის (ნერვული მილის დეფექტის ოჯახური ანამნეზი).
საქართველოში ასევე ფართოდ ხელმისაწვდომია ფოლის მჟავას პრეპარატი ბრენდით Brifoli:
Folic Acid-ის პრეპარატები ინიშნება შემდეგ შემთხვევებში:
Folic Acid-ის პრეპარატები, რომლებიც რეგისტრირებულია და ხელმისაწვდომია საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე, აკმაყოფილებს საერთაშორისო ხარისხის მაღალ სტანდარტებს.
საქართველოში შემოტანილი Folic Acid პრეპარატების მწარმოებლები ფლობენ GMP (Good Manufacturing Practice — კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სერტიფიკატს, რაც უზრუნველყოფს წარმოების ყველა ეტაპზე ხარისხის კონტროლს — ნედლეულის შესყიდვიდან მზა პროდუქციის გამოშვებამდე.
პრეპარატები შეესაბამება ევროპული ფარმაკოპეის (Ph. Eur.), ამერიკის შეერთებული შტატების ფარმაკოპეის (USP) ან/და ბრიტანეთის ფარმაკოპეის (BP) მოთხოვნებს. ეს გულისხმობს აქტიური ნივთიერების სისუფთავის, სტაბილურობისა და ბიოხელმისაწვდომობის მკაცრ კონტროლს.
საქართველოში ფოლის მჟავას პრეპარატების რეგისტრაციას ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტო. რეგისტრაციის პროცესში მოწმდება პრეპარატის ხარისხი, უსაფრთხოება და ეფექტურობა. ყველა სერია გადის ხარისხის კონტროლს გათავისუფლებამდე, რაც მომხმარებელს ეფექტური და უსაფრთხო პროდუქტის მიღების გარანტიას აძლევს.
Folic Acid (ფოლის მჟავა) გამოიყენება ფოლატის დეფიციტის პროფილაქტიკისა და მკურნალობისთვის. იგი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ორსულობის პერიოდში ნაყოფის ნერვული მილის დეფექტების პრევენციისთვის, მეგალობლასტური ანემიის სამკურნალოდ, ასევე მეტოტრექსატით თერაპიის დროს გვერდითი ეფექტების შესამცირებლად. რეკომენდებულია ორსულობის დაგეგმვის ეტაპიდანვე დაიწყოს მიღება.
ორსულობის დაგეგმვისას და ორსულობის პირველი 12 კვირის განმავლობაში რეკომენდებულია დღეში 400 მკგ (0,4 მგ) ფოლის მჟავა. მაღალი რისკის ჯგუფის ქალებისთვის (წინა ორსულობაში ნერვული მილის დეფექტი, ეპილეფსიის საწინააღმდეგო მედიკამენტების მიღება, დიაბეტი) ექიმმა შეიძლება დანიშნოს 5 მგ დღეში. დოზირება აუცილებლად უნდა შეთანხმდეს მკურნალ ექიმთან.
ფოლის მჟავა ზოგადად კარგად ტოლერანტული პრეპარატია. იშვიათად შეიძლება გამოიწვიოს: კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის მსუბუქი დარღვევები (გულისრევა, მეტეორიზმი), ალერგიული რეაქციები (გამონაყარი, ქავილი). რადგან ფოლის მჟავა წყალში ხსნადი ვიტამინია, ჭარბი რაოდენობა ჩვეულებრივ გამოიყოფა ორგანიზმიდან შარდის გზით. თუმცა მაღალი დოზებით ხანგრძლივმა მიღებამ შესაძლოა ნიღბოს ვიტამინ B12-ის დეფიციტი.
დიახ, ფოლის მჟავა ხშირად ინიშნება სხვა ვიტამინებთან და მინერალებთან კომბინაციაში. განსაკუთრებით ეფექტურია მისი კომბინაცია ვიტამინ B12-თან და რკინასთან ანემიის მკურნალობისას. თუმცა ზოგიერთი მედიკამენტი (მეტოტრექსატი, ეპილეფსიის საწინააღმდეგო პრეპარატები, ზოგიერთი ანტიბიოტიკი) შეიძლება ურთიერთქმედებდეს ფოლის მჟავასთან, ამიტომ ერთდროული მიღება უნდა შეთანხმდეს ექიმთან.
ფოლის მჟავა დაბალი დოზებით (400 მკგ — 1 მგ) საქართველოში ხელმისაწვდომია რეცეპტის გარეშე (OTC პრეპარატი). მაღალი დოზის პრეპარატები (5 მგ) შესაძლოა მოითხოვდეს ექიმის რეცეპტს. ნებისმიერ შემთხვევაში, მიღებამდე რეკომენდებულია ექიმის კონსულტაცია სწორი დოზირების განსაზღვრისთვის.
რეკომენდებულია ფოლის მჟავას მიღება დაიწყოს კონცეფციამდე (ჩასახვამდე) მინიმუმ 1 თვით ადრე, იდეალურ შემთხვევაში — 3 თვით ადრე. ეს აუცილებელია იმისთვის, რომ ორგანიზმში ფოლატის საკმარისი მარაგი დაგროვდეს ნაყოფის განვითარების ყველაზე კრიტიკულ პერიოდამდე (პირველი 28 დღე ჩასახვის შემდეგ), როდესაც ხდება ნერვული მილის ჩაკეტვა.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Folic Acid-ის ალტერნატივად ხელმისაწვდომია რამდენიმე პრეპარატი, რომლებიც შეიცავს ფოლის მჟავას იდენტურ ან ანალოგიურ აქტიურ ნივთიერებას:
Brifoli (ბრიფოლი) — ფოლის მჟავას პრეპარატი 400 მკგ დოზირებით, ხელმისაწვდომია ტაბლეტების სახით. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ალტერნატივა საქართველოში:
მულტივიტამინური კომპლექსები — ფოლის მჟავა ასევე შედის მრავალ პრენატალურ და ზოგად მულტივიტამინურ კომპლექსში, როგორიცაა B-კომპლექსი და სხვა კომბინირებული პრეპარატები.
პრეპარატის არჩევისას მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ საჭირო დოზირება, ფორმა და ექიმის რეკომენდაციები. ყველა ჩამოთვლილი ალტერნატივა შეიცავს ფოლის მჟავას სინთეტიკურ ფორმას და ბიოექვივალენტურია ერთმანეთთან.