მოკლედ
ერითრომიცინი (Erythromycin) არის მაკროლიდური ანტიბიოტიკი, რომელიც პირველად 1952 წელს იქნა აღმოჩენილი Eli Lilly and Company-ის მიერ Streptomyces erythraeus-ის ფერმენტაციის პროდუქტიდან. პრეპარატი ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა ბაქტერიული ინფექციების სამკურნალოდ, მათ შორის რესპირატორული ტრაქტის, კანისა და რბილი ქსოვილების, ყურის, თვალის და სასქესო ორგანოების ინფექციების დროს. ერითრომიცინი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პენიცილინისადმი ალერგიის მქონე პაციენტებისთვის, რადგან წარმოადგენს ეფექტურ ალტერნატივას. პრეპარატი ხელმისაწვდომია ტაბლეტების, კაფსულების, სუსპენზიის, თვალის მალამოს და საინექციო ფორმებით. საქართველოში ერითრომიცინი რეგისტრირებულია როგორც გენერიკული პრეპარატი სხვადასხვა მწარმოებლისგან.
ბრენდის შესახებ
ერითრომიცინი, როგორც ფარმაცევტული პროდუქტი, წარმოდგენილია მსოფლიო ფარმაცევტულ ბაზარზე მრავალი მწარმოებლის მიერ. ორიგინალური პრეპარატი შეიქმნა ამერიკული კომპანია Eli Lilly and Company-ს მიერ, რომლის სათაო ოფისი ინდიანაპოლისში (აშშ) მდებარეობს. კომპანიამ პრეპარატი Ilosone-ის ბრენდის ქვეშ გამოუშვა 1952 წელს.
დღეისათვის, პატენტის ვადის ამოწურვის შემდეგ, ერითრომიცინი იწარმოება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში სხვადასხვა ფარმაცევტული კომპანიის მიერ. საქართველოს ბაზარზე პრეპარატი შემოდის ძირითადად ინდური, რუსული, უკრაინული და აღმოსავლეთ ევროპის მწარმოებლებისგან.
ერითრომიცინი მიეკუთვნება მაკროლიდური ანტიბიოტიკების კლასს და მოქმედებს ბაქტერიული რიბოსომის 50S სუბერთეულზე, რითაც აინჰიბირებს ცილის სინთეზს. პრეპარატი ბაქტერიოსტატიკურ ეფექტს ავლენს, თუმცა მაღალ კონცენტრაციებში შეიძლება ბაქტერიციდულიც იყოს.
მაკროლიდების ოჯახიდან ერითრომიცინი გახლავთ ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და კარგად შესწავლილი წარმომადგენელი. მისი ბაზაზე შემუშავდა თანამედროვე მაკროლიდები — აზითრომიცინი და კლარითრომიცინი, რომლებსაც გაუმჯობესებული ფარმაკოკინეტიკური თვისებები აქვთ.
პრეპარატი შედის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელი წამლების ნუსხაში, რაც მის კლინიკურ მნიშვნელობას ხაზს უსვამს.
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
საქართველოში ერითრომიცინი ხელმისაწვდომია რამდენიმე წამლის ფორმით:
ტაბლეტები და კაფსულები
- ერითრომიცინი 250 მგ — ტაბლეტები, შეფუთვაში 20 ცალი. გამოიყენება მსუბუქი და საშუალო სიმძიმის ინფექციების სამკურნალოდ.
- ერითრომიცინი 500 მგ — ტაბლეტები, შეფუთვაში 20 ცალი. განკუთვნილია უფრო მძიმე ინფექციების მკურნალობისთვის.
თვალის მალამო
- ერითრომიცინი 1% თვალის მალამო — ტუბი 3 გ ან 10 გ. გამოიყენება ბაქტერიული კონიუნქტივიტის, ბლეფარიტის, ქალამანის და თვალის სხვა ინფექციური დაავადებების მკურნალობისთვის.
სუსპენზია
- ერითრომიცინი 200 მგ/5 მლ — ფხვნილი სუსპენზიის მოსამზადებლად, ფლაკონი. განკუთვნილია ბავშვთა პრაქტიკისთვის.
ჩვენებები
ერითრომიცინი საქართველოში ინიშნება შემდეგი მდგომარეობების დროს:
- ზედა და ქვედა სასუნთქი გზების ინფექციები (ფარინგიტი, ტონზილიტი, ბრონქიტი, პნევმონია)
- კანისა და რბილი ქსოვილების ინფექციები
- ყურის ინფექციები (ოტიტი)
- ხმალძარას პროფილაქტიკა
- აქნე (ტროფიკული მწვავე და ქრონიკული)
- დიფტერიის და ყივანახველას თანამკურნალობა
- ქლამიდიური ინფექციები
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ერითრომიცინი ერთ-ერთი იმ ანტიბიოტიკებიდანია, რომელიც ორსულობის პერიოდში შედარებით უსაფრთხოდ ითვლება (FDA კატეგორია B).
ხარისხის სტანდარტი
საქართველოს ბაზარზე წარმოდგენილი ერითრომიცინის პრეპარატები უნდა აკმაყოფილებდეს მკაცრ ხარისხის მოთხოვნებს. საქართველოს სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო ახორციელებს ფარმაცევტული პროდუქციის ხარისხის კონტროლს.
GMP სტანდარტები
საქართველოში რეგისტრირებული ერითრომიცინის მწარმოებლები ვალდებულნი არიან დაიცვან კარგი საწარმოო პრაქტიკის (GMP) სტანდარტები. ეს მოიცავს:
- წარმოების პროცესის ვალიდაციას
- ნედლეულის ხარისხის კონტროლს
- მზა პროდუქციის ტესტირებას
- სტაბილურობის კვლევებს
- სათანადო შენახვისა და ტრანსპორტირების პირობების დაცვას
ფარმაკოპეული მოთხოვნები
ერითრომიცინის სუბსტანცია და მზა წამლის ფორმები უნდა შეესაბამებოდეს ევროპის ფარმაკოპეის (Ph.Eur.) ან აშშ ფარმაკოპეის (USP) მოთხოვნებს. ძირითადი პარამეტრები მოიცავს: აქტიური ნივთიერების შემცველობა (არანაკლებ 93%), მიკრობიოლოგიური სისუფთავე, დაშლის პროდუქტების ლიმიტები და დიზინტეგრაციის ტესტი.
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა ინფექციების დროს ინიშნება ერითრომიცინი?
ერითრომიცინი ინიშნება სასუნთქი გზების ინფექციების (პნევმონია, ბრონქიტი, ფარინგიტი), კანის ინფექციების, ყურის ინფექციების, ქლამიდიური ინფექციების და აქნეს სამკურნალოდ. ასევე გამოიყენება პენიცილინისადმი ალერგიის მქონე პაციენტებში ალტერნატივის სახით.
2. როგორ უნდა მივიღო ერითრომიცინი?
ერითრომიცინი უმჯობესია მიიღოთ უზმოზე (ჭამამდე 1 საათით ან ჭამის შემდეგ 2 საათით), რადგან საკვები ამცირებს მის შეწოვას. ტაბლეტი უნდა გადაიყლაპოს მთლიანად, საკმარისი რაოდენობის წყლით. დოზირების რეჟიმი და მკურნალობის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ინფექციის ტიპსა და სიმძიმეზე.
3. რა გვერდითი მოვლენები აქვს ერითრომიცინს?
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია: გულისრევა, ღებინება, მუცლის ტკივილი, დიარეა და მადის დაკარგვა. იშვიათად შეიძლება გამოიწვიოს ალერგიული რეაქციები, ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა და სმენის დროებითი დაქვეითება.
4. შეიძლება ერითრომიცინის მიღება ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში?
ერითრომიცინი ერთ-ერთი შედარებით უსაფრთხო ანტიბიოტიკია ორსულობის პერიოდში, თუმცა ერითრომიცინ ესტოლატის ფორმა უკუნაჩვენებია ორსულობის დროს ჰეპატოტოქსიურობის რისკის გამო. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატი გადადის დედის რძეში მცირე რაოდენობით. ნებისმიერ შემთხვევაში, გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს ექიმმა.
5. რა წამლებთან ურთიერთქმედებს ერითრომიცინი?
ერითრომიცინს მნიშვნელოვანი წამალთა ურთიერთქმედებები აქვს. იგი ზრდის ვარფარინის, თეოფილინის, კარბამაზეპინის, ციკლოსპორინის და სტატინების კონცენტრაციას სისხლში. კატეგორიულად უკუნაჩვენებია ერგოტამინთან, ტერფენადინთან და ცისაპრიდთან ერთად მიღება.
6. რა ვადით ინიშნება ჩვეულებრივ ერითრომიცინის კურსი?
სტანდარტული მკურნალობის კურსი შეადგენს 7-14 დღეს, ინფექციის ტიპის მიხედვით. აქნეს მკურნალობისას კურსი შეიძლება რამდენიმე კვირა ან თვე გაგრძელდეს. მნიშვნელოვანია კურსის სრულად დასრულება, მიუხედავად სიმპტომების გაუმჯობესებისა.
ალტერნატივები
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ერითრომიცინის ალტერნატივად ხელმისაწვდომია სხვა მაკროლიდური ანტიბიოტიკები, რომლებსაც გაუმჯობესებული ფარმაკოკინეტიკური პროფილი და ნაკლები გვერდითი მოვლენები ახასიათებთ:
- აზითრომიცინი — ახალი თაობის მაკროლიდი, რომელიც მოკლე კურსით მიიღება. ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფორმით: აზიმაკი 500 მგ, აზითრომიცინი 500 მგ
- აზიმაკი 250 მგ — კაფსულა, 6 ცალი: აზიმაკი 250მგ
- აზითრომიცინი-ნეო 500 მგ — აზითრომიცინი-ნეო
- აზითრომიცინი სუსპენზია — ბავშვებისთვის: აზიმაკი 200მგ/5მლ
ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკებიდან ალტერნატივებს წარმოადგენს ამოქსიცილინი/კლავულანის მჟავას კომბინაციები:
ალტერნატივის შერჩევა უნდა მოხდეს ექიმის მიერ, პაციენტის ინდივიდუალური მდგომარეობის, ალერგიული ანამნეზისა და ბაქტერიის მგრძნობელობის გათვალისწინებით.