ინდომეტაცინი

მოკლედ

ინდომეტაცინი (Indometacin) არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი (ნსაიდ), რომელიც მიეკუთვნება ინდოლის აცეტმჟავას წარმოებულთა ჯგუფს. პრეპარატი გამოიყენება საშუალო და მძიმე ხარისხის ტკივილის, ანთების და ცხელების სამკურნალოდ. ინდომეტაცინი ეფექტურია რევმატოიდული ართრიტის, ოსტეოართრიტის, ანქილოზური სპონდილიტის, მწვავე პოდაგრის შეტევების, პერიკარდიტის, ასევე ახალშობილებში არტერიული სადინარის (ductus arteriosus) ფარმაკოლოგიური დახურვისთვის. ციკლოოქსიგენაზას (COX-1 და COX-2) არასელექციური ინჰიბიტორია, რითაც ამცირებს პროსტაგლანდინების სინთეზს. ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო მოქმედებით გამოირჩევა, თუმცა გვერდითი ეფექტების სიხშირე შედარებით მაღალია სხვა ნსაიდ-ებთან შედარებით, რის გამოც რეკომენდებულია მინიმალური ეფექტური დოზით და მოკლე კურსით გამოყენება (BNF 87).

რა არის და ფარმაკოლოგია

ინდომეტაცინი არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალება (ნსაიდ), რომელიც სინთეზირებულ იქნა 1963 წელს Merck Sharp & Dohme კომპანიის მიერ. ეს იყო ერთ-ერთი პირველი ძლიერმოქმედი ნსაიდ პრეპარატი, რომელიც კლინიკურ პრაქტიკაში შემოვიდა ასპირინის შემდეგ. ქიმიურად წარმოადგენს ინდოლ-3-აცეტმჟავას წარმოებულს (1-(4-chlorobenzoyl)-5-methoxy-2-methyl-1H-indol-3-yl acetic acid). პრეპარატი შეტანილია ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ძირითადი მედიკამენტების ნუსხაში (WHO Model List).

ინდომეტაცინი მიეკუთვნება ნსაიდ-ების კლასს და მოქმედებს ციკლოოქსიგენაზა-1 (COX-1) და ციკლოოქსიგენაზა-2 (COX-2) ფერმენტების არასელექციური ინჰიბირების გზით. ეს პრეპარატი გამოირჩევა ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო მოქმედებით ნსაიდ-ების ჯგუფში, რაც მას განსაკუთრებულად ეფექტურს ხდის სერიოზული ანთებითი მდგომარეობების მკურნალობისთვის.

ფარმაკოლოგიურად ინდომეტაცინს გააჩნია სამი ძირითადი ეფექტი: ანთების საწინააღმდეგო, ანალგეზიური (ტკივილგამაყუჩებელი) და ანტიპირეტიკული (ცხელების დამწევი). ანთების საწინააღმდეგო ეფექტის სიძლიერით ის აღემატება მრავალ სხვა ნსაიდ-ს, მათ შორის იბუპროფენს და ნაპროქსენს. ეს თვისება განსაკუთრებით ფასეულია მწვავე ანთებითი მდგომარეობების, მაგალითად, მწვავე პოდაგრის შეტევების მართვისთვის (NICE CKS).

პრეპარატი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფორმით: ტაბლეტები, კაფსულები (მათ შორის გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების), სუპოზიტორიები და საინექციო ფორმა (ახალშობილებისთვის). ტოპიკური ფორმები (გელი, სპრეი) ასევე ხელმისაწვდომია ზოგიერთ ბაზარზე.

მოქმედების მექანიზმი

ინდომეტაცინის მოქმედების მექანიზმი ეფუძნება ციკლოოქსიგენაზას (COX) ფერმენტის შეუქცევად ინჰიბირებას. ციკლოოქსიგენაზა წარმოადგენს ძირითად ფერმენტს არაქიდონის მჟავის მეტაბოლიზმის კასკადში, რომელიც კატალიზებს პროსტაგლანდინ H₂-ის სინთეზს არაქიდონის მჟავიდან. ეს, თავის მხრივ, წინამორბედია სხვადასხვა პროსტანოიდების — პროსტაგლანდინების (PGE₂, PGD₂, PGF₂α), პროსტაციკლინის (PGI₂) და თრომბოქსან A₂-ის (TxA₂) (EMA SmPC).

ინდომეტაცინი ინჰიბირებს COX ფერმენტის ორივე იზოფორმას:

COX-1 ინჰიბირება: COX-1 კონსტიტუციურად (მუდმივად) ექსპრესირდება ქსოვილების უმრავლესობაში და მონაწილეობს ფიზიოლოგიური პროცესების რეგულაციაში — კუჭის ლორწოვანის ციტოპროტექციაში, თრომბოციტების აგრეგაციაში და თირკმელების ჰემოდინამიკის შენარჩუნებაში. ამ იზოფორმის ინჰიბირებით აიხსნება ინდომეტაცინის მრავალი გვერდითი ეფექტი, განსაკუთრებით კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაზიანება.

COX-2 ინჰიბირება: COX-2 ინდუცირებადი ფერმენტია, რომელიც ძირითადად ექსპრესირდება ანთებისა და ქსოვილის დაზიანების დროს. ანთების კერაში COX-2 კატალიზებს პროსტაგლანდინ E₂-ის (PGE₂) და პროსტაციკლინის წარმოქმნას, რაც იწვევს ვაზოდილატაციას, შეშუპებას, ტკივილისადმი მგრძნობელობის მომატებას (ჰიპერალგეზია) და ცხელებას. ამ ფერმენტის ინჰიბირება უზრუნველყოფს ანთების საწინააღმდეგო და ანალგეზიურ ეფექტს.

ინდომეტაცინის ანტიპირეტიკული მოქმედება განპირობებულია ჰიპოთალამუსის თერმორეგულაციის ცენტრში PGE₂-ის სინთეზის დათრგუნვით, რაც აღადგენს ნორმალურ ტემპერატურულ წერტილს (set-point).

გარდა COX ინჰიბირებისა, ინდომეტაცინს აქვს დამატებითი მოქმედების მექანიზმები, რაც განასხვავებს მას ბევრი სხვა ნსაიდ-ისგან:

• ფოსფოლიპაზა A₂-ის ინჰიბირება — ამცირებს არაქიდონის მჟავის გამოთავისუფლებას უჯრედის მემბრანიდან
• ნეიტროფილების მიგრაციის დათრგუნვა — ამცირებს ანთების უჯრედების მობილიზაციას ანთების კერაში
• ფოსფოდიესთერაზას ინჰიბირება — ზრდის უჯრედშიდა cAMP-ის დონეს
• არტერიული სადინარის დახურვა ახალშობილებში — PGE₂-ის დონის შემცირება, რომელიც ახალშობილის პერიოდში ინარჩუნებს ductus arteriosus-ს გახსნილ მდგომარეობაში

ეს მულტიფაქტორული მოქმედება ხსნის ინდომეტაცინის განსაკუთრებულ ეფექტურობას ისეთ მდგომარეობებში, როგორებიცაა პოდაგრა და პერიკარდიტი (BNF 87).

ჩვენებები

ინდომეტაცინი გამოიყენება მრავალი ანთებითი და ტკივნილი მდგომარეობის სამკურნალოდ:

რევმატოლოგიური ჩვენებები

• [რევმატოიდული ართრიტი](/conditions/revmatoiduli-artriti) — ტკივილის, შეშუპების და ხისტობის შესამცირებლად, როგორც სიმპტომატური მკურნალობის საშუალება
• [ოსტეოართრიტი](/conditions/osteoartriti) — მწვავე გამწვავებების მართვისთვის
• ანქილოზური სპონდილიტი — ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური ნსაიდ ამ დაავადების დროს; ზურგის ტკივილისა და ხისტობის შესამცირებლად (NICE NG65)
• მწვავე პოდაგრა — მწვავე შეტევის კუპირებისთვის; ინდომეტაცინი ტრადიციულად ერთ-ერთი პირველი რიგის არჩევანი იყო პოდაგრის შეტევების მკურნალობაში (BNF 87)

სხვა ანთებითი მდგომარეობები

• პერიკარდიტი — მწვავე და რეციდივირებადი პერიკარდიტის სამკურნალოდ, ხშირად კოლხიცინთან კომბინაციაში (ESC Guidelines 2015)
• ბურსიტი და ტენდინიტი — რბილი ქსოვილების ანთებითი დაავადებები
• პლევრიტი — პლევრის ანთებით გამოწვეული ტკივილისა და ეფუზიის მართვა

ნეონატოლოგიური ჩვენება

• არტერიული სადინარის (Patent Ductus Arteriosus — PDA) ფარმაკოლოგიური დახურვა — ნაადრევად შობილ ახალშობილებში, როდესაც PDA ჰემოდინამიკურად მნიშვნელოვანია. ინდომეტაცინი ამცირებს PGE₂-ის დონეს, რომელიც ხელს უწყობს სადინარის გახსნილ მდგომარეობაში შენარჩუნებას (BNF for Children)

სხვა ჩვენებები

• დისმენორეა — პირველადი დისმენორეის სამკურნალოდ
• თავის ტკივილი — პაროქსიზმული ჰემიკრანიის (CPH) მკურნალობა, სადაც ინდომეტაცინი თითქმის პათოგნომონურ ეფექტს ავლენს ("ინდომეტაცინ-მგრძნობიარე ცეფალალგიები")
• ბარტერის სინდრომი — თირკმლის ტუბულური დარღვევა, სადაც პროსტაგლანდინების ჰიპერპროდუქციაა
• პოსტოპერაციული ტკივილი — ზომიერი ხარისხის ტკივილის მართვა

მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ინდომეტაცინი, მისი გვერდითი ეფექტების პროფილის გათვალისწინებით, ზოგადად არ რეკომენდებულია როგორც ანალგეზიური საშუალება პირველი რიგის არჩევანად და ხშირად უპირატესობა ენიჭება ნაკლებ ტოქსიკურ ალტერნატივებს (NICE NG136).

დოზირება

მოზრდილები

რევმატოიდული ართრიტი, ოსტეოართრიტი, ანქილოზური სპონდილიტი:

• საწყისი დოზა: 25 მგ პერორალურად, 2-3-ჯერ დღეში საკვებთან ერთად
• საჭიროების შემთხვევაში, დოზა თანდათან იზრდება 25 მგ-ით კვირაში ერთხელ
• მაქსიმალური დღიური დოზა: 200 მგ
• ჩვეულებრივი ეფექტური დოზა: 50-150 მგ/დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებად
• გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების კაფსულა: 75 მგ 1-2-ჯერ დღეში (BNF 87)

მწვავე პოდაგრის შეტევა:

• 50 მგ 3-ჯერ დღეში, სანამ ტკივილი არ შემცირდება
• ჩვეულებრივ 5-10 დღის კურსი
• შემდეგ დოზა სწრაფად მცირდება და პრეპარატი შეწყდება

პერიკარდიტი:

• 25-50 მგ 3-ჯერ დღეში, 1-2 კვირა, შემდეგ თანდათანობითი შემცირება 1-3 თვის განმავლობაში (ESC Guidelines)

რექტალური სუპოზიტორია:

• 100 მგ ღამით ძილის წინ, ან 100 მგ დღეში 2-ჯერ
• მაქსიმალური დღიური დოზა (ყველა ფორმის ჩათვლით): 200 მგ

ახალშობილები (PDA-ს დახურვა)

ინტრავენურად მიღება, ნეონატოლოგიურ განყოფილებაში:

• პირველი დოზა: 0.2 მგ/კგ ი/ვ
• მეორე და მესამე დოზა: 0.1-0.25 მგ/კგ 12-24 საათის ინტერვალით (გესტაციური ასაკის მიხედვით)
• სულ 3 დოზა (BNF for Children)

ხანდაზმულ პაციენტებში

• რეკომენდებულია მინიმალური ეფექტური დოზის გამოყენება
• კუჭ-ნაწლავის გვერდითი ეფექტების რისკი მნიშვნელოვნად იზრდება
• პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორის (PPI) თანადროულად დანიშვნა რეკომენდებულია

თირკმლის ფუნქციის დარღვევა

• მსუბუქი უკმარისობა: სიფრთხილით, დოზის კორექცია
• საშუალო და მძიმე თირკმლის უკმარისობა (GFR < 30 მლ/წთ): უკუნაჩვენებია
• პრეპარატი ამცირებს თირკმლის სისხლის მიმოქცევას და GFR-ს

ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა

• მსუბუქი დარღვევა: სიფრთხილით, მცირე დოზით
• მძიმე ღვიძლის უკმარისობა: უკუნაჩვენებია

ფარმაკოკინეტიკა

აბსორბცია: ინდომეტაცინი სწრაფად და თითქმის სრულად აბსორბირდება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან პერორალური მიღებისას. ბიოშეღწევადობა შეადგენს დაახლოებით 90-100%. პიკური პლაზმური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა 1-2 საათში ჩვეულებრივი ფორმისთვის და 2-4 საათში გახანგრძლივებული გამოთავისუფლების ფორმისთვის. რექტალური სუპოზიტორიიდან აბსორბცია ოდნავ ნელია, მაგრამ ბიოშეღწევადობა ექვივალენტურია პერორალურისა (EMA SmPC).

განაწილება: პრეპარატი ფართოდ უკავშირდება პლაზმის ცილებს (ალბუმინს) — დაახლოებით 99%. განაწილების მოცულობა (Vd) შეადგენს 0.34-1.57 ლ/კგ. ინდომეტაცინი გაივლის ჰემატოენცეფალურ ბარიერს და პლაცენტურ ბარიერს. გამოიყოფა დედის რძეში მცირე რაოდენობით.

მეტაბოლიზმი: პრეპარატი ინტენსიურად მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად O-დეზმეთილაციის, N-დეაცილირებისა და გლუკურონიდაციის გზით. ძირითადი მეტაბოლიზმის ფერმენტია CYP2C9. მეტაბოლიტები ფარმაკოლოგიურად არააქტიურია. ენტეროჰეპატიკური რეცირკულაცია დადასტურებულია, რაც ხელს უწყობს მოქმედების ხანგრძლივობას.

ექსკრეცია: პრეპარატი გამოიყოფა თირკმლებით (60%, მათ შორის 10-20% უცვლელი სახით) და ნაღველით (33%). ნახევრად დაშლის პერიოდი (T½) მოზრდილებში შეადგენს საშუალოდ 4-5 საათს (დიაპაზონი 2.6-11.2 საათი), ხოლო ახალშობილებში მნიშვნელოვნად გახანგრძლივებულია — 12-28 საათამდე.

გვერდითი ეფექტები

ინდომეტაცინს ახასიათებს გვერდითი ეფექტების შედარებით მაღალი სიხშირე სხვა ნსაიდ-ებთან შედარებით, რაც ზღუდავს მის ხანგრძლივ გამოყენებას (BNF 87).

ხშირი (>10%)

• თავის ტკივილი — ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტია (35-50% პაციენტებში), განსაკუთრებით მკურნალობის დასაწყისში
• თავბრუსხვევა
• კუჭ-ნაწლავის დარღვევები — გულისრევა, დისპეფსია, მუცლის ტკივილი, დიარეა

ნაკლებად ხშირი (1-10%)

• კუჭ-ნაწლავის წყლულები და სისხლდენა — კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულების რისკი მნიშვნელოვნად მაღალია; ეროზიული გასტრიტი
• პერიფერიული შეშუპება — სითხის შეკავების შედეგად
• ღვიძლის ფუნქციური ტესტების მომატება — ტრანსამინაზების დროებითი მომატება
• ყურებში ზუზუნი (ტინიტუსი)
• დეპრესია, შფოთვა, ძილის დარღვევა
• ბუნდოვანი მხედველობა
• ჰიპერტენზია — არტერიული წნევის მომატება სითხის რეტენციისა და პროსტაციკლინის ინჰიბირების გამო

იშვიათი, მაგრამ სერიოზული (<1%)

• კუჭ-ნაწლავის პერფორაცია — სიცოცხლისთვის საშიში გართულება
• კარდიოვასკულარი მოვლენები — მიოკარდიუმის ინფარქტი, ინსულტი (განსაკუთრებით მაღალი დოზებით ხანგრძლივი გამოყენებისას) (EMA SmPC)
• აგრანულოციტოზი, აპლასტიური ანემია, თრომბოციტოპენია — ძვლის ტვინის სუპრესია
• ანაფილაქსიური რეაქცია
• ასეპტიკური მენინგიტი — იშვიათი, მაგრამ ცნობილი გვერდითი ეფექტი, განსაკუთრებით სისტემური წითელი მგლურას მქონე პაციენტებში
• მძიმე კანის რეაქციები — სტივენს-ჯონსონის სინდრომი, ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი
• თირკმლის მწვავე უკმარისობა — ინტერსტიციული ნეფრიტი, ნეფროტიკური სინდრომი
• ჰეპატიტი — ცალკეულ შემთხვევებში ფატალური
• ფსიქიატრიული დარღვევები — კონვულსიები, კომა, დეზორიენტაცია (ძალიან იშვიათად)

უკუჩვენებები და სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• ჰიპერმგრძნობელობა ინდომეტაცინის ან პრეპარატის ნებისმიერი კომპონენტის მიმართ
• ასპირინისა ან სხვა ნსაიდ-ების მიმართ ანამნეზში ბრონქოსპაზმი, ანგიოშეშუპება ან ურტიკარია (ე.წ. „ასპირინის ტრიადა")
• აქტიური პეპტიკური წყლული ან კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა
• მძიმე გულის უკმარისობა (NYHA III-IV)
• მძიმე თირკმლის უკმარისობა (GFR < 30 მლ/წთ)
• მძიმე ღვიძლის უკმარისობა
• ორსულობის III ტრიმესტრი
• კორონარული არტერიის შუნტირების ოპერაციის (CABG) პერიოპერაციული ტკივილი (BNF 87)

სიფრთხილის ზომები

• ხანდაზმული პაციენტები — კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის განსაკუთრებით მაღალი რისკი; PPI-ის თანმხლები გამოყენება რეკომენდებულია
• კარდიოვასკულარი დაავადებები — ათეროსკლეროზი, ჰიპერტენზია, გულის იშემიური დაავადება
• ეპილეფსია, ფსიქიატრიული დარღვევები — შეტევების ბარიერის შემცირება
• კოაგულოპათიები — სისხლდენის რისკის მომატება
• ბრონქული ასთმა — ბრონქოსპაზმის რისკი
• თანმხლები ანტიკოაგულანტური თერაპია

ურთიერთქმედებები

ინდომეტაცინს აქვს კლინიკურად მნიშვნელოვანი მედიკამენტური ურთიერთქმედებები მრავალ პრეპარატთან:

მაღალი რისკის ურთიერთქმედებები

• ანტიკოაგულანტები (ვარფარინი, ჰეპარინი) — სისხლდენის რისკის მნიშვნელოვანი ზრდა; ინდომეტაცინი თრგუნავს თრომბოციტების ფუნქციას და აზიანებს კუჭის ლორწოვანას. თანადროული გამოყენებისას საჭიროა INR-ის მჭიდრო მონიტორინგი (BNF 87)
• ლითიუმი — ინდომეტაცინი ამცირებს ლითიუმის რენალურ კლირენსს 25-60%-ით, რაც ზრდის ლითიუმის პლაზმურ კონცენტრაციას და ტოქსიკურობის რისკს
• მეტოტრექსატი — ინდომეტაცინი ამცირებს მეტოტრექსატის რენალურ კლირენსს, ზრდის ტოქსიკურობის რისკს; მაღალი დოზებით მეტოტრექსატთან კომბინაცია უკუნაჩვენებია
• სხვა ნსაიდ-ები (მათ შორის ასპირინი) — ადიტიური გვერდითი ეფექტები; კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკის მნიშვნელოვანი ზრდა; თანადროული გამოყენება რეკომენდებული არ არის

კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები

• აგფ-ინჰიბიტორები და ARB-ები — ანტიჰიპერტენზიული ეფექტის შემცირება; თირკმლის ფუნქციის გაუარესების რისკი, განსაკუთრებით დიურეტიკების თანმხლებად მიღებისას ("ტრიპლ-ვამი" — triple whammy)
• დიურეტიკები — დიურეზული და ანტიჰიპერტენზიული ეფექტის შესუსტება; ჰიპერკალიემიის რისკი კალიუმ-შემნახავ დიურეტიკებთან
• კორტიკოსტეროიდები — კუჭ-ნაწლავის წყლულებისა და სისხლდენის რისკის მომატება
• ანტითრომბოციტული საშუალებები (კლოპიდოგრელი) — სისხლდენის რისკის ზრდა
• ციკლოსპორინი — ნეფროტოქსიკურობის ზრდა
• ფენიტოინი — ფენიტოინის სეროპოზიტიური კონცენტრაციის მომატება ცილებთან კავშირიდან გამოდევნის გზით
• ქინოლონები (ფტორქინოლონები) — კონვულსიების რისკის მომატება (EMA SmPC)
• SSRI ანტიდეპრესანტები — კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკის ზრდა

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობა

ინდომეტაცინი კლასიფიცირებულია FDA-ს კატეგორია B (I-II ტრიმესტრი) და D (III ტრიმესტრი).

I ტრიმესტრი: ცხოველურ კვლევებში ტერატოგენობა არ დადასტურდა, თუმცა ადამიანებში ადეკვატური კვლევები არ არსებობს. ზოგიერთი ეპიდემიოლოგიური კვლევა სპონტანური აბორტისა და გულის თანდაყოლილი მანკების რისკის მცირე ზრდას აჩვენებს I ტრიმესტრში ნსაიდ-ების გამოყენებისას.

II ტრიმესტრი: შეიძლება გამოყენებულ იქნას კონკრეტული ჩვენებებით (მაგ., ტოკოლიზი — ნაადრევი მშობიარობის პრევენცია 24-32 კვირის ვადაში), მაგრამ მხოლოდ მოკლე კურსით და მჭიდრო მონიტორინგით.

III ტრიმესტრი: კატეგორიულად უკუნაჩვენებია. იწვევს ductus arteriosus-ის ნაადრევ დახურვას, ნეონატალურ ფილტვის ჰიპერტენზიას, ოლიგოჰიდრამნიონს (ნაყოფის თირკმლის ფუნქციის დათრგუნვის გამო) და შეიძლება გაახანგრძლივოს მშობიარობა (EMA SmPC, BNF 87).

ლაქტაცია

ინდომეტაცინი მცირე რაოდენობით გადადის დედის რძეში. თუმცა, ჩვილში კონვულსიების ცალკეული შემთხვევებია აღწერილი. BNF-ის მიხედვით, ლაქტაციის პერიოდში გამოყენება რეკომენდებული არ არის; საჭიროების შემთხვევაში, უფრო უსაფრთხო ალტერნატივების (მაგ., იბუპროფენის) არჩევა სასურველია.

ბრენდები საქართველოში

საქართველოში ინდომეტაცინი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფორმით და ბრენდული სახელწოდებით. პრეპარატი ხშირად ხელმისაწვდომია გენერიკულ ვარიანტებში, როგორიცაა:

• ინდომეტაცინი (ტაბლეტები 25 მგ, კაფსულები) — ფართოდ გავრცელებული გენერიკული ფორმა
• ინდომეტაცინი (სუპოზიტორიები 50 მგ, 100 მგ) — რექტალური ფორმა
• ინდომეტაცინი (მალამო/გელი) — ტოპიკური ფორმა ლოკალური ტკივილისა და ანთების სამკურნალოდ

სხვადასხვა მწარმოებლის პროდუქცია შეგიძლიათ იხილოთ მედიკამენტების ძიების გვერდზე. საქართველოში ნსაიდ-ების ჯგუფიდან ალტერნატივებად ასევე ხელმისაწვდომია დიკლოფენაკი, იბუპროფენი და არკოქსია (ეტორიკოქსიბი).

ყველა ბრენდის შესახებ დეტალური ინფორმაცია ხელმისაწვდომია pharma-wiki.ge-ზე.

ხშირად დასმული კითხვები

რა განსხვავებაა ინდომეტაცინსა და იბუპროფენს შორის?

ინდომეტაცინი და იბუპროფენი ორივე არასელექციური ნსაიდ-ია, მაგრამ მათ შორის მნიშვნელოვანი განსხვავებებია. ინდომეტაცინი ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო ეფექტით გამოირჩევა და უფრო ეფექტურია მძიმე ანთებითი მდგომარეობებისთვის (პოდაგრა, ანქილოზური სპონდილიტი, პერიკარდიტი), მაგრამ გვერდითი ეფექტების სიხშირე მნიშვნელოვნად მაღალია. იბუპროფენი უკეთესად გადაიტანება და რეკომენდებულია როგორც პირველი რიგის ნსაიდ მსუბუქი-საშუალო ტკივილის დროს (BNF 87).

რამდენ ხანს შეიძლება ინდომეტაცინის მიღება?

ინდომეტაცინი რეკომენდებულია მინიმალური ეფექტური დოზით და მოკლე კურსით. მწვავე მდგომარეობებისთვის (პოდაგრის შეტევა) ჩვეულებრივ 5-10 დღიანი კურსი საკმარისია. ქრონიკული ჩვენებების დროს (მაგ., ანქილოზური სპონდილიტი), ხანგრძლივი გამოყენება დასაშვებია, მაგრამ მოითხოვს რეგულარულ მონიტორინგს — სისხლის სურათის, თირკმლის და ღვიძლის ფუნქციური ტესტების კონტროლი. კუჭის დაცვისთვის PPI-ის თანადროული დანიშვნა რეკომენდებულია.

შეიძლება თუ არა ინდომეტაცინის მიღება უზმოზე?

არა, ინდომეტაცინი უნდა მიიღოთ საკვებთან ან რძესთან ერთად კუჭ-ნაწლავის გაღიზიანების მინიმუმამდე შესამცირებლად. უზმოზე მიღება მნიშვნელოვნად ზრდის კუჭის ლორწოვანის დაზიანებისა და წყლულის განვითარების რისკს. რექტალური სუპოზიტორიების გამოყენება ალტერნატივაა პაციენტებისთვის, რომლებსაც კუჭ-ნაწლავის პრობლემები აქვთ, თუმცა რექტალური ფორმაც სრულად არ გამორიცხავს სისტემურ გვერდით ეფექტებს.

როგორ მოქმედებს ინდომეტაცინი თირკმლებზე?

ინდომეტაცინი ამცირებს პროსტაგლანდინების (PGE₂, PGI₂) სინთეზს თირკმლებში, რომლებიც ნორმალურად უზრუნველყოფენ თირკმლის აფერენტული არტერიოლის დილატაციას და ადეკვატური გლომერულური ფილტრაციის შენარჩუნებას. ამ პროსტაგლანდინების ინჰიბირება იწვევს თირკმლის სისხლის ნაკადის და GFR-ის შემცირებას, სითხისა და ნატრიუმის რეტენციას. ეს განსაკუთრებით სახიფათოა ხანდაზმულებში, დეჰიდრატაციის მქონე და თირკმლის თანმხლები პათოლოგიის მქონე პაციენტებში.

რატომ ნიშნავენ ინდომეტაცინს ნაადრევად შობილ ახალშობილებს?

ნაადრევად შობილ ახალშობილებში არტერიული სადინარი (ductus arteriosus), რომელიც ნაყოფის სიცოცხლეში აუცილებელია, ზოგჯერ სპონტანურად არ იხურება. ღია არტერიული სადინარი (PDA) იწვევს ჰემოდინამიკურ პრობლემებს. ინდომეტაცინი, PGE₂-ის სინთეზის დათრგუნვით, ხელს უწყობს სადინარის გლუვი კუნთის შეკუმშვას და სადინარის ანატომიურ დახურვას. ეს მკურნალობა ხორციელდება მხოლოდ ნეონატოლოგიურ ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში, მჭიდრო ექოკარდიოგრაფიული და კლინიკური მონიტორინგით (BNF for Children).

რა არის „ინდომეტაცინ-მგრძნობიარე თავის ტკივილი"?

ეს ტერმინი აღწერს თავის ტკივილის ჯგუფს, რომელიც ინდომეტაცინზე აბსოლუტურ ან თითქმის აბსოლუტურ თერაპიულ პასუხს ავლენს. მათ შორისაა: პაროქსიზმული ჰემიკრანია (ეპიზოდური და ქრონიკული), ჰემიკრანია კონტინუა და ჰიპნიკური თავის ტკივილი. ინდომეტაცინისადმი პასუხი ამ შემთხვევებში დიაგნოსტიკური კრიტერიუმიცაა (ICHD-3 კლასიფიკაცია). დოზა ჩვეულებრივ 25-75 მგ-ია 3-ჯერ დღეში.