მოკლედ
Brilinta (ბრილინტა) არის ანტითრომბოციტული პრეპარატი, რომელიც შეიცავს აქტიურ ნივთიერებას ტიკაგრელორს (ticagrelor). მედიკამენტი წარმოებულია მსოფლიოში ცნობილი ფარმაცევტული კომპანიის AstraZeneca-ს მიერ. ბრილინტა გამოიყენება ათეროთრომბოზული მოვლენების (მიოკარდიუმის ინფარქტი, ინსულტი, კარდიოვასკულარული სიკვდილი) პროფილაქტიკისთვის მწვავე კორონარული სინდრომის (ACS) მქონე პაციენტებში, ასევე მიოკარდიუმის ინფარქტის ისტორიის მქონე მაღალი რისკის პაციენტებში. პრეპარატი მოქმედებს P2Y₁₂ რეცეპტორების რევერსიბელური ინჰიბირების გზით, რაც ხელს უშლის თრომბოციტების აგრეგაციას. ბრილინტა ხელმისაწვდომია 60 მგ და 90 მგ დოზირებით და ჩვეულებრივ ინიშნება ასპირინთან ერთად, ორმაგი ანტითრომბოციტული თერაპიის სახით. საქართველოში პრეპარატი რეგისტრირებულია და ფართოდ გამოიყენება კარდიოლოგიურ პრაქტიკაში.
---
ბრენდის შესახებ
AstraZeneca არის ბრიტანულ-შვედური მულტინაციონალური ფარმაცევტული და ბიოტექნოლოგიური კომპანია, რომელიც დაფუძნებულია კემბრიჯში, გაერთიანებული სამეფო. კომპანია ჩამოყალიბდა 1999 წელს ბრიტანული Zeneca Group-ისა და შვედური Astra AB-ის შერწყმის შედეგად. AstraZeneca დღეს მსოფლიოში ერთ-ერთ უმსხვილეს ფარმაცევტულ კომპანიას წარმოადგენს და მისი პროდუქცია 100-ზე მეტ ქვეყანაშია ხელმისაწვდომი.
კომპანიის ძირითადი თერაპიული მიმართულებებია:
- კარდიოვასკულარული მედიცინა — ბრილინტა (ტიკაგრელორი), ფაროქსიგა (დაპაგლიფლოზინი) და სხვა;
- ონკოლოგია — ტაგრისო, ლინპარზა, იმფინზი და სხვა ინოვაციური პრეპარატები;
- რესპირატორული დაავადებები — სიმბიკორტი, პულმიკორტი და ბრეზტრი;
- იმუნოლოგია და ნეფროლოგია — თანამედროვე ბიოლოგიური პრეპარატები.
Brilinta (ბრილინტა) AstraZeneca-ს კარდიოვასკულარული პორტფოლიოს ფლაგმანური პროდუქტია. პრეპარატი პირველად დამტკიცდა ევროკავშირის მიერ 2010 წელს, ხოლო აშშ-ს FDA-ს მიერ — 2011 წელს. ბრილინტა შეიქმნა როგორც კლოპიდოგრელის ალტერნატივა, რომელსაც უპირატესობა აქვს მოქმედების მექანიზმის თვალსაზრისით — ტიკაგრელორი რევერსიბელური ინჰიბიტორია (განსხვავებით კლოპიდოგრელისგან, რომელიც ირევერსიბელურად ბლოკავს P2Y₁₂ რეცეპტორებს), რაც თრომბოციტების ფუნქციის უფრო სწრაფ აღდგენას უზრუნველყოფს.
ძირითადი კლინიკური კვლევა PLATO (2009) აჩვენა, რომ ტიკაგრელორი კლოპიდოგრელთან შედარებით მნიშვნელოვნად ამცირებს კარდიოვასკულარული სიკვდილის, მიოკარდიუმის ინფარქტისა და ინსულტის რისკს მწვავე კორონარული სინდრომის მქონე პაციენტებში, ხოლო PEGASUS-TIMI 54 კვლევამ დაადასტურა პრეპარატის ეფექტურობა ინფარქტის შემდგომ ხანგრძლივ თერაპიაში.
---
ხელმისაწვდომი პროდუქცია საქართველოში
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე AstraZeneca-ს ბრენდი Brilinta წარმოდგენილია შემდეგი ფორმით:
ბრილინტა (Brilinta)
- [ბრილინტა](/medications/brilinta) — ტიკაგრელორის შემცველი ანტითრომბოციტული პრეპარატი, ხელმისაწვდომი ტაბლეტების სახით. საქართველოში ხელმისაწვდომია 60 მგ და 90 მგ დოზირებით.
#### ჩვენებები
ბრილინტა 90 მგ ინიშნება:
- მწვავე კორონარული სინდრომის (არასტაბილური სტენოკარდია, NSTEMI, STEMI) მქონე პაციენტებში ათეროთრომბოზული მოვლენების პროფილაქტიკისთვის, ასპირინთან ერთად, მკურნალობის პირველი 12 თვის განმავლობაში;
- პერკუტანული კორონარული ინტერვენციის (PCI) ჩამტარებელ პაციენტებში.
ბრილინტა 60 მგ ინიშნება:
- მიოკარდიუმის ინფარქტის ისტორიის მქონე პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ ათეროთრომბოზული მოვლენის განვითარების მაღალი რისკი, გრძელვადიანი თერაპიისთვის (12 თვის შემდეგ).
#### დოზირება
- მწვავე კორონარული სინდრომი: სატვირთი დოზა — 180 მგ (ორი 90 მგ ტაბლეტი), შემდეგ 90 მგ დღეში ორჯერ, 12 თვის განმავლობაში;
- გრძელვადიანი პროფილაქტიკა: 60 მგ დღეში ორჯერ, მწვავე ფაზის 12-თვიანი მკურნალობის დასრულების შემდეგ;
- ორივე შემთხვევაში ინიშნება ასპირინის დაბალ დოზასთან (75–100 მგ) ერთად.
#### მნიშვნელოვანი გაფრთხილებები
- პრეპარატის მიღება არ უნდა შეწყდეს ექიმის კონსულტაციის გარეშე, რადგან ნაადრევმა შეწყვეტამ შეიძლება გაზარდოს თრომბოზული მოვლენების რისკი;
- ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენაა დისპნოე (ქოშინი) და სისხლდენის მომატებული რისკი;
- უკუნაჩვენებია ძლიერი CYP3A4 ინჰიბიტორებთან ერთად მიღება.
---
ხარისხის სტანდარტი
AstraZeneca-ს წარმოება ეფუძნება ფარმაცევტული ინდუსტრიის უმაღლეს სტანდარტებს და აკმაყოფილებს GMP (Good Manufacturing Practice) მოთხოვნებს მსოფლიოს ყველა მარეგულირებელი ორგანოს მიხედვით.
მარეგულირებელი დამტკიცებები
ბრილინტა დამტკიცებულია მსოფლიოს წამყვანი მარეგულირებელი ორგანოების მიერ:
- EMA (European Medicines Agency) — ევროკავშირის ბაზარზე დაშვებულია 2010 წლიდან;
- FDA (U.S. Food and Drug Administration) — აშშ-ში დამტკიცებულია 2011 წლიდან;
- საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრო — პრეპარატი რეგისტრირებულია საქართველოში და ექვემდებარება ადგილობრივი მარეგულირებელი ორგანოების კონტროლს.
AstraZeneca-ს საწარმოო ობიექტები რეგულარულად გადის ინსპექტირებას FDA-ს, EMA-სა და სხვა საერთაშორისო ორგანოების მიერ. კომპანია იცავს ICH (International Council for Harmonisation) სახელმძღვანელო პრინციპებს ხარისხის უზრუნველყოფის, კლინიკური კვლევებისა და უსაფრთხოების მონიტორინგის სფეროში. ყოველი სერიის პროდუქცია გადის ხარისხის კონტროლის მრავალსაფეხურიან პროცესს, რაც უზრუნველყოფს პრეპარატის ეფექტურობას, უსაფრთხოებასა და სტაბილურობას.
---
ხშირად დასმული კითხვები
1. რა განსხვავებაა ბრილინტასა და კლოპიდოგრელს შორის?
ბრილინტა (ტიკაგრელორი) არის P2Y₁₂ რეცეპტორის რევერსიბელური ინჰიბიტორი, ხოლო კლოპიდოგრელი — ირევერსიბელური. ეს ნიშნავს, რომ ბრილინტას შეწყვეტის შემდეგ თრომბოციტების ფუნქცია უფრო სწრაფად აღდგება. გარდა ამისა, ტიკაგრელორი პირდაპირმოქმედი პრეპარატია და არ საჭიროებს ღვიძლში მეტაბოლურ აქტივაციას (განსხვავებით კლოპიდოგრელისგან, რომელიც პროწამალია), რაც უფრო პროგნოზირებად ანტითრომბოციტულ ეფექტს უზრუნველყოფს.
2. რამდენ ხანს უნდა მივიღო ბრილინტა?
მწვავე კორონარული სინდრომის შემდეგ ბრილინტა 90 მგ ჩვეულებრივ ინიშნება 12 თვის განმავლობაში. ზოგიერთ მაღალი რისკის პაციენტში ექიმმა შეიძლება გადაწყვიტოს გრძელვადიანი მკურნალობის გაგრძელება ბრილინტა 60 მგ-ით. თერაპიის ხანგრძლივობას ყოველთვის ინდივიდუალურად განსაზღვრავს მკურნალი ექიმი რისკის/სარგებლის შეფასების საფუძველზე.
3. რა გვერდითი მოვლენები შეიძლება განვითარდეს?
ბრილინტას ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია:
- დისპნოე (ქოშინი) — ჩვეულებრივ მსუბუქი და გარდამავალია;
- სისხლდენის მომატებული რისკი — სისხლჩაქცევები, ცხვირიდან სისხლდენა, გასტროინტესტინალური სისხლდენა;
- ბრადიკარდია — განსაკუთრებით მკურნალობის საწყის ეტაპზე;
- ჰიპერურიკემია — შარდმჟავას დონის მომატება სისხლში.
ნებისმიერი გვერდითი მოვლენის შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
4. შეიძლება თუ არა ბრილინტას მიღება ასპირინის გარეშე?
არა, ბრილინტა ინიშნება ასპირინის დაბალ დოზასთან (75–100 მგ) ერთად. თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ ასპირინის მაღალი დოზები (>100 მგ დღეში) არ იქნეს გამოყენებული, რადგან ეს შეიძლება შეამციროს ბრილინტას ეფექტურობა.
5. რა უნდა გავაკეთო, თუ ერთი დოზის მიღება გამომრჩა?
თუ გეგმიური დოზის მიღება გამოტოვეთ, მიიღეთ მომდევნო დოზა ჩვეულებრივ განსაზღვრულ დროს. არ მიიღოთ ორმაგი დოზა გამოტოვებულის კომპენსაციის მიზნით. მნიშვნელოვანია პრეპარატის რეგულარული მიღება ექიმის მიერ განსაზღვრული სქემის მიხედვით.
6. უნდა შევწყვიტო თუ არა ბრილინტას მიღება ქირურგიულ ოპერაციამდე?
დაგეგმილი ქირურგიული ოპერაციის შემთხვევაში, თუ ანტითრომბოციტული ეფექტი არასასურველია, ბრილინტას მიღება უნდა შეწყდეს ოპერაციამდე მინიმუმ 5 დღით ადრე. ეს გადაწყვეტილება ყოველთვის უნდა მიიღოს მკურნალმა ექიმმა სისხლდენისა და თრომბოზის რისკის ინდივიდუალური შეფასების საფუძველზე.
---
ალტერნატივები
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბრილინტას გარდა ხელმისაწვდომია სხვა ანტითრომბოციტული პრეპარატები, რომლებიც გამოიყენება მსგავსი ჩვენებებით:
- კლოპიდოგრელი — P2Y₁₂ რეცეპტორის ირევერსიბელური ინჰიბიტორი, ხელმისაწვდომია როგორც ორიგინალური (Plavix), ისე ჯენერიკული ფორმით. ფასით უფრო ხელმისაწვდომი ალტერნატივაა, თუმცა კლინიკური კვლევები ბრილინტას უპირატესობას აჩვენებს ACS-ის დროს;
- პრასუგრელი (Efient) — P2Y₁₂ რეცეპტორის ირევერსიბელური ინჰიბიტორი, რომელიც ძირითადად გამოიყენება PCI-ს გამტარებელ პაციენტებში;
- ასპირინი — არ არის პირდაპირი ალტერნატივა, მაგრამ წარმოადგენს ორმაგი ანტითრომბოციტული თერაპიის აუცილებელ კომპონენტს. ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ბრენდით, მათ შორის [ასპირინი კარდიო](/medications/aspirini-kardio-tableti-100mg-28).
ალტერნატიული პრეპარატის არჩევა ყოველთვის ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია პაციენტის კლინიკურ მდგომარეობაზე, თანმხლებ დაავადებებზე და სისხლდენის რისკზე. გადაწყვეტილება მიიღება მხოლოდ კარდიოლოგის მიერ.