Creon ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
Creon (კრეონი) — პანკრეასის ფერმენტული შემცვლელი თერაპიის (PERT) წამყვანი ბრენდია, რომელიც გამოიყენება პანკრეასის ეგზოკრინული უკმარისობის (EPI) სამკურნალოდ. პრეპარატი შეიცავს პანკრელიპაზას — ღორის პანკრეასიდან მიღებული ლიპაზის, ამილაზისა და პროტეაზის კომბინაციას, რომელიც ნაწარმის სახით ჩასმულია ენტეროგარსიანი მინიმიკროსფეროების კაფსულებში. კრეონი ეხმარება ორგანიზმს ცხიმების, ნახშირწყლებისა და ცილების სრულფასოვან მონელებაში იმ პაციენტებში, რომელთა პანკრეასი საკმარის რაოდენობის ფერმენტებს არ გამოიმუშავებს. პრეპარატი ინიშნება ქრონიკული პანკრეატიტის, კისტოზური ფიბროზის, პანკრეატექტომიის შემდგომი მდგომარეობების, აგრეთვე პანკრეასის სიმსივნის გამო განვითარებული ფერმენტული უკმარისობის დროს. კრეონი ფარმაცევტულ ბაზარზე ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზით და წარმოადგენს ამ კატეგორიის ყველაზე ფართოდ გამოყენებულ პრეპარატს მსოფლიოში.
---
Creon (კრეონი) ეკუთვნის კომპანია AbbVie Inc.-ს — ერთ-ერთ უმსხვილეს ბიოფარმაცევტულ კორპორაციას, რომლის სათავო ოფისი მდებარეობს ჩრდილოეთ ჩიკაგოში, აშშ (North Chicago, Illinois). AbbVie 2013 წელს გამოეყო Abbott Laboratories-ს, როგორც დამოუკიდებელი კვლევაზე ორიენტირებული ფარმაცევტული კომპანია. კრეონის ისტორია კიდევ უფრო ადრეულ პერიოდს უკავშირდება — პრეპარატი თავდაპირველად ბელგიური კომპანია Solvay Pharmaceuticals-ის მიერ იქნა შემუშავებული, რომელიც 2010 წელს Abbott Laboratories-მა შეიძინა.
AbbVie-ს პროდუქციის პორტფელი მოიცავს ისეთ მნიშვნელოვან სამკურნალო მიმართულებებს, როგორიცაა იმუნოლოგია (Humira, Skyrizi, Rinvoq), ონკოლოგია (Imbruvica, Venclexta), ნეიროლოგია (Botox, Vraylar), აგრეთვე გასტროენტეროლოგია, სადაც კრეონი წამყვან პოზიციას იკავებს. კომპანია ოპერირებს 175-ზე მეტ ქვეყანაში და ფლობს 50,000-ზე მეტ თანამშრომელს.
კრეონის უნიკალური ტექნოლოგია — მინიმიკროსფეროები (minimicrospheres) — პრეპარატის გამორჩეულ თავისებურებას წარმოადგენს. ყოველი კაფსულა შეიცავს ასობით პატარა, ენტეროგარსიანი სფერულ ნაწილაკს, რომლებიც კუჭის მჟავე გარემოში არ იშლება, არამედ თორმეტგოჯა ნაწლავში ხვდება, სადაც pH-ის ზრდასთან ერთად ხდება ფერმენტების გამოთავისუფლება და საკვების ეფექტური მონელება. ეს ტექნოლოგია უზრუნველყოფს ფერმენტების ფიზიოლოგიურთან მიახლოებულ განაწილებას საკვებთან ერთად, რაც მონელების ეფექტურობას მნიშვნელოვნად ზრდის.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე კრეონი ხელმისაწვდომია ავტორიზებული დისტრიბუტორების მეშვეობით და წარმოადგენს გასტროენტეროლოგიურ პრაქტიკაში ფერმენტული თერაპიის ოქროს სტანდარტს.
---
კრეონი საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე წარმოდგენილია სამი ძირითადი დოზირებით, რომელთაგან თითოეული განკუთვნილია პანკრეასის ეგზოკრინული უკმარისობის სხვადასხვა ხარისხის მქონე პაციენტებისთვის:
დოზირების ზოგადი პრინციპი: კრეონის დოზა ინდივიდუალურად შეირჩევა ექიმის მიერ, საკვების ცხიმიანობისა და პაციენტის კლინიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით. კაფსულის გახსნა და შიგთავსის არამჟავე საკვებზე (მაგ., ვაშლის პიურე) დაყრა დასაშვებია იმ პაციენტებისთვის, რომელთაც კაფსულის მთლიანად გადაყლაპვა არ შეუძლიათ, თუმცა მინიმიკროსფეროების დაღეჭვა კატეგორიულად აკრძალულია, რადგან ეს აზიანებს ენტეროგარსს.
---
კრეონის წარმოება ხორციელდება AbbVie-ს წარმოების ობიექტებზე, რომლებიც სერტიფიცირებულია GMP (Good Manufacturing Practice) — კარგი საწარმოო პრაქტიკის საერთაშორისო სტანდარტის შესაბამისად. პრეპარატი რეგისტრირებულია და დამტკიცებულია მსოფლიოს უმთავრეს მარეგულირებელ ორგანოებში:
კრეონის ხარისხის კონტროლი მოიცავს ნედლეულის (ღორის პანკრეასი) მკაცრ შერჩევას, ფერმენტული აქტივობის ზუსტ სტანდარტიზაციას, ვირუსული უსაფრთხოების ტესტირებას და მინიმიკროსფეროების ენტეროგარსის მთლიანობის კონტროლს. ყოველი სერია გადის მრავალსაფეხურიან ანალიტიკურ შემოწმებას, რაც უზრუნველყოფს ფერმენტული აქტივობის სტაბილურობას მოქმედების ვადის მთელი პერიოდის განმავლობაში.
---
კრეონი გამოიყენება პანკრეასის ეგზოკრინული უკმარისობის (EPI) სამკურნალოდ. EPI ვითარდება ისეთი მდგომარეობების დროს, როგორიცაა ქრონიკული პანკრეატიტი, კისტოზური ფიბროზი (მუკოვისციდოზი), პანკრეასის კიბო, პანკრეასზე ჩატარებული ქირურგიული ოპერაციების შემდეგ (პანკრეატექტომია, უიპლის ოპერაცია), აგრეთვე გასტრექტომიის შემდგომ პერიოდში.
კრეონი მიიღება საკვებთან ერთად — კაფსულის ნახევარი ჭამის დასაწყისში, ხოლო მეორე ნახევარი ჭამის შუაში. კაფსულა მთლიანად უნდა გადაიყლაპოს წყლით. თუ გადაყლაპვა ვერ ხერხდება (მაგ., ბავშვებში), კაფსულა შეიძლება გაიხსნას და მინიმიკროსფეროები შეერიოს რბილ, არამჟავე საკვებს. მინიმიკროსფეროების დაღეჭვა ან დაფქვა დაუშვებელია.
კრეონი 10000, 25000 და 40000 ერთმანეთისგან განსხვავდება ლიპაზის (ცხიმების მომნელებელი ფერმენტის) ერთეულების რაოდენობით. დოზის შერჩევა დამოკიდებულია უკმარისობის ხარისხზე, პაციენტის წონაზე და საკვების ცხიმიანობაზე. დოზირებას ყოველთვის ექიმი ინდივიდუალურად ადგენს.
კრეონი ზოგადად კარგად აიტანება. ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტებია: მუცლის ტკივილი, გულისრევა, ღებინება, დიარეა ან ყაბზობა და მეტეორიზმი. იშვიათ შემთხვევებში, ძალიან მაღალი დოზების მიღებისას (განსაკუთრებით კისტოზური ფიბროზის მქონე პაციენტებში) შესაძლოა განვითარდეს ფიბროზული კოლონოპათია. ალერგიული რეაქცია ღორის ცილებზე ასევე შესაძლებელია.
საქართველოში კრეონი ხელმისაწვდომია აფთიაქებში. მიუხედავად ამისა, პრეპარატის მიღება რეკომენდებულია მხოლოდ ექიმის (გასტროენტეროლოგის) დანიშნულებით, რადგან დოზის სწორი შერჩევა კლინიკურ შეფასებას მოითხოვს.
კრეონი შეიცავს ღორის პანკრეასის ფერმენტებს, რომლებიც სისტემურად არ შეიწოვება. ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში ტერატოგენული ეფექტი არ გამოვლენილა. ორსულობისა და ლაქტაციის დროს გამოყენება დასაშვებია ექიმის რეკომენდაციით, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აჭარბებს პოტენციურ რისკს.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე კრეონის გარდა ხელმისაწვდომია პანკრეასის ფერმენტული პრეპარატების რამდენიმე ალტერნატიული ბრენდი:
კრეონის ძირითადი უპირატესობა კონკურენტებთან შედარებით მინიმიკროსფეროების პატენტირებული ტექნოლოგიაა, რომელიც უზრუნველყოფს ფერმენტების ერთგვაროვან განაწილებას საკვებში და ოპტიმალურ გამოთავისუფლებას თორმეტგოჯა ნაწლავში. ალტერნატივის შერჩევისას აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია, რადგან სხვადასხვა პრეპარატის ფერმენტული აქტივობა და ბიოხელმისაწვდომობა განსხვავებულია.