მოკლედ
Eliquis (ელიქუისი) არის პირდაპირი მოქმედების ანტიკოაგულანტი (DOAC), რომლის აქტიური ნივთიერებაა აპიქსაბანი — ფაქტორ Xa-ს შერჩევითი ინჰიბიტორი. პრეპარატი ერთობლივად შემუშავებულია Bristol-Myers Squibb-ისა და Pfizer-ის მიერ. Eliquis გამოიყენება ინსულტის და სისტემური ემბოლიის პრევენციისთვის არაკანონიკური წინაგულოვანი ფიბრილაციის (AF) მქონე პაციენტებში, ღრმა ვენური თრომბოზის (DVT) და ფილტვის არტერიის თრომბოემბოლიის (PE) მკურნალობისა და პრევენციისთვის, ასევე ვენური თრომბოემბოლიის (VTE) პროფილაქტიკისთვის ბარძაყის ან მუხლის სახსრის ენდოპროთეზირების შემდეგ. პრეპარატი ხელმისაწვდომია 2.5 მგ და 5 მგ ტაბლეტების სახით და არ საჭიროებს რეგულარულ INR მონიტორინგს, რაც მას ვარფარინის თანამედროვე ალტერნატივად აქცევს.
ბრენდის შესახებ
Eliquis (ელიქუისი) წარმოადგენს Bristol-Myers Squibb Company-ისა და Pfizer Inc.-ის ერთობლივ პროდუქტს. Bristol-Myers Squibb (BMS) არის ამერიკული მულტინაციონალური ფარმაცევტული კომპანია, რომლის შტაბ-ბინა მდებარეობს ნიუ-იორკში, აშშ. კომპანია დაარსდა 1989 წელს Bristol-Myers-ისა და Squibb Corporation-ის შერწყმის შედეგად და დღეისათვის წარმოადგენს მსოფლიოს ერთ-ერთ უმსხვილეს ფარმაცევტულ კომპანიას.
Pfizer Inc. — მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ფარმაცევტული კორპორაცია, ასევე დაფუძნებული ნიუ-იორკში, აშშ. კომპანია დაარსდა 1849 წელს და მოღვაწეობს 125-ზე მეტ ქვეყანაში.
Eliquis პირველად დამტკიცდა ევროკავშირში 2011 წელს VTE პროფილაქტიკის ჩვენებით, ხოლო FDA-ს მიერ — 2012 წელს. დღეისათვის იგი რეგისტრირებულია 100-ზე მეტ ქვეყანაში და წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად მედიკამენტს.
BMS/Pfizer-ის კარდიოვასკულარულ პორტფელში Eliquis-ის გარდა შედის სხვა მნიშვნელოვანი პრეპარატები. კომპანიები ასევე აქტიურად მუშაობენ ონკოლოგიის, იმუნოლოგიის, ჰემატოლოგიის და სხვა თერაპიულ მიმართულებებში.
საქართველოში Eliquis ხელმისაწვდომია ოფიციალური დისტრიბუტორების მეშვეობით და რეგისტრირებულია საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ, რაც უზრუნველყოფს პრეპარატის ავთენტურობასა და ხარისხს ადგილობრივ ბაზარზე.
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
Eliquis-ის ბრენდის ქვეშ და აპიქსაბანის შემცველი პრეპარატები საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე წარმოდგენილია რამდენიმე ფორმით და დოზით:
ორიგინალური Eliquis (აპიქსაბანი)
- აპიქსაბანი 5 მგ — ტაბლეტები, გამოიყენება წინაგულოვანი ფიბრილაციის დროს ინსულტის პრევენციისთვის, DVT/PE მკურნალობისთვის. სტანდარტული დოზა: 5 მგ ორჯერ დღეში.
აპიქსაბანი 5მგ
- აპიქსაბანი 5 მგ (ალტერნატიული ფორმა) — ტაბლეტები, იგივე აქტიური ნივთიერებით.
აპიქსაბანი 5მგ
Apixari (აპიქსარი) — ბრენდული აპიქსაბანი
- აპიქსარი 2.5 მგ — ტაბლეტები, გამოიყენება VTE პროფილაქტიკისთვის ორთოპედიული ოპერაციების შემდეგ, ასევე შემცირებული დოზით AF-ის დროს განსაკუთრებულ პოპულაციებში (ხანდაზმულები ≥80 წელი, სხეულის მასა ≤60 კგ, კრეატინინი ≥1.5 მგ/დლ).
აპიქსარი 2.5მგ
- აპიქსარი 5 მგ — ტაბლეტები, სტანდარტული დოზა ინსულტის პრევენციისთვის AF-ის დროს და DVT/PE მკურნალობისთვის.
აპიქსარი 5მგ
დოზირების რეჟიმები
| ჩვენება | დოზა | ხანგრძლივობა | |---------|------|-------------| | AF-ში ინსულტის პრევენცია | 5 მგ ×2/დღეში | ხანგრძლივი | | AF (შემცირებული დოზა) | 2.5 მგ ×2/დღეში | ხანგრძლივი | | DVT/PE მკურნალობა | 10 მგ ×2 (7 დღე), შემდეგ 5 მგ ×2 | ≥3 თვე | | VTE პროფილაქტიკა (ბარძაყი) | 2.5 მგ ×2/დღეში | 32-38 დღე | | VTE პროფილაქტიკა (მუხლი) | 2.5 მგ ×2/დღეში | 10-14 დღე |
ხარისხის სტანდარტი
Eliquis იწარმოება GMP (Good Manufacturing Practice) სტანდარტების მკაცრი დაცვით, რაც მოიცავს FDA-ის cGMP მოთხოვნებს და ევროკავშირის EU GMP რეგულაციებს. Bristol-Myers Squibb-ისა და Pfizer-ის საწარმოო ობიექტები რეგულარულად ინსპექტირდება FDA-ის, EMA-ის (European Medicines Agency) და სხვა საერთაშორისო მარეგულირებელი ორგანოების მიერ.
პრეპარატის ხარისხის კონტროლი მოიცავს:
- ნედლეულის ტესტირება — აქტიური ნივთიერებისა და ექსციპიენტების სრული ანალიზი
- In-process კონტროლი — წარმოების ყოველ ეტაპზე ხარისხის მონიტორინგი
- სტაბილურობის კვლევები — ICH სახელმძღვანელოების შესაბამისად
- სერიის გაშვების ტესტირება — ყველა სერიის სრული ანალიტიკური შემოწმება
საქართველოში Eliquis რეგისტრირებულია სამედიცინო პრეპარატების სარეგისტრაციო პროცედურის შესაბამისად. პრეპარატი აკმაყოფილებს ICH-Q7 სტანდარტებს და ფარმაკოპეიულ მოთხოვნებს. ყველა იმპორტირებული სერია თანხლებულია ანალიზის სერტიფიკატით (Certificate of Analysis), რაც უზრუნველყოფს პროდუქტის იდენტურობას, სისუფთავეს და ეფექტურობას.
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა განსხვავებაა Eliquis-სა და ვარფარინს შორის?
Eliquis (აპიქსაბანი) არის პირდაპირი მოქმედების ანტიკოაგულანტი, რომელიც სპეციფიკურად ბლოკავს ფაქტორ Xa-ს. ვარფარინისგან განსხვავებით, Eliquis არ საჭიროებს რეგულარულ INR მონიტორინგს, აქვს ნაკლები საკვების და მედიკამენტების ურთიერთქმედება, სწრაფად იწყებს მოქმედებას (1-2 საათი) და აქვს პროგნოზირებადი ფარმაკოკინეტიკა. ARISTOTLE კვლევის მიხედვით, აპიქსაბანი ვარფარინთან შედარებით უფრო ეფექტურია ინსულტის პრევენციაში და იწვევს ნაკლებ სისხლდენას.
2. როგორ უნდა მივიღო Eliquis?
Eliquis მიიღება პერორალურად, საკვებთან ერთად ან მის გარეშე, დღეში ორჯერ — დაახლოებით ყოველ 12 საათში ერთხელ. ტაბლეტი უნდა გადაყლაპოთ მთლიანად წყლით. თუ გამოტოვებთ დოზას, მიიღეთ რაც შეიძლება მალე და გააგრძელეთ ჩვეული რეჟიმი. ნუ მიიღებთ ორმაგ დოზას გამოტოვებულის კომპენსაციისთვის.
3. რა გვერდითი მოვლენები შეიძლება გამოიწვიოს Eliquis-მა?
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენაა სისხლდენა (ცხვირიდან, ღრძილებიდან, სისხლჩაქცევები). იშვიათად შეიძლება განვითარდეს სერიოზული სისხლდენა (კუჭ-ნაწლავური, ინტრაკრანიალური). სხვა შესაძლო ეფექტებია: ანემია, გულისრევა, ჰემატურია. ნებისმიერი უჩვეულო სისხლდენის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ მიმართეთ ექიმს.
4. ვის არ შეიძლება Eliquis-ის მიღება?
Eliquis უკუნაჩვენებია: აქტიური კლინიკურად მნიშვნელოვანი სისხლდენის დროს, ღვიძლის მძიმე დაავადების დროს (კოაგულოპათიით), ხელოვნური გულის სარქველის მქონე პაციენტებში, ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში, მძიმე თირკმლის უკმარისობის დროს (კრეატინინის კლირენსი <15 მლ/წთ), ასევე ძლიერი CYP3A4 და P-gp ინჰიბიტორების (კეტოკონაზოლი, რიტონავირი) ერთდროული გამოყენების დროს.
5. არსებობს თუ არა Eliquis-ის ანტიდოტი?
2019 წლიდან ხელმისაწვდომია andexanet alfa (Andexxa/Ondexxya) — სპეციფიკური ანტიდოტი ფაქტორ Xa ინჰიბიტორებისთვის, მათ შორის აპიქსაბანისთვის. ეს პრეპარატი გამოიყენება სიცოცხლისათვის საშიში ან უკონტროლო სისხლდენის დროს. არასპეციფიკური ჰემოსტაზური საშუალებებიც (პროთრომბინის კომპლექსის კონცენტრატები) შეიძლება გამოყენებულ იქნას კლინიკურ პრაქტიკაში.
6. შეიძლება თუ არა Eliquis-ის მიღება სხვა მედიკამენტებთან ერთად?
Eliquis-ს აქვს შედარებით ნაკლები წამლის ურთიერთქმედება ვარფარინთან შედარებით, თუმცა ფრთხილად უნდა იქნას გამოყენებული: ძლიერ CYP3A4/P-gp ინჰიბიტორებთან ან ინდუქტორებთან, ანტითრომბოციტულ საშუალებებთან (ასპირინი, კლოპიდოგრელი), NSAID-ებთან და სხვა ანტიკოაგულანტებთან. ყოველთვის აცნობეთ ექიმს ყველა მიღებული მედიკამენტის შესახებ.
ალტერნატივები
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე Eliquis-ის (აპიქსაბანი) ალტერნატივად მოიაზრება სხვა პირდაპირი მოქმედების ანტიკოაგულანტები (DOAC) და ტრადიციული ანტიკოაგულანტები:
პირდაპირი მოქმედების ანტიკოაგულანტები:
- Xarelto (რივაროქსაბანი) — Bayer/Janssen-ის ფაქტორ Xa ინჰიბიტორი, მიიღება დღეში ერთხელ
- Pradaxa (დაბიგატრანი) — Boehringer Ingelheim-ის პირდაპირი თრომბინის ინჰიბიტორი
- Lixiana (ედოქსაბანი) — Daiichi Sankyo-ს ფაქტორ Xa ინჰიბიტორი
ტრადიციული ანტიკოაგულანტები:
- ვარფარინი — ვიტამინ K-ს ანტაგონისტი, მოითხოვს INR მონიტორინგს
- ჰეპარინი (ფრაქსიპარინი, კლექსანი) — საინექციო ანტიკოაგულანტები, ძირითადად სტაციონარულ პირობებში
სპეციფიკური ჩვენებისთვის:
პრეპარატის შერჩევა უნდა მოხდეს ინდივიდუალურად, ექიმის რეკომენდაციით, პაციენტის კლინიკური მდგომარეობის, თანმხლები დაავადებებისა და თირკმლის ფუნქციის გათვალისწინებით.