Atorvastatin ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
ატორვასტატინი (Atorvastatin) არის სტატინების ჯგუფის ჰიპოლიპიდემიური პრეპარატი, რომელიც გამოიყენება სისხლში ქოლესტერინისა და ლიპოპროტეინების დონის შესამცირებლად. იგი მოქმედებს ღვიძლში ფერმენტ HMG-CoA რედუქტაზას ინჰიბირების გზით, რაც ამცირებს LDL (დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების) — ე.წ. „ცუდი ქოლესტერინის" — სინთეზს. ატორვასტატინი ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული სტატინია მსოფლიოში და საქართველოშიც. პრეპარატი ინიშნება ჰიპერქოლესტერინემიის, შერეული დისლიპიდემიის, ათეროსკლეროზის პროგრესირების შენელებისა და კარდიოვასკულარული რისკის შემცირებისთვის. ატორვასტატინი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზით — 10 მგ, 20 მგ და 40 მგ ტაბლეტების სახით, სხვადასხვა მწარმოებლის პროდუქციის სახით.
ატორვასტატინი თავდაპირველად შეიქმნა ამერიკული ფარმაცევტული კომპანია Pfizer-ის მიერ სავაჭრო სახელწოდებით Lipitor, რომელიც 1996 წელს გამოჩნდა ბაზარზე და გახდა მსოფლიოში ყველაზე გაყიდვადი წამალი ისტორიაში. პატენტის ვადის ამოწურვის შემდეგ ატორვასტატინის მრავალი გენერიკული ვერსია გამოჩნდა გლობალურ ბაზარზე, მათ შორის საქართველოშიც.
საქართველოში ატორვასტატინი ხელმისაწვდომია როგორც საერთაშორისო არაპატენტირებული სახელწოდებით (INN — Atorvastatin), ასევე სხვადასხვა ბრენდული სახელით — ატორისი (KRKA, სლოვენია), ამვასტანი და სხვა. KRKA — ევროპული ფარმაცევტული კომპანია, რომელიც დაფუძნებულია სლოვენიაში, ნოვო მესტოში — წარმოადგენს ატორვასტატინის ერთ-ერთ ძირითად მიმწოდებელს ქართულ ბაზარზე თავისი ბრენდით „ატორისი".
ატორვასტატინის გენერიკები იწარმოება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში, მათ შორის ინდოეთში, თურქეთში, ევროპაში და დსთ-ს ქვეყნებში. ყველა ეს პრეპარატი შეიცავს ერთსა და იმავე აქტიურ ნივთიერებას — ატორვასტატინ კალციუმს — და ექვემდებარება ბიოექვივალენტობის მკაცრ შეფასებას. საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ატორვასტატინი სტაბილურად მაღალი მოთხოვნით სარგებლობს, რაც განპირობებულია კარდიოვასკულარული დაავადებების მაღალი პრევალენტობით ქვეყანაში.
საქართველოში ატორვასტატინის შემცველი პრეპარატები ხელმისაწვდომია სხვადასხვა დოზითა და ბრენდული სახელწოდებით. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი პროდუქტები:
ატორისი არის სლოვენური კომპანია KRKA-ს მიერ წარმოებული ატორვასტატინის გენერიკი, რომელიც ფართოდ გავრცელებულია საქართველოში.
ატორვასტატინი ჩვეულებრივ ინიშნება 10 მგ საწყისი დოზით, რომელიც საჭიროებისამებრ იზრდება 20 მგ-მდე ან 40 მგ-მდე. დოზის შერჩევა ხდება ინდივიდუალურად, ლიპიდური პროფილისა და კარდიოვასკულარული რისკის შეფასების საფუძველზე.
საქართველოში რეგისტრირებული ატორვასტატინის პრეპარატები აკმაყოფილებს ფარმაცევტული წარმოების საერთაშორისო სტანდარტებს. კერძოდ:
GMP სერტიფიცირება — ატორვასტატინის მწარმოებლები, როგორიცაა KRKA (სლოვენია), ფლობენ EU GMP (ევროკავშირის კარგი საწარმოო პრაქტიკის) სერტიფიკატს, რაც უზრუნველყოფს პროდუქციის უმაღლეს ხარისხს. ევროკავშირის GMP სტანდარტი მოიცავს ნედლეულის ხარისხის კონტროლს, წარმოების პროცესის ვალიდაციას, სტერილურობასა და სტაბილურობის ტესტირებას.
ბიოექვივალენტობა — გენერიკული ატორვასტატინის პრეპარატები გადიან ბიოექვივალენტობის კვლევებს, რაც ადასტურებს, რომ მათი ფარმაკოკინეტიკური პარამეტრები (Cmax, AUC) შეესაბამება ორიგინალური Lipitor-ის მაჩვენებლებს.
რეგულატორული კონტროლი — საქართველოს ფარმაცევტული ბაზარზე პრეპარატის რეგისტრაციას ახორციელებს სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტო, რომელიც ამოწმებს პრეპარატის ხარისხის, ეფექტურობისა და უსაფრთხოების დოკუმენტაციას. ყველა რეგისტრირებული ატორვასტატინის პრეპარატი აკმაყოფილებს ფარმაკოპეის მოთხოვნებს აქტიური ნივთიერების შემცველობის, დაშლის სიჩქარისა და მინარევების ლიმიტების მხრივ.
ატორვასტატინი ინიშნება სისხლში ქოლესტერინის მაღალი დონის (ჰიპერქოლესტერინემია) სამკურნალოდ, LDL ქოლესტერინის შესამცირებლად, კარდიოვასკულარული მოვლენების (გულის შეტევა, ინსულტი) რისკის შესამცირებლად და ათეროსკლეროზის პროგრესირების შესანელებლად. იგი ასევე ზრდის HDL („კარგი") ქოლესტერინის დონეს.
ეს პრეპარატები შეიცავს ერთსა და იმავე აქტიურ ნივთიერებას — ატორვასტატინ კალციუმს. განსხვავება მდგომარეობს მწარმოებელში, დამხმარე ნივთიერებებში, შეფუთვასა და ფასში. ატორისი წარმოებულია KRKA-ს (სლოვენია) მიერ, ხოლო სხვა ბრენდები — სხვა მწარმოებლების მიერ. ყველა მათგანი ფარმაკოლოგიურად ექვივალენტურია.
ატორვასტატინი ჩვეულებრივ მიიღება დღეში ერთხელ, სასურველია საღამოს, რადგან ქოლესტერინის სინთეზი ძირითადად ღამის საათებში მიმდინარეობს. ტაბლეტი მიიღება მთლიანად, წყლით, საკვების მიღებისგან დამოუკიდებლად. დოზა განისაზღვრება ექიმის მიერ ინდივიდუალურად.
ხშირი გვერდითი ეფექტებია: კუნთების ტკივილი (მიალგია), თავის ტკივილი, საჭმლის მომნელებლის დარღვევები (გულისრევა, დიარეა, მუცლის ტკივილი). იშვიათად შეიძლება განვითარდეს რაბდომიოლიზი (კუნთების მძიმე დაზიანება) ან ღვიძლის ფერმენტების მომატება. მკურნალობის პერიოდში რეკომენდებულია ლიპიდური პროფილისა და ღვიძლის ფუნქციის პერიოდული მონიტორინგი.
არა. ატორვასტატინი კატეგორიულად უკუნაჩვენებია ორსულობისა და ლაქტაციის პერიოდში. სტატინებმა შეიძლება გამოიწვიოს ნაყოფის განვითარების დარღვევები. ფერტილური ასაკის ქალებმა, რომლებიც იღებენ ატორვასტატინს, უნდა გამოიყენონ კონტრაცეფციის საიმედო მეთოდი.
ქოლესტერინის დონის შემცირება ჩვეულებრივ შეიმჩნევა მკურნალობის დაწყებიდან 2-4 კვირის შემდეგ. მაქსიმალური ეფექტი მიიღწევა 4-6 კვირაში. ატორვასტატინი, როგორც წესი, ინიშნება ხანგრძლივი, ხშირად უვადო მკურნალობისთვის.
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ატორვასტატინის გარდა ხელმისაწვდომია სხვა ჰიპოლიპიდემიური პრეპარატებიც:
ალტერნატივის შერჩევა უნდა მოხდეს მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით, პაციენტის ინდივიდუალური რისკის პროფილის, თანმხლები დაავადებებისა და სხვა მედიკამენტებთან ურთიერთქმედების გათვალისწინებით.