Beclomethasone ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
ბეკლომეტაზონი (Beclomethasone) — ინჰალაციური გლუკოკორტიკოსტეროიდია, რომელიც ფართოდ გამოიყენება ბრონქული ასთმისა და ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადების (ქოფდ) სამკურნალოდ. მოქმედი ნივთიერება — ბეკლომეტაზონის დიპროპიონატი — ანთებისსაწინააღმდეგო ეფექტს ახდენს უშუალოდ სასუნთქ გზებში, რითაც ამცირებს შეშუპებას, ლორწოს გამოყოფასა და ბრონქოსპაზმის სიხშირეს. პრეპარატი ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელ მედიკამენტთა ნუსხაშია შეტანილი და ასთმის ბაზისური თერაპიის ერთ-ერთ ყველაზე ხელმისაწვდომ საშუალებად ითვლება. საქართველოში ბეკლომეტაზონი ხელმისაწვდომია საინჰალაციო აეროზოლის ფორმით, 250 მკგ/დოზა კონცენტრაციით.
---
ბეკლომეტაზონი (Beclomethasone dipropionate) პირველად 1972 წელს შევიდა კლინიკურ პრაქტიკაში და მას შემდეგ ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდების ოქროს სტანდარტად მიიჩნევა ასთმის პროფილაქტიკურ მკურნალობაში. პრეპარატი შეიმუშავეს როგორც სისტემური კორტიკოსტეროიდების ალტერნატივა, რომელიც ლოკალურად მოქმედებს სასუნთქ გზებზე და მნიშვნელოვნად ამცირებს სისტემური გვერდითი მოვლენების რისკს.
ბეკლომეტაზონი წარმოადგენს პროპრეპარატს — ორგანიზმში ის გარდაიქმნება აქტიურ მეტაბოლიტად, ბეკლომეტაზონ-17-მონოპროპიონატად (B-17-MP), რომელიც გლუკოკორტიკოიდური რეცეპტორების მიმართ მაღალი აფინობით ხასიათდება. ეს მექანიზმი უზრუნველყოფს ეფექტურ ადგილობრივ ანთებისსაწინააღმდეგო მოქმედებას ბრონქების ლორწოვან გარსზე.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბეკლომეტაზონი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა მწარმოებლის მიერ წარმოებული გენერიკული ფორმით. პრეპარატი წარმოდგენილია როგორც დოზირებული საინჰალაციო აეროზოლი, რომელიც განკუთვნილია ასთმის საშუალო და მძიმე ფორმების ბაზისური (პროფილაქტიკური) თერაპიისთვის. მნიშვნელოვანია, რომ ბეკლომეტაზონი არ არის გამიზნული ასთმის მწვავე შეტევების კუპირებისთვის — ის გამოიყენება მხოლოდ რეგულარული, ხანგრძლივი მკურნალობისთვის.
ბეკლომეტაზონის პორტფოლიო მოიცავს სხვადასხვა ფორმას: საინჰალაციო აეროზოლი ასთმისთვის, ცხვირის სპრეი ალერგიული რინიტისთვის, ასევე კომბინირებული პრეპარატები ფორმოტეროლთან ერთად. მსოფლიოში ის ცნობილია ისეთი ბრენდული სახელწოდებებით, როგორებიცაა Qvar, Beclovent, Beconase და Clenil.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ბეკლომეტაზონი წარმოდგენილია საინჰალაციო აეროზოლის ფორმით. ქვემოთ მოცემულია პროდუქციის სრული ჩამონათვალი, რომელიც ხელმისაწვდომია ადგილობრივ აფთიაქებში:
ბეკლომეტაზონის საინჰალაციო აეროზოლი ინიშნება შემდეგ შემთხვევებში:
მოზრდილებისთვის ბეკლომეტაზონის სტანდარტული დოზა შეადგენს 200–400 მკგ/დღეში (მსუბუქი ასთმა) ან 400–800 მკგ/დღეში (საშუალო სიმძიმის ასთმა), გაყოფილი 2 მიღებად. მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 1000 მკგ-ს. დოზირება უნდა განისაზღვროს მკურნალი ექიმის მიერ, პაციენტის ინდივიდუალური მდგომარეობისა და დაავადების სიმძიმის გათვალისწინებით.
---
ბეკლომეტაზონის პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ბაზარზეა წარმოდგენილი, აკმაყოფილებს ფარმაცევტული წარმოების საერთაშორისო სტანდარტებს. წარმოება ხორციელდება GMP (Good Manufacturing Practice — კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სერტიფიცირებულ ქარხნებში, რაც უზრუნველყოფს პროდუქციის ხარისხს, უსაფრთხოებასა და ეფექტურობას.
---
ბეკლომეტაზონი არის ინჰალაციური გლუკოკორტიკოსტეროიდი, რომელიც ანთებისსაწინააღმდეგო მოქმედებას ახდენს უშუალოდ სასუნთქი გზების ლორწოვან გარსზე. ის ამცირებს ბრონქების შეშუპებას, ლორწოს ჰიპერსეკრეციასა და ჰიპერრეაქტიულობას, რითაც ხელს უშლის ასთმის შეტევების განვითარებას. პრეპარატი არ ახდენს ბრონქოდილატაციურ ეფექტს და არ არის განკუთვნილი მწვავე შეტევების კუპირებისთვის.
ინჰალატორის გამოყენებამდე კარგად შეანჯღრიეთ ბალონი. ნელა ამოისუნთქეთ, შემდეგ მოათავსეთ მუნდშტუკი ტუჩებს შორის და დააჭირეთ ბალონს ნელი, ღრმა ჩასუნთქვის პარალელურად. შეაჩერეთ სუნთქვა 5–10 წამით. გამოყენების შემდეგ აუცილებლად გამოივლეთ პირი წყლით კანდიდოზის პროფილაქტიკისთვის.
ყველაზე გავრცელებული ადგილობრივი გვერდითი მოვლენებია: პირის ღრუს კანდიდოზი (ტრუში), ხმის ჩახლეჩა (დისფონია) და ყელის გაღიზიანება. ეს ეფექტები მინიმუმამდეა დაყვანილი პირის სავლებით, ინჰალაციის შემდეგ. სისტემური გვერდითი მოვლენები იშვიათია სტანდარტული დოზების გამოყენებისას.
დიახ, ბეკლომეტაზონი გამოიყენება ბავშვებში ასთმის ბაზისური თერაპიისთვის, თუმცა დოზა უნდა განისაზღვროს ასაკისა და დაავადების სიმძიმის მიხედვით. 250 მკგ/დოზა კონცენტრაცია ჩვეულებრივ განკუთვნილია 12 წელს ზემოთ ასაკისთვის. ბავშვებში დოზირება და მკურნალობის ხანგრძლივობა აუცილებლად უნდა შეთანხმდეს პედიატრთან.
ბეკლომეტაზონი არის პროფილაქტიკური (ბაზისური) საშუალება, რომელიც ანთების ჩახშობით ხელს უშლის ასთმის შეტევებს და მოითხოვს რეგულარულ, ყოველდღიურ გამოყენებას. სალბუტამოლი კი არის სწრაფმოქმედი ბრონქოდილატატორი, რომელიც გამოიყენება მწვავე შეტევების კუპირებისთვის „საჭიროებისამებრ". ეს ორი პრეპარატი ხშირად ერთად ინიშნება — ბეკლომეტაზონი ბაზისური თერაპიისთვის, სალბუტამოლი კი საგანგებო სიტუაციებისთვის.
ბეკლომეტაზონით მკურნალობა, როგორც წესი, ხანგრძლივია და შეიძლება წლების განმავლობაში გაგრძელდეს. პრეპარატის ეფექტი სრულად ვლინდება 1–4 კვირის რეგულარული გამოყენების შემდეგ. მკურნალობის შეწყვეტა ან დოზის შეცვლა უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის მეთვალყურეობით, თანდათანობითი შემცირებით.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ინჰალაციური კორტიკოსტეროიდებისა და სასუნთქი გზების მკურნალობის სხვა საშუალებებიც არის ხელმისაწვდომი, რომლებიც ბეკლომეტაზონის ალტერნატივად შეიძლება განიხილებოდეს:
კონკრეტული ალტერნატივის შერჩევა დამოკიდებულია დაავადების ტიპზე, სიმძიმეზე და პაციენტის ინდივიდუალურ მახასიათებლებზე. ალტერნატივის არჩევანი აუცილებლად უნდა შეთანხმდეს მკურნალ ექიმთან.