Budesonide ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 2 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
ბუდესონიდი (Budesonide) წარმოადგენს სინთეზურ გლუკოკორტიკოსტეროიდს, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ. პრეპარატი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფარმაცევტული ფორმით — საინჰალაციო ხსნარის, საინჰალაციო აეროზოლის, ცხვირის სპრეის, ენტეროკაფსულისა და რექტალური ქაფის სახით. ბუდესონიდი ძირითადად გამოიყენება ბრონქული ასთმის, ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადების (ქოფდ), ალერგიული რინიტისა და ანთებითი ნაწლავის დაავადებების (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი) სამკურნალოდ. მისი გამორჩეული თვისებაა მაღალი ადგილობრივი ანთების საწინააღმდეგო აქტივობა და შედარებით დაბალი სისტემური ბიოხელმისაწვდომობა, რაც ამცირებს გვერდითი ეფექტების რისკს სისტემურ კორტიკოსტეროიდებთან შედარებით.
---
ბუდესონიდი თავდაპირველად შეიქმნა შვედურ ფარმაცევტულ კომპანია AstraZeneca-ს მიერ და პირველად ბაზარზე გამოვიდა 1981 წელს ბრენდის სახელწოდებით Pulmicort (საინჰალაციო ფორმა). მოგვიანებით, სხვადასხვა ფარმაცევტულმა მწარმოებელმა დაიწყო ბუდესონიდის შემცველი პრეპარატების წარმოება, მათ შორის ისეთმა კომპანიებმა, როგორებიცაა Teva Pharmaceutical, Sandoz, Cipla, Norton და სხვები.
AstraZeneca, რომლის სათაო ოფისი კემბრიჯში (დიდი ბრიტანეთი) მდებარეობს, წარმოადგენს ერთ-ერთ უმსხვილეს გლობალურ ბიოფარმაცევტულ კომპანიას. კომპანიის რესპირატორული პორტფელი მოიცავს ასთმის, ქოფდ-ისა და სხვა სასუნთქი გზების დაავადებების სამკურნალო პრეპარატთა ფართო სპექტრს. Pulmicort-ის გარდა, AstraZeneca-ს ცნობილი რესპირატორული ბრენდებია Symbicort (ბუდესონიდი/ფორმოტეროლი), Fasenra და Breztri.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბუდესონიდის შემცველი პრეპარატები ხელმისაწვდომია როგორც ორიგინალური ბრენდების, ისე ჯენერიკული ალტერნატივების სახით. პრეპარატი აღიარებულია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელი მედიკამენტების სიაში და წარმოადგენს ასთმის სტანდარტული თერაპიის ერთ-ერთ ქვაკუთხედს.
ბუდესონიდი ასევე ცნობილია სხვადასხვა სავაჭრო სახელწოდებით: Pulmicort (საინჰალაციო), Rhinocort (ცხვირის სპრეი), Entocort (ენტეროკაფსულა), Budenofalk (ნაწლავის ფორმა) და Cortiment (პროლონგირებული მოქმედების ტაბლეტი). ეს მრავალფეროვნება ასახავს აქტიური ნივთიერების ფართო თერაპიულ შესაძლებლობებს.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბუდესონიდი ხელმისაწვდომია რამდენიმე ფარმაცევტული ფორმით, რომლებიც სხვადასხვა ჩვენებისთვის გამოიყენება:
საქართველოში სხვა რესპირატორული პრეპარატებიდან ხელმისაწვდომია აგრეთვე Berodual (ბეროდუალი), Atrovent (ატროვენტი) და ბეკლომეტაზონი, რომლებიც ხშირად კომბინირებულად ინიშნება ბუდესონიდთან ერთად რესპირატორული დაავადებების კომპლექსურ თერაპიაში.
---
ბუდესონიდის შემცველი პრეპარატები, განსაკუთრებით ორიგინალური ბრენდები AstraZeneca-სგან, წარმოებულია GMP (კარგი წარმოების პრაქტიკა) სტანდარტების სრული დაცვით. AstraZeneca-ს საწარმოო ობიექტები სერტიფიცირებულია ევროპის წამლის სააგენტოს (EMA), ამერიკის შეერთებული შტატების FDA-ს და სხვა წამყვანი მარეგულირებელი ორგანოების მიერ.
პრეპარატი რეგისტრირებულია და ნებართვა აქვს მიღებული საქართველოს სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს მიერ. ქვეყანაში იმპორტირებული ყოველი სერია გადის ხარისხის კონტროლს, რომელიც მოიცავს:
ჯენერიკული ალტერნატივებიც უნდა აკმაყოფილებდეს ბიოექვივალენტურობის მოთხოვნებს, რაც გარანტიას იძლევა, რომ მათი თერაპიული ეფექტი შედარებადია ორიგინალურ პრეპარატთან.
---
ბუდესონიდი გამოიყენება ბრონქული ასთმის, ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადების (ქოფდ), ალერგიული რინიტის, კრონის დაავადებისა და წყლულოვანი კოლიტის სამკურნალოდ. კონკრეტული ჩვენება დამოკიდებულია ფარმაცევტულ ფორმაზე — საინჰალაციო ფორმები რესპირატორული, ცხვირის სპრეი ალერგიული, ხოლო ორალური ფორმები ნაწლავის დაავადებებისთვისაა განკუთვნილი.
დიახ, ბუდესონიდი ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შესწავლილი საინჰალაციო კორტიკოსტეროიდია პედიატრიულ პრაქტიკაში. Pulmicort Nebuamp (ნებულაიზერის სუსპენზია) ნებადართულია 6 თვის ასაკიდან, ხოლო Turbuhaler — 6 წლის ასაკიდან. დოზა ინდივიდუალურად უნდა განისაზღვროს ექიმის მიერ ბავშვის ასაკისა და დაავადების სიმძიმის მიხედვით.
ბუდესონიდი ხასიათდება მაღალი ადგილობრივი აქტივობით და დაბალი სისტემური ბიოხელმისაწვდომობით. საინჰალაციო გამოყენებისას სისტემური ბიოხელმისაწვდომობა მხოლოდ 10-15%-ს შეადგენს, ხოლო ორალურად მიღებისას ღვიძლში „პირველი გავლის" ეფექტის გამო დაახლოებით 90% ინაქტივირდება. ეს მნიშვნელოვნად ამცირებს სისტემური გვერდითი ეფექტების (წონის მატება, ოსტეოპოროზი, დიაბეტი) რისკს.
ბუდესონიდი მიეკუთვნება FDA-ს B კატეგორიას ორსულობის დროს და ითვლება ორსულ ქალებში ასთმის სამკურნალოდ უპირატეს საინჰალაციო კორტიკოსტეროიდად. თუმცა, გამოყენება ყოველთვის უნდა მოხდეს ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ, რათა სარგებელი შეფასდეს პოტენციურ რისკთან.
საინჰალაციო ბუდესონიდის ეფექტი შესამჩნევია 24 საათის განმავლობაში, თუმცა სრული თერაპიული ეფექტის მისაღწევად შეიძლება საჭირო გახდეს 1-2 კვირის რეგულარული გამოყენება. ცხვირის სპრეის შემთხვევაში გაუმჯობესება შეიძლება შეიმჩნეოს 2-3 დღეში. მნიშვნელოვანია, რომ ბუდესონიდი არ არის განკუთვნილი მწვავე შეტევების მოსახსნელად — ამისთვის საჭიროა სხვა მედიკამენტები.
საინჰალაციო ფორმის ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტებია: ორალური კანდიდოზი (ტკბილება), ხმის ჩახლეჩა და ყელის გაღიზიანება. ამ ეფექტების თავიდან ასარიდებლად რეკომენდებულია ინჰალაციის შემდეგ პირის ღრუს კარგად გავლება წყლით. ცხვირის სპრეიმ შეიძლება გამოიწვიოს ცხვირიდან სისხლდენა და ცხვირის ლორწოვანის გამოშრობა.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბუდესონიდის ალტერნატივად ხელმისაწვდომია სხვა ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდები და რესპირატორული პრეპარატები:
ბრონქოდილატატორებიდან, რომლებიც ხშირად კომბინირებულად ინიშნება ბუდესონიდთან:
ნაწლავის ანთებითი დაავადებების სამკურნალოდ ბუდესონიდის ალტერნატივად განიხილება მესალაზინი და სისტემური კორტიკოსტეროიდები (პრედნიზოლონი), თუმცა ბუდესონიდი უპირატესობით სარგებლობს გვერდითი ეფექტების დაბალი რისკის გამო. პრეპარატის არჩევა ყოველთვის ინდივიდუალურად უნდა მოხდეს მკურნალი ექიმის მიერ, დაავადების სიმძიმისა და პაციენტის მდგომარეობის გათვალისწინებით.