Butylscopolamine ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
Butylscopolamine (ბუტილსკოპოლამინი), იგივე ჰიოსცინ ბუტილბრომიდი, წარმოადგენს ანტისპაზმურ (სპაზმოლიტიკურ) სამკურნალწამლო საშუალებას, რომელიც გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტისა და შარდ-სასქესო სისტემის გლუვი კუნთოვანი სპაზმების მოსახსნელად. პრეპარატი ეფექტურად ამცირებს მუცლის ტკივილს, თირკმლის და ნაღვლის კოლიკას, მენსტრუალურ სპაზმებსა და ფუნქციურ დისპეფსიას. ბუტილსკოპოლამინი მიეკუთვნება ანტიქოლინერგული საშუალებების ჯგუფს და მოქმედებს პერიფერიულ მუსკარინულ რეცეპტორებზე, რის შედეგადაც ხდება გლუვი კუნთების რელაქსაცია. პრეპარატი ხელმისაწვდომია როგორც ტაბლეტების, ისე საინექციო ხსნარის სახით. მას ფართოდ მიმართავენ როგორც გასტროენტეროლოგიაში, ისე გინეკოლოგიასა და უროლოგიაში.
ბუტილსკოპოლამინი (Hyoscine butylbromide) ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული სპაზმოლიტიკური პრეპარატია მსოფლიოში. ეს აქტიური ნივთიერება თავდაპირველად შეიმუშავა გერმანულმა ფარმაცევტულმა კომპანია Boehringer Ingelheim-მა 1950-იან წლებში, ბრენდული სახელწოდებით Buscopan®. Boehringer Ingelheim-ის სათავო ოფისი მდებარეობს ინგელჰაიმ ამ რაინში, გერმანია, და კომპანია წარმოადგენს ერთ-ერთ უმსხვილეს კერძო ფარმაცევტულ კომპანიას მსოფლიოში.
ბუტილსკოპოლამინის შემცველი პრეპარატები დღეს წარმოებს მრავალი ფარმაცევტული კომპანიის მიერ სხვადასხვა ქვეყანაში, მათ შორის ინდოეთში, თურქეთში, აღმოსავლეთ ევროპასა და დსთ-ს ქვეყნებში. საქართველოს ბაზარზე ბუტილსკოპოლამინი ხელმისაწვდომია როგორც ორიგინალური, ისე ჯენერიკული ფორმით.
პრეპარატის ძირითადი მოქმედების მექანიზმი დაკავშირებულია მუსკარინული რეცეპტორების ბლოკირებასთან კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის, ნაღვლის გზების, შარდის ბუშტისა და საშვილოსნოს გლუვ კუნთებში. მნიშვნელოვანია, რომ ბუტილსკოპოლამინი, როგორც მეოთხეული ამონიუმის ნაერთი, პრაქტიკულად ვერ გადალახავს ჰემატოენცეფალურ ბარიერს, რაც მინიმუმამდე ამცირებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზე გვერდითი მოქმედების რისკს. ეს მახასიათებელი განასხვავებს მას სხვა ანტიქოლინერგული საშუალებებისგან და აქცევს შედარებით უსაფრთხო პრეპარატად ყოველდღიურ კლინიკურ პრაქტიკაში.
Boehringer Ingelheim-ის პორტფოლიო მოიცავს ისეთ ცნობილ პრეპარატებს, როგორებიცაა რესპირატორული მედიკამენტები (Spiriva, Atrovent), ანტიკოაგულანტები (Pradaxa), ონკოლოგიური პრეპარატები და ანტიდიაბეტური საშუალებები. ბუტილსკოპოლამინი კი რჩება კომპანნიის გასტროენტეროლოგიური პორტფოლიოს ქვაკუთხედად.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბუტილსკოპოლამინის შემცველი პრეპარატები ხელმისაწვდომია რამდენიმე სამკურნალწამლო ფორმით:
ბუტილსკოპოლამინი ხშირად გვხვდება 10 მგ დოზით, რომელიც განკუთვნილია პერორალური მიღებისთვის. ტაბლეტები გარსშეფუთულია და გამოიყენება მუცლის სპაზმების, კოლიკის, ფუნქციური დისპეფსიის და მენსტრუალური ტკივილის სამკურნალოდ. სტანდარტული დოზირება მოზრდილებისთვის შეადგენს 1-2 ტაბლეტს (10-20 მგ) 3-ჯერ დღეში.
საინექციო ფორმა ხელმისაწვდომია 20 მგ/მლ კონცენტრაციით ამპულებში. გამოიყენება ინტრამუსკულარული ან ინტრავენური შეყვანისთვის მწვავე სპაზმური მდგომარეობების დროს, როდესაც საჭიროა სწრაფი ეფექტის მიღწევა — მაგალითად, თირკმლის ან ნაღვლის კოლიკის დროს, ასევე ენდოსკოპიური პროცედურების წინ სპაზმის მოსახსნელად.
ზოგიერთ შემთხვევაში ბაზარზე ხელმისაწვდომია ბუტილსკოპოლამინის რექტალური სუპოზიტორიები 10 მგ დოზით, რომლებიც განკუთვნილია პაციენტებისთვის, ვისთვისაც ორალური მიღება გართულებულია.
ბუტილსკოპოლამინის ძირითადი ჩვენებებია:
საქართველოში პრეპარატი აფთიაქებში ხელმისაწვდომია როგორც რეცეპტით, ისე ურეცეპტოდ (ტაბლეტური ფორმა), სამკურნალწამლო ფორმისა და რეგულაციების მიხედვით.
ბუტილსკოპოლამინის შემცველი სამკურნალწამლო პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ბაზარზე იყიდება, უნდა აკმაყოფილებდეს მკაცრ ხარისხის სტანდარტებს. ორიგინალური Buscopan® იწარმოება GMP (Good Manufacturing Practice) სტანდარტების შესაბამისად, რაც უზრუნველყოფს წარმოების ყველა ეტაპის ხარისხის კონტროლს — ნედლეულის შერჩევიდან მზა პროდუქტის შეფუთვამდე.
Boehringer Ingelheim-ის საწარმოო ობიექტები სერტიფიცირებულია EMA (European Medicines Agency) და FDA (U.S. Food and Drug Administration) მიერ, რაც უმაღლესი ხარისხის გარანტიას წარმოადგენს.
საქართველოში სამკურნალწამლო საშუალებების რეგისტრაციას და ხარისხის კონტროლს ახორციელებს სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო. ბაზარზე დაშვებული ჯენერიკული პრეპარატებიც უნდა აკმაყოფილებდეს ბიოეკვივალენტობის მოთხოვნებს და წარმოდგენილი იყოს შესაბამისი ხარისხის სერტიფიკატებით.
პრეპარატის შენახვის პირობები მოითხოვს ტემპერატურას 25°C-მდე, მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას. საინექციო ფორმის შენახვისას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ტემპერატურულ რეჟიმს და სტერილურობის დაცვას.
ბუტილსკოპოლამინი გამოიყენება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის, ნაღვლის გზების, შარდის გზებისა და საშვილოსნოს გლუვი კუნთების სპაზმების სამკურნალოდ. ეფექტურია მუცლის ტკივილის, კოლიკის, გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომის სიმპტომებისა და მენსტრუალური ტკივილის დროს. ასევე გამოიყენება დიაგნოსტიკური და თერაპიული ენდოსკოპიური პროცედურების წინ.
ბუტილსკოპოლამინის ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია: პირის სიმშრალე, ტაქიკარდია (გულისცემის აჩქარება), შარდვის გაძნელება, ყაბზობა და მხედველობის დაბინდვა. ეს ეფექტები ჩვეულებრივ მსუბუქია და გარდამავალი. იშვიათ შემთხვევებში შეიძლება გამოვლინდეს ალერგიული რეაქციები, მათ შორის კანის გამონაყარი.
ორსულობის დროს ბუტილსკოპოლამინის გამოყენება რეკომენდებულია მხოლოდ ექიმის მკაცრი მეთვალყურეობით, როდესაც მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს. ლაქტაციის პერიოდშიც სიფრთხილეა საჭირო. აუცილებლად გაიარეთ კონსულტაცია მკურნალ ექიმთან.
ტაბლეტის ორალური მიღების შემდეგ ეფექტი იწყება დაახლოებით 15-30 წუთში. საინექციო ფორმის შეყვანისას მოქმედება იწყება რამდენიმე წუთში. სპაზმოლიტიკური ეფექტის ხანგრძლივობა ჩვეულებრივ 4-6 საათს შეადგენს.
ბუტილსკოპოლამინი უკუნაჩვენებია მიასთენიის, მეგაკოლონის, დახურულკუთხოვანი გლაუკომის, პროსტატის ჰიპერტროფიით გამოწვეული შარდის რეტენციის და პრეპარატის კომპონენტებისადმი მომატებული მგრძნობელობის დროს. ასევე სიფრთხილეა საჭირო ტაქიარითმიის, გულის უკმარისობისა და ნაწლავთა გაუვალობის შემთხვევაში.
ბუტილსკოპოლამინმა შეიძლება გააძლიეროს სხვა ანტიქოლინერგული პრეპარატების (ტრიციკლური ანტიდეპრესანტები, ანტიჰისტამინები) მოქმედება. ასევე შეიძლება შეცვალოს მეტოკლოპრამიდის ეფექტი კუჭ-ნაწლავის მოტორიკაზე. ყოველთვის აცნობეთ ექიმს ყველა მედიკამენტის შესახებ, რომელსაც იღებთ.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბუტილსკოპოლამინის ალტერნატივად განიხილება რამდენიმე სპაზმოლიტიკური პრეპარატი:
კონკრეტული პრეპარატის არჩევანი დამოკიდებულია დიაგნოზზე, პაციენტის ინდივიდუალურ მახასიათებლებსა და თანმხლებ დაავადებებზე. რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია ოპტიმალური სამკურნალო საშუალების შერჩევისთვის.