fosfomycinum

მოკლედ

ფოსფომიცინი (Fosfomycin) არის ფართო სპექტრის ბაქტერიციდული ანტიბიოტიკი, რომელიც უნიკალური მოქმედების მექანიზმით — ბაქტერიული უჯრედის კედლის სინთეზის საწყისი ეტაპის ინჰიბირებით — ანადგურებს გრამდადებით და გრამუარყოფით მიკროორგანიზმებს. პრეპარატი ძირითადად გამოიყენება არაკომპლიცირებული ქვედა საშარდე გზების ინფექციების (მწვავე ცისტიტის) სამკურნალოდ, განსაკუთრებით ქალებში. ფოსფომიცინ ტრომეტამოლის პერორალური ფორმა ერთჯერადი 3 გ დოზით მიიღება, რაც პაციენტისთვის კომფორტული მკურნალობის რეჟიმს უზრუნველყოფს. პრეპარატი ინარჩუნებს აქტივობას მრავალრეზისტენტული შტამების, მათ შორის ESBL-პროდუცენტი ენტერობაქტერიების მიმართ. WHO-ს ესენციალური მედიკამენტების ნუსხაშია შეტანილი (WHO Model List). გვერდითი ეფექტები ძირითადად კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდანაა — დიარეა, გულისრევა — და ჩვეულებრივ მსუბუქი ხასიათისაა.

რა არის და ფარმაკოლოგია

ფოსფომიცინი წარმოადგენს ფოსფონის მჟავის წარმოებულს — სტრუქტურულად უნიკალურ ანტიბიოტიკს, რომელიც არც ერთ სხვა ანტიბიოტიკულ კლასს არ მიეკუთვნება. პრეპარატი თავდაპირველად 1969 წელს იზოლირებულ იქნა Streptomyces fradiae კულტურიდან ესპანელი და ამერიკელი მეცნიერების მიერ. ფოსფომიცინი გამოირჩევა დაბალი მოლეკულური მასით (138,06 და), რაც განაპირობებს მის ქსოვილებში კარგ პენეტრაციას.

კლინიკურ პრაქტიკაში ფოსფომიცინი ხელმისაწვდომია ორი ძირითადი ფორმით: ფოსფომიცინ ტრომეტამოლი (პერორალური მიღებისთვის) და ფოსფომიცინ ნატრიუმი (ინტრავენური გამოყენებისთვის). პერორალური ფორმა ევროპასა და მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში ფართოდ გამოიყენება არაკომპლიცირებული საშარდე გზების ინფექციების ემპირიული მკურნალობისთვის. ინტრავენური ფორმა გამოიყენება მძიმე სისტემური ინფექციებისთვის, მათ შორის ოსტეომიელიტისა და ნოზოკომიური ინფექციებისთვის.

ფოსფომიცინი კლასიფიცირდება როგორც უჯრედის კედლის სინთეზის ინჰიბიტორი, თუმცა მისი მოქმედების ადგილი ფუნდამენტურად განსხვავდება ბეტა-ლაქტამური ანტიბიოტიკებისგან — ის მოქმედებს პეპტიდოგლიკანის ბიოსინთეზის უფრო ადრეულ საფეხურზე. ეს თავისებურება განაპირობებს ჯვარედინი რეზისტენტობის არარსებობას სხვა ანტიბიოტიკულ კლასებთან მიმართებაში.

WHO-ს ესენციალური მედიკამენტების მოდელურ ნუსხაში ფოსფომიცინი შეტანილია როგორც საშარდე გზების ინფექციების პირველი რიგის საშუალება (WHO Model List). ევროპის მედიკამენტების სააგენტო (EMA) ასევე აღიარებს მის მნიშვნელობას ანტიმიკრობული რეზისტენტობის ეპოქაში, როგორც „ძველი" ანტიბიოტიკის ხელახალი გააქტიურების წარმატებულ მაგალითს (EMA SmPC).

მოქმედების მექანიზმი

ფოსფომიცინის მოქმედების მექანიზმი უნიკალურია ანტიბიოტიკთა შორის. პრეპარატი ახდენს ფერმენტ UDP-N-აცეტილგლუკოზამინ ენოლპირუვილტრანსფერაზას (MurA) შეუქცევად ინჰიბირებას. ეს ფერმენტი კატალიზებს პეპტიდოგლიკანის ბიოსინთეზის პირველ ეტაპს — ფოსფოენოლპირუვატის (PEP) კონდენსაციას UDP-N-აცეტილგლუკოზამინთან (UDP-GlcNAc), რის შედეგადაც წარმოიქმნება UDP-N-აცეტილმურამინის მჟავა.

ფოსფომიცინი წარმოადგენს ფოსფოენოლპირუვატის სტრუქტურულ ანალოგს. ის კოვალენტურად უკავშირდება MurA ფერმენტის აქტიურ ცენტრში არსებულ ცისტეინ-115 ნაშთს, რითაც შეუქცევადად ბლოკავს ფერმენტის აქტიურ ადგილს. ვინაიდან MurA ფერმენტი პეპტიდოგლიკანის სინთეზის ყველაზე ადრეული ეტაპის კატალიზატორია, მისი ინჰიბირება იწვევს უჯრედის კედლის ფორმირების სრულ შეჩერებას, რაც ბაქტერიციდული ეფექტით გამოიხატება — ბაქტერიული უჯრედი ოსმოზურად ლიზირდება.

ფოსფომიცინი ბაქტერიულ უჯრედში შედის ორი ტრანსპორტული სისტემის მეშვეობით:

• გლიცეროლ-3-ფოსფატის ტრანსპორტერი (GlpT) — კონსტიტუტიურად ექსპრესირდება;
• ჰექსოზა-6-ფოსფატის ტრანსპორტერი (UhpT) — ინდუცირდება გლუკოზა-6-ფოსფატის არსებობისას.

ამ ორმაგი ტრანსპორტის სისტემის არსებობა განაპირობებს იმას, რომ რეზისტენტობის გამომუშავება ფოსფომიცინის მიმართ მოითხოვს ორივე ტრანსპორტერის ერთდროულ მუტაციას, რაც ამცირებს სპონტანური რეზისტენტობის ალბათობას.

ანტიმიკრობული სპექტრი მოიცავს:

• გრამუარყოფითი ბაქტერიები: Escherichia coli (მათ შორის ESBL-პროდუცენტი შტამები), Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis, Enterobacter სახეობები;
• გრამდადებითი ბაქტერიები: Staphylococcus aureus (MSSA და MRSA), Enterococcus faecalis, Streptococcus სახეობები.

ფოსფომიცინი ასევე ავლენს სინერგიულ ეფექტს სხვა ანტიბიოტიკებთან კომბინაციაში, მათ შორის ბეტა-ლაქტამებთან, ამინოგლიკოზიდებთან და ფტორქინოლონებთან, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მულტირეზისტენტული ინფექციების მკურნალობისას (BNF 87).

ჩვენებები

ფოსფომიცინის ჩვენებები განსხვავდება ადმინისტრირების გზის მიხედვით:

პერორალური ფორმა (ფოსფომიცინ ტრომეტამოლი)

1. არაკომპლიცირებული მწვავე ცისტიტი ქალებში — ეს არის პრეპარატის ძირითადი ჩვენება. NICE და EAU გაიდლაინები რეკომენდაციას უწევენ ფოსფომიცინს, როგორც პირველი რიგის ემპირიულ თერაპიას არაკომპლიცირებული ქვედა საშარდე გზების ინფექციის სამკურნალოდ, განსაკუთრებით რეგიონებში, სადაც ფტორქინოლონებისა და ტრიმეთოპრიმის მიმართ რეზისტენტობის მაღალი მაჩვენებელია (NICE NG109).

2. ასიმპტომური ბაქტერიურია ორსულობის პერიოდში — ზოგიერთი გაიდლაინი ფოსფომიცინს მოიხსენიებს როგორც ალტერნატიულ საშუალებას.

3. საშარდე გზების რეკურენტული ინფექციების პროფილაქტიკა — ზოგიერთ კლინიკურ პრაქტიკაში გამოიყენება ფოსფომიცინი 3 გ ყოველ 10 დღეში, 3 თვის განმავლობაში, რეკურენტული ცისტიტის პროფილაქტიკისთვის.

ინტრავენური ფორმა (ფოსფომიცინ ნატრიუმი)

4. კომპლიცირებული საშარდე გზების ინფექციები — მათ შორის პიელონეფრიტი, განსაკუთრებით მულტირეზისტენტული გამომწვევებით.

5. ნოზოკომიური პნევმონია — კომბინაციაში სხვა ანტიბიოტიკებთან.

6. ბაქტერიული მენინგიტი — კომბინირებული თერაპიის ფარგლებში.

7. ბაქტერიემია და ენდოკარდიტი — განსაკუთრებით MRSA-თი გამოწვეული ინფექციების დროს, სხვა აქტიურ ანტიბიოტიკთან ერთად.

8. ძვლისა და სახსრის ინფექციები — ოსტეომიელიტი, სეპტიკური ართრიტი.

9. კანისა და რბილი ქსოვილების კომპლიცირებული ინფექციები — კომბინაციაში.

მნიშვნელოვანია, რომ ინტრავენური ფოსფომიცინი თითქმის ყოველთვის გამოიყენება კომბინირებული თერაპიის ნაწილად და არა მონოთერაპიის სახით, რადგან მონოთერაპიისას შესაძლებელია რეზისტენტობის სწრაფი განვითარება (EMA SmPC).

დოზირება

პერორალური ფორმა (ფოსფომიცინ ტრომეტამოლი)

მოზრდილები (≥12 წელი):

• არაკომპლიცირებული მწვავე ცისტიტი: 3 გ (ერთი საშე) ერთჯერადად. მიიღება ცარიელ კუჭზე, სასურველია ძილის წინ, შარდის ბუშტის დაცლის შემდეგ. გრანულები იხსნება ერთ ჭიქა (150-200 მლ) წყალში.
• რეკურენტული ცისტიტის პროფილაქტიკა: 3 გ ყოველ 10 დღეში, 3 თვის განმავლობაში (off-label, მაგრამ კლინიკურ პრაქტიკაში გამოყენებული).
• ქირურგიული პროფილაქტიკა (ტრანსრექტალური პროსტატის ბიოფსია): 3 გ პროცედურამდე 3 საათით ადრე, მეორე დოზა 24 საათის შემდეგ.

ბავშვები (>6 წლის, სხეულის წონა >25 კგ):

• 2 გ ერთჯერადად (ზოგიერთ ქვეყანაში ხელმისაწვდომია პედიატრიული ფორმულა).

ინტრავენური ფორმა (ფოსფომიცინ ნატრიუმი)

მოზრდილები:

• სტანდარტული დოზა: 12-16 გ/დღეში, 2-3 გ ყოველ 6 საათში ან 4-8 გ ყოველ 8 საათში ინფუზიით.
• მძიმე ინფექციები: 16-24 გ/დღეში, გაყოფილი 3-4 მიღებაზე.

ბავშვები (>1 წლის, ი/ვ):

• 200-400 მგ/კგ/დღეში, გაყოფილი 3-4 მიღებაზე.

ახალშობილები:

• 100-200 მგ/კგ/დღეში, გაყოფილი 2-3 მიღებაზე.

თირკმლის ფუნქციის დარღვევა

• პერორალური ფორმა: GFR <10 მლ/წთ — არ არის რეკომენდებული; GFR 10-50 მლ/წთ — დოზის კორექცია ჩვეულებრივ არ არის საჭირო ერთჯერადი მიღებისას.
• ინტრავენური ფორმა: GFR 40-20 მლ/წთ — დოზის 50%-ით შემცირება; GFR <20 მლ/წთ — დოზის 75%-ით შემცირება, სერუმის კონცენტრაციის მონიტორინგის ქვეშ.

ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა

დოზის კორექცია ჩვეულებრივ არ არის საჭირო, ვინაიდან ფოსფომიცინი ღვიძლში პრაქტიკულად არ მეტაბოლიზდება (BNF 87).

ფარმაკოკინეტიკა

აბსორბცია: ფოსფომიცინ ტრომეტამოლის პერორალური ბიოშეღწევადობა შეადგენს 30-37%. საკვების ერთდროული მიღება ამცირებს აბსორბციას (Cmax მცირდება დაახლოებით 30%-ით), ამიტომ რეკომენდებულია ცარიელ კუჭზე მიღება. პიკური კონცენტრაცია პლაზმაში (Cmax) მიიღწევა 2-2,5 საათში და შეადგენს დაახლოებით 22-32 მკგ/მლ 3 გ დოზის პერორალური მიღების შემდეგ.

განაწილება: განაწილების მოცულობა შეადგენს დაახლოებით 1,6-2,0 ლ/კგ. ფოსფომიცინი კარგად აღწევს ქსოვილებში, მათ შორის თირკმლებში, შარდის ბუშტის კედელში, ფილტვებში, ძვლის ქსოვილში და ცერებროსპინალურ სითხეში (ანთების დროს). პლაზმის ცილებთან შეკავშირება უმნიშვნელოა (0-3%).

მეტაბოლიზმი: ფოსფომიცინი ორგანიზმში არ მეტაბოლიზდება და უცვლელი სახით გამოიყოფა. ეს თვისება მნიშვნელოვანია, რადგან გამორიცხავს ფარმაკოკინეტიკურ ურთიერთქმედებებს ციტოქრომ P450 სისტემის დონეზე.

ექსკრეცია: გამოიყოფა ძირითადად თირკმელებით გლომერულური ფილტრაციით — პერორალურად მიღებული დოზის 30-50% უცვლელი სახით გამოიყოფა შარდით 24-48 საათის განმავლობაში. შარდში თერაპიული კონცენტრაცია (>128 მკგ/მლ) შენარჩუნდება 24-36 საათის განმავლობაში ერთჯერადი 3 გ დოზის შემდეგ, რაც საფუძველს ქმნის ერთჯერადი მიღების რეჟიმს.

ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½): პლაზმაში — 4-8 საათი; ფუნქციონალური ნახევარგამოყოფის პერიოდი შარდში — 40-60 საათი (EMA SmPC).

გვერდითი ეფექტები

ფოსფომიცინი ზოგადად კარგად აიტანება. პერორალური ფორმის ერთჯერადი მიღება განსაკუთრებით უსაფრთხოდ ითვლება.

ხშირი გვერდითი ეფექტები (>10%)

• დიარეა — ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენა, ფიქსირდება პაციენტთა 10-15%-ში. ჩვეულებრივ თვითშეზღუდვადია და 1-2 დღეში გადის.

ნაკლებად ხშირი (1-10%)

• გულისრევა და დისპეფსია — 3-5%;
• თავის ტკივილი — 3-4%;
• ვაგინიტი — 2-3%;
• თავბრუსხვევა — 1-2%;
• მუცლის ტკივილი — 1-3%;
• ასთენია — 1-2%;
• რინიტი — 1-2%;
• ფარინგიტი — 1-2%.

იშვიათი (<1%) და სერიოზული

• ალერგიული რეაქციები — გამონაყარი, ქავილი, ურტიკარია; იშვიათად — ანაფილაქსია;
• ანგიოედემა — ძალიან იშვიათი, მაგრამ პოტენციურად სიცოცხლისათვის საშიში;
• ჰეპატოტოქსიურობა — ტრანსამინაზების დროებითი მატება (უფრო ხშირია ი/ვ ფორმის ხანგრძლივი გამოყენებისას);
• Clostridium difficile-ასოცირებული დიარეა — როგორც ნებისმიერი ანტიბიოტიკისას, თუმცა ფოსფომიცინის შემთხვევაში რისკი შედარებით დაბალია;
• ჰიპოკალიემია — ი/ვ ფორმის გამოყენებისას ნატრიუმის მაღალი შემცველობის გამო;
• ჰიპერნატრიემია — ი/ვ ფორმა შეიცავს მნიშვნელოვან რაოდენობის ნატრიუმს (14,4 მმოლ ნატრიუმი თითოეულ გრამ ფოსფომიცინ ნატრიუმში), რაც გულის უკმარისობის ან არტერიული ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტებში მნიშვნელოვანია.

ინტრავენური ფორმის ხანგრძლივი გამოყენებისას (>7 დღე) დამატებით შეიძლება გამოვლინდეს: ფლებიტი ინექციის ადგილას, ელექტროლიტური დისბალანსი, სისხლის ფორმული ელემენტების ცვლილებები (BNF 87).

უკუჩვენებები და სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• მომატებული მგრძნობელობა ფოსფომიცინის ან პრეპარატის ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ;
• მძიმე თირკმლის უკმარისობა (GFR <10 მლ/წთ) — პერორალური ფორმისთვის.

სიფრთხილის ზომები

• გულის უკმარისობა: ი/ვ ფორმა შეიცავს ნატრიუმის მაღალ კონცენტრაციას — ფოსფომიცინ ნატრიუმის 8 გ შეიცავს დაახლოებით 115 მმოლ ნატრიუმს, რაც სითხის ჭარბ დატვირთვას შეიძლება გამოიწვიოს;
• არტერიული ჰიპერტენზია — ნატრიუმის მაღალი შემცველობის გათვალისწინებით;
• ასაკოვანი პაციენტები — ინდივიდუალური შეფასება საჭირო, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის გათვალისწინებით;
• გლუკოზა-გალაქტოზას მალაბსორბციის სინდრომი — პერორალური ფორმისთვის, რომელიც სუქროზას შეიცავს;
• ხანგრძლივი ი/ვ თერაპია — საჭიროა ელექტროლიტების, თირკმლისა და ღვიძლის ფუნქციის მონიტორინგი;
• 12 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვებში პერორალური ფორმის გამოყენება შეზღუდულია მონაცემთა ნაკლებობის გამო (EMA SmPC).

ურთიერთქმედებები

ფოსფომიცინის ფარმაკოკინეტიკური ურთიერთქმედებები შეზღუდულია, ვინაიდან პრეპარატი არ მეტაბოლიზდება და პლაზმის ცილებთან თითქმის არ უკავშირდება. მიუხედავად ამისა, რამდენიმე კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებაა აღსანიშნავი:

მეტოკლოპრამიდი: ამცირებს ფოსფომიცინის სერუმურ კონცენტრაციას და შარდში ექსკრეციას კუჭ-ნაწლავის მოტილობის გაზრდის გამო, რაც აბსორბციის დროს ამცირებს. ერთდროული გამოყენება არ არის რეკომენდებული.

ციმეტიდინი: არ აქვს კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება.

კალციუმის შემცველი პრეპარატები და ანტაციდები: შესაძლებელია ფოსფომიცინის აბსორბციის შემცირება. რეკომენდებულია 2-საათიანი ინტერვალის დაცვა.

ვანკომიცინი: ი/ვ ფოსფომიცინის და ვანკომიცინის კომბინაცია ხშირად გამოიყენება MRSA ინფექციების დროს — შეინიშნება სინერგიული ეფექტი.

ბეტა-ლაქტამური ანტიბიოტიკები: კომბინაცია ხშირად სინერგიულია. ფოსფომიცინი, მოქმედებს რა პეპტიდოგლიკანის სინთეზის ადრეულ ეტაპზე, აძლიერებს ბეტა-ლაქტამების ეფექტურობას.

ამინოგლიკოზიდები: სინერგიული ეფექტი in vitro, თუმცა ნეფროტოქსიურობის მონიტორინგი საჭიროა.

საკვები: კუჭის შემცველობა მნიშვნელოვნად ამცირებს ფოსფომიცინის აბსორბციას. პრეპარატი უნდა მიიღოთ ჭამამდე 2-3 საათით ადრე ან ჭამის შემდეგ 2 საათის გასვლის შემდეგ (BNF 87).

დიურეტიკები: ი/ვ ფორმასთან ერთად შეიძლება გააძლიეროს ელექტროლიტური დისბალანსი (ჰიპოკალიემია).

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობა

ფოსფომიცინი გადის პლაცენტარულ ბარიერს. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა ტერატოგენული ეფექტი არ გამოავლინა. ადამიანებში კლინიკური გამოცდილება შედარებით შეზღუდულია, თუმცა არსებული მონაცემები არ მიუთითებს ფეტოტოქსიურ ან ტერატოგენულ ზეგავლენაზე.

FDA კატეგორია: B — ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა რისკი არ გამოავლინა, ადამიანებში ადეკვატური და კონტროლირებადი კვლევები საკმარისი არ არის.

ფოსფომიცინი განიხილება როგორც შედარებით უსაფრთხო ვარიანტი ორსულობის პერიოდში ასიმპტომური ბაქტერიურიისა და მწვავე ცისტიტის სამკურნალოდ, როდესაც სარგებელი აღემატება პოტენციურ რისკს (NICE NG109).

ლაქტაცია

ფოსფომიცინი მცირე რაოდენობით გამოიყოფა დედის რძეში. ერთჯერადი პერორალური დოზით მკურნალობისას ძუძუთი კვების დროებითი შეწყვეტა ჩვეულებრივ არ არის საჭირო, თუმცა ჩვილში დიარეის ან კანდიდოზის გამოვლენის შემთხვევაში საჭიროა ექიმთან კონსულტაცია (EMA SmPC).

ბრენდები საქართველოში

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ფოსფომიცინი ძირითადად წარმოდგენილია შემდეგი ბრენდების სახით:

• მონურალი (Monural) — ყველაზე ცნობილი ბრენდი, წარმოებული Zambon-ის მიერ. ხელმისაწვდომია 3 გ გრანულების სახით საშეში, სასმელი ხსნარის მოსამზადებლად. იხილეთ: მონურალი.
• ფოსფომიცინ ნორმონი — ჯენერიკული ფორმა, 3 გ გრანულები. იხილეთ: ფოსფომიცინ ნორმონი.
• ურეფოკი (Urefoc) — ალტერნატიული ბრენდი ზოგიერთ აფთიაქში.

პერორალური ფორმები რეცეპტით გაიცემა. ინტრავენური ფოსფომიცინი ხელმისაწვდომია საავადმყოფო სექტორში და ჰოსპიტალური მიწოდების არხებით.

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენჯერ უნდა მივიღო ფოსფომიცინი ცისტიტის დროს?

არაკომპლიცირებული მწვავე ცისტიტის დროს ფოსფომიცინ ტრომეტამოლი მიიღება ერთჯერადად — ერთი 3 გრამიანი საშე. ეს არის პრეპარატის უნიკალური უპირატესობა — მკურნალობის სრული კურსი ერთი მიღებით სრულდება. სიმპტომების გაუმჯობესება ჩვეულებრივ 24-48 საათში იწყება, მაგრამ სრული ეფექტი 2-3 დღეში ვლინდება. თუ 3 დღეში სიმპტომები არ შემცირდა, საჭიროა ექიმთან კონსულტაცია.

შეიძლება თუ არა ფოსფომიცინის ჭამასთან ერთად მიღება?

არა, ფოსფომიცინი ცარიელ კუჭზე უნდა მიიღოთ — ჭამამდე 2-3 საათით ადრე ან ჭამის შემდეგ 2 საათის გასვლის შემდეგ. საკვები მნიშვნელოვნად ამცირებს პრეპარატის აბსორბციას და შარდში თერაპიულ კონცენტრაციას. საუკეთესო დროა ძილის წინ, შარდის ბუშტის დაცლის შემდეგ, რაც პრეპარატის შარდში ხანგრძლივ კონტაქტს ბაქტერიებთან უზრუნველყოფს.

ეფექტურია თუ არა ფოსფომიცინი რეზისტენტული ბაქტერიების მიმართ?

დიახ, ფოსფომიცინი ინარჩუნებს მაღალ აქტივობას მულტირეზისტენტული მიკროორგანიზმების მიმართ, მათ შორის ESBL-პროდუცენტი E. coli შტამების, AmpC ბეტა-ლაქტამაზა-პროდუცენტების და კარბაპენემ-რეზისტენტული ენტერობაქტერიების ნაწილის მიმართ. ეს განპირობებულია მისი უნიკალური მოქმედების მექანიზმით, რომელიც სხვა ანტიბიოტიკულ კლასებთან ჯვარედინ რეზისტენტობას გამორიცხავს.

შეიძლება თუ არა ფოსფომიცინის მიღება ორსულობის დროს?

ფოსფომიცინი მიეკუთვნება FDA-ს B კატეგორიას და განიხილება, როგორც ორსულობის პერიოდში შედარებით უსაფრთხო ანტიბიოტიკი. იგი გამოიყენება ასიმპტომური ბაქტერიურიისა და მწვავე ცისტიტის სამკურნალოდ ორსულობის დროს, მხოლოდ ექიმის დანიშნულებით. მნიშვნელოვანია, რომ თვითმკურნალობა ორსულობის პერიოდში დაუშვებელია.

რა განსხვავებაა ფოსფომიცინის პერორალურ და ინტრავენურ ფორმებს შორის?

პერორალური ფორმა (ფოსფომიცინ ტრომეტამოლი, 3 გ) გამოიყენება არაკომპლიცირებული ცისტიტის ამბულატორიული მკურნალობისთვის ერთჯერადი მიღებით. ინტრავენური ფორმა (ფოსფომიცინ ნატრიუმი) გამოიყენება მძიმე სისტემური ინფექციების (სეფსისი, პნევმონია, მენინგიტი, ოსტეომიელიტი) სტაციონარულ მკურნალობაში, მაღალ დოზებში (12-24 გ/დღეში) და ყოველთვის კომბინაციაში სხვა ანტიბიოტიკთან.

რამდენ ხანში მოქმედებს ფოსფომიცინი?

ფოსფომიცინის თერაპიული კონცენტრაცია შარდში აღწევს 2-4 საათში მიღების შემდეგ და ინარჩუნებს ეფექტურ დონეს 24-48 საათის განმავლობაში. სიმპტომების შემსუბუქება (ტკივილის შემცირება, ხშირი შარდვის ნორმალიზება) ჩვეულებრივ 24-48 საათში იწყება. სრული კლინიკური ეფექტი 2-3 დღეში ვლინდება (BNF 87).