Ariprazol ფარმაცევტული კომპანიის პროდუქტები ხელმისაწვდომი საქართველოში. ქვემოთ მოცემული 1 წამლის ანოტაცია გადამოწმებულია ავტორიტეტული წყაროებიდან (BNF, EMA SmPC, NICE, DrugBank) და მოიცავს ჩვენებებს, დოზას, გვერდით ეფექტებს, ურთიერთქმედებებს და უსაფრთხოების მითითებებს.
Ariprazol (არიპრაზოლი) წარმოადგენს ატიპიურ ანტიფსიქოტიკურ პრეპარატს, რომლის აქტიური ნივთიერებაა არიპიპრაზოლი (Aripiprazole). პრეპარატი გამოიყენება შიზოფრენიის, ბიპოლარული აშლილობის (მანიაკალური ეპიზოდები) და დიდი დეპრესიული აშლილობის დამხმარე მკურნალობისთვის. არიპიპრაზოლი განსხვავდება სხვა ატიპიური ანტიფსიქოტიკებისგან თავისი მოქმედების უნიკალური მექანიზმით — ის მოქმედებს როგორც დოფამინ D₂ და სეროტონინ 5-HT₁A რეცეპტორების პარციალური აგონისტი, ხოლო 5-HT₂A რეცეპტორების ანტაგონისტი. ამ თვისების გამო მას ზოგჯერ „დოფამინის სტაბილიზატორსაც" უწოდებენ. Ariprazol ხელმისაწვდომია საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე სხვადასხვა დოზირებით და რეცეპტით გაიცემა.
---
Ariprazol არის არიპიპრაზოლის შემცველი გენერიკული პრეპარატი, რომელიც განკუთვნილია ფსიქიატრიულ პრაქტიკაში გამოყენებისთვის. არიპიპრაზოლი თავდაპირველად შეიქმნა იაპონური ფარმაცევტული კომპანია Otsuka Pharmaceutical-ის მიერ და 2002 წელს მოიპოვა FDA-ს ნებართვა ბრენდ-სახელწოდებით Abilify. მას შემდეგ, რაც ორიგინალი მოლეკულის პატენტის ვადა ამოიწურა, მრავალმა ფარმაცევტულმა კომპანიამ დაიწყო არიპიპრაზოლის გენერიკული ვერსიების წარმოება, მათ შორის Ariprazol-ის ბრენდით.
არიპიპრაზოლი დღესდღეისობით მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ დანიშნული ანტიფსიქოტიკური საშუალებაა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) აუცილებელ წამლების ნუსხაშიც შეტანილი, ის გამოირჩევა შედარებით ხელსაყრელი გვერდითი მოვლენების პროფილით: ტრადიციულ ანტიფსიქოტიკებთან შედარებით ნაკლებად იწვევს წონის მატებას, ჰიპერპროლაქტინემიას და სედაციას.
Ariprazol-ის სამიზნე ჩვენებები მოიცავს:
პრეპარატი ხელმისაწვდომია ტაბლეტების სახით სხვადასხვა დოზირებით, რაც ექიმს საშუალებას აძლევს ინდივიდუალურად მოარგოს მკურნალობის რეჟიმი პაციენტის მდგომარეობას.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე არიპიპრაზოლის შემცველი პრეპარატები ხელმისაწვდომია რამდენიმე ბრენდის სახით. Ariprazol-ის ძირითადი პროდუქტი წარმოდგენილია შემდეგი ფორმით:
არიპიპრაზოლი, როგორც წესი, ხელმისაწვდომია 5 მგ, 10 მგ, 15 მგ და 30 მგ დოზირებით. მკურნალობა ჩვეულებრივ იწყება დაბალი დოზით, რომელსაც ეტაპობრივად ზრდიან კლინიკური პასუხის მიხედვით.
შიზოფრენია: რეკომენდებული საწყისი დოზა შეადგენს 10-15 მგ-ს დღეში ერთხელ. შემანარჩუნებელი დოზა ჩვეულებრივ 10-30 მგ/დღეშია.
ბიპოლარული აშლილობა (მანიაკალური ეპიზოდები): საწყისი დოზა — 15 მგ დღეში ერთხელ. საჭიროებისამებრ შესაძლებელია 30 მგ-მდე გაზრდა.
დიდი დეპრესიული აშლილობა (დამხმარე თერაპია): საწყისი დოზა — 2-5 მგ დღეში, მაქსიმალური — 15 მგ/დღეში.
საქართველოში ასევე ფართოდ არის წარმოდგენილი არიპიპრაზოლის ალტერნატიული ბრენდი Abizol (აბიზოლი), რომელიც ხელმისაწვდომია შემდეგი ფორმებით:
აბიზოლის იზიტაბი ფორმა წარმოადგენს პირში დისპერგირებად ტაბლეტს, რომელიც განსაკუთრებით მოსახერხებელია იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც ტაბლეტის გადაყლაპვის გაძნელება აქვთ. პერორალური ხსნარი კი იდეალურია დოზის ზუსტი ტიტრაციისთვის.
---
არიპიპრაზოლის შემცველი პრეპარატები, რომლებიც საქართველოს ბაზარზე იყიდება, უნდა აკმაყოფილებდეს საქართველოს ფარმაცევტული ბაზრის მარეგულირებელი ორგანოების — სამედიცინო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების სააგენტოს — მიერ დადგენილ მოთხოვნებს.
GMP სტანდარტი: პრეპარატის მწარმოებელი ქარხნები ვალდებულნი არიან იმუშაონ GMP (Good Manufacturing Practice — კარგი საწარმოო პრაქტიკა) სტანდარტების შესაბამისად. ეს მოიცავს:
ბიოეკვივალენტობა: გენერიკული პრეპარატები, მათ შორის Ariprazol, უნდა აჩვენებდეს ბიოეკვივალენტობა ორიგინალ პრეპარატთან (Abilify). ეს ნიშნავს, რომ აქტიური ნივთიერების შეწოვის სიჩქარე და ხარისხი სტატისტიკურად მნიშვნელოვნად არ განსხვავდება ორიგინალისგან.
შენახვის პირობები: არიპიპრაზოლის ტაბლეტები უნდა ინახებოდეს 25°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე, მშრალ, სინათლისგან დაცულ ადგილას, ბავშვებისთვის მიუწვდომელ ადგილზე.
---
Ariprazol არის არიპიპრაზოლის შემცველი ანტიფსიქოტიკური პრეპარატი. იგი გამოიყენება შიზოფრენიის, ბიპოლარული აშლილობის მანიაკალური ეპიზოდების მკურნალობისთვის, ასევე დიდი დეპრესიული აშლილობის დამხმარე თერაპიად ანტიდეპრესანტებთან კომბინაციაში. პრეპარატი მოქმედებს თავის ტვინის დოფამინისა და სეროტონინის რეცეპტორებზე, რაც ხელს უწყობს ფსიქოტიკური სიმპტომების და განწყობის აშლილობის კონტროლს.
არიპიპრაზოლი უნიკალურია თავისი „დოფამინის სტაბილიზატორის" თვისებით. სხვა ანტიფსიქოტიკებისგან განსხვავებით, რომლებიც მხოლოდ ბლოკავენ დოფამინის რეცეპტორებს, არიპიპრაზოლი მოქმედებს როგორც პარციალური აგონისტი — ის ამცირებს დოფამინის ზედმეტ აქტივობას და ამავდროულად ამაღლებს მას იქ, სადაც დეფიციტია. ამ თვისების გამო ის ნაკლებად იწვევს ექსტრაპირამიდულ სიმპტომებს, პროლაქტინის დონის მომატებას და მეტაბოლურ გვერდით ეფექტებს.
ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენებია: აქათიზია (მოუსვენრობა), გულისრევა, თავბრუსხვევა, ინსომნია, კონსტიპაცია და თავის ტკივილი. ზოგიერთ პაციენტში შეიძლება აღინიშნოს წონის მატება, თუმცა სხვა ატიპიურ ანტიფსიქოტიკებთან (მაგ., ოლანზაპინთან ან კვეტიაპინთან) შედარებით ამ რისკი მნიშვნელოვნად ნაკლებია. სერიოზული, თუმცა იშვიათი, გვერდითი მოვლენებია ნეიროლეპტიკური მალიგნური სინდრომი და ტარდივული დისკინეზია. ნებისმიერი საეჭვო სიმპტომის შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია.
არა, რეკომენდებული არ არის არიპიპრაზოლის უეცარი შეწყვეტა. მიუხედავად იმისა, რომ არიპიპრაზოლს არ ახასიათებს ისეთი გამოხატული მოხსნის სინდრომი, როგორც ზოგიერთ სხვა ფსიქოტროპულ პრეპარატს, მკურნალობის შეწყვეტა უნდა მოხდეს ეტაპობრივად, მკურნალი ექიმის მეთვალყურეობით. უეცარმა შეწყვეტამ შეიძლება გამოიწვიოს სიმპტომების დაბრუნება ან გამწვავება.
დიახ, არიპიპრაზოლს აქვს მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები რამდენიმე მედიკამენტთან. CYP2D6 ინჰიბიტორები (მაგ., ფლუოქსეტინი, პაროქსეტინი) და CYP3A4 ინჰიბიტორები (მაგ., კეტოკონაზოლი) ზრდიან არიპიპრაზოლის კონცენტრაციას სისხლში, რაც დოზის კორექციას მოითხოვს. CYP3A4 ინდუქტორები (მაგ., კარბამაზეპინი) კი ამცირებენ მის ეფექტურობას. ყოველთვის აცნობეთ ექიმს მიმდინარე მედიკამენტების შესახებ.
არიპიპრაზოლი ორსულობის პერიოდში ინიშნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელი სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს ნაყოფისთვის. მესამე ტრიმესტრში მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს ახალშობილში ექსტრაპირამიდული სიმპტომები ან მოხსნის ნიშნები. ლაქტაციის პერიოდში პრეპარატის გამოყენება რეკომენდებული არ არის, რადგან ის გამოიყოფა დედის რძეში. გადაწყვეტილება მიიღება ინდივიდუალურად ფსიქიატრთან კონსულტაციით.
---
საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე არიპიპრაზოლის შემცველი სხვა ბრენდებიც არის ხელმისაწვდომი. მთავარ ალტერნატივას წარმოადგენს Abizol (აბიზოლი), რომელიც ფართოდ არის წარმოდგენილი სხვადასხვა დოზირებით:
აბიზოლი განსაკუთრებით გამოირჩევა ფართო ფორმატით — ტაბლეტების, პირში დისპერგირებადი ტაბლეტებისა და პერორალური ხსნარის ჩათვლით, რაც პაციენტებს არჩევანის მეტ შესაძლებლობას აძლევს.
პრეპარატის შერჩევა უნდა მოხდეს მკურნალ ექიმთან კონსულტაციით, პაციენტის ინდივიდუალური მდგომარეობის, თანმხლები დაავადებებისა და მედიკამენტების ურთიერთქმედების გათვალისწინებით. ყველა ჩამოთვლილი პრეპარატი შეიცავს ერთსა და იმავე აქტიურ ნივთიერებას და რეცეპტით გაიცემა.