მოკლედ
ფლუკონაზოლი (Fluconazole) არის ტრიაზოლური ჯგუფის სისტემური პროტივოსოკოვანი (ანტიმიკოტიკური) პრეპარატი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება კანდიდოზური და კრიპტოკოკური ინფექციების სამკურნალოდ. იგი აინჰიბირებს სოკოს უჯრედის მემბრანის სინთეზისთვის აუცილებელ ფერმენტ ლანოსტეროლ-14α-დემეთილაზას (CYP51), რაც იწვევს ერგოსტეროლის დეფიციტს და სოკოს უჯრედის სიკვდილს. პრეპარატი ხასიათდება შესანიშნავი ბიოშეღწევადობით (>90%), გრძელი ნახევარგამოყოფის პერიოდით (~30 საათი) და ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში კარგი პენეტრაციით. ფლუკონაზოლი გამოიყენება ვაგინალური კანდიდოზის, ოროფარინგეალური და ეზოფაგეალური კანდიდოზის, კრიპტოკოკური მენინგიტის, სისტემური კანდიდოზისა და დერმატოფიტოზების სამკურნალოდ. WHO-ს აუცილებელ მედიკამენტთა ნუსხაში შეტანილი პრეპარატია (WHO Model List). საქართველოში ხელმისაწვდომია მრავალი ბრენდის სახით, პერორალური და ინტრავენური ფორმებით.
---
რა არის და ფარმაკოლოგია
ფლუკონაზოლი არის სინთეზური ტრიაზოლური ანტიმიკოტიკური საშუალება, რომელიც პირველად შეიქმნა Pfizer-ის ლაბორატორიებში 1980-იანი წლების დასაწყისში. პრეპარატი კლინიკურ პრაქტიკაში შემოვიდა 1988 წელს საფრანგეთში, ხოლო 1990 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში FDA-ს მიერ დამტკიცდა სავაჭრო სახელწოდებით Diflucan® (BNF 87).
ფლუკონაზოლი მიეკუთვნება აზოლური ანტიფუნგალური პრეპარატების კლასს, კონკრეტულად — ტრიაზოლების ქვეჯგუფს (ისევე, როგორც იტრაკონაზოლი, ვორიკონაზოლი, პოზაკონაზოლი). აზოლების სხვა წარმომადგენლებისაგან განსხვავებით, ფლუკონაზოლი ხასიათდება წყალში უკეთესი ხსნადობით, რაც განაპირობებს მის თითქმის სრულ ორალურ ბიოშეღწევადობას და ინტრავენური მიღების შესაძლებლობას.
ქიმიური თვალსაზრისით, ფლუკონაზოლი — 2-(2,4-დიფთორფენილ)-1,3-ბის(1H-1,2,4-ტრიაზოლ-1-ილ)-2-პროპანოლი — შეიცავს ორ ტრიაზოლურ რგოლს და ფტორშემცველ ფენილის ჯგუფს. მისი მოლეკულური მასა შეადგენს 306,27 Da. პრეპარატი ხასიათდება ჰიდროფილურობით, რაც მნიშვნელოვნად განასხვავებს მას ლიპოფილური აზოლებისგან (მაგ., იტრაკონაზოლი) და განაპირობებს მის უნიკალურ ფარმაკოკინეტიკურ პროფილს (EMA SmPC).
ფლუკონაზოლი შეტანილია ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის აუცილებელ მედიკამენტთა ნუსხაში, როგორც ძირითადი ანტიფუნგალური საშუალება (WHO Model List). მისი კლინიკური მნიშვნელობა განსაკუთრებით დიდია იმუნოკომპრომეტირებულ პაციენტებში, მათ შორის აივ/შიდსით დაავადებულებში, სადაც კრიპტოკოკური მენინგიტის და ორალური კანდიდოზის მკურნალობა სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა.
---
მოქმედების მექანიზმი
ფლუკონაზოლის ანტიფუნგალური მოქმედება ეფუძნება სოკოს უჯრედის მემბრანის ბიოსინთეზის სელექციურ ინჰიბიციას. პრეპარატი სპეციფიკურად აბლოკირებს ფერმენტ ლანოსტეროლ-14α-დემეთილაზას (CYP51A1), რომელიც მიეკუთვნება ციტოქრომ P450-ის ოჯახს. ეს ფერმენტი კატალიზებს ლანოსტეროლის კონვერსიას ერგოსტეროლად — სოკოს უჯრედის მემბრანის ძირითად სტეროლურ კომპონენტად (BNF 87).
ინჰიბიციის მოლეკულური მექანიზმი
ფლუკონაზოლის ტრიაზოლური რგოლის აზოტი კოორდინაციულად უკავშირდება ფერმენტ CYP51-ის აქტიურ ცენტრში არსებულ რკინის ატომს (Fe³⁺ ჰემის ჯგუფში). ეს ურთიერთქმედება ბლოკავს სუბსტრატის — ლანოსტეროლის — დემეთილირებას მე-14 პოზიციაში. შედეგად:
- ერგოსტეროლის სინთეზის შეფერხება — ერგოსტეროლი უჯრედის მემბრანის მთლიანობისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი სტეროლია. მისი დეფიციტი იწვევს მემბრანის გამტარიანობის მოშლას.
- ტოქსიკური სტეროლების დაგროვება — 14α-მეთილირებული სტეროლები (მაგ., 14α-მეთილერგოსტა-8,24(28)-დიენ-3β,6α-დიოლი) გროვდება მემბრანაში და დესტაბილიზაციას ახდენს მის სტრუქტურაზე.
- უჯრედის ზრდის შეჩერება — ფუნგისტატიკური ეფექტი (EMA SmPC).
სელექციურობა
ფლუკონაზოლის კლინიკური უპირატესობა მდგომარეობს მის შედარებითი სელექციურობაში სოკოს CYP51-ის მიმართ ძუძუმწოვრების ციტოქრომ P450 ფერმენტებთან შედარებით. თუმცა, ეს სელექციურობა აბსოლუტური არ არის — ფლუკონაზოლი ინჰიბირებს ადამიანის CYP3A4, CYP2C9 და CYP2C19 იზოფერმენტებს, რაც განაპირობებს მედიკამენტურ ურთიერთქმედებებს.
აქტივობის სპექტრი
ფლუკონაზოლი აქტიურია შემდეგი მიკროორგანიზმების მიმართ:
- Candida albicans — ყველაზე მაღალი მგრძნობელობა (MIC₉₀ ≤ 2 მკგ/მლ)
- Candida parapsilosis, C. tropicalis — მგრძნობიარე
- Cryptococcus neoformans — კარგი აქტივობა
- დერმატოფიტები — ზომიერი აქტივობა
მნიშვნელოვანია, რომ Candida krusei ბუნებრივად რეზისტენტულია ფლუკონაზოლის მიმართ, ხოლო C. glabrata-ს შემთხვევაში ხშირია დოზადამოკიდებული მგრძნობელობა (NICE NG136).
რეზისტენტობის მექანიზმები
სოკოები ფლუკონაზოლის მიმართ რეზისტენტობას ვითარებენ: (ა) CYP51 გენის (ERG11) მუტაციებით, (ბ) ეფლუქსის ტუმბოების (CDR1, CDR2, MDR1) ჰიპერექსპრესიით, (გ) სამიზნე ფერმენტის ჰიპერექსპრესიით.
---
ჩვენებები
ფლუკონაზოლი ნაჩვენებია მრავალი სოკოვანი ინფექციის სამკურნალოდ და პროფილაქტიკისთვის (BNF 87; EMA SmPC):
ვაგინალური კანდიდოზი
ვულვოვაგინალური კანდიდოზი ფლუკონაზოლის ყველაზე გავრცელებული ჩვენებაა. ერთჯერადი 150 მგ დოზა ეფექტურია არაკომპლიცირებული ვაგინალური კანდიდოზის შემთხვევაში. რეციდივული ვაგინალური კანდიდოზისთვის (წელიწადში ≥4 ეპიზოდი) გამოიყენება ხანგრძლივი სუპრესიული თერაპია (NICE NG136).
ოროფარინგეალური და ეზოფაგეალური კანდიდოზი
ოროფარინგეალური კანდიდოზი ხშირია იმუნოკომპრომეტირებულ პაციენტებში — აივ-ინფიცირებულებში, ქიმიოთერაპიის მიმღებ ონკოლოგიურ პაციენტებში და ორგანოთა ტრანსპლანტაციის რეციპიენტებში. ფლუკონაზოლი პირველი რიგის პრეპარატია ამ მდგომარეობების სამკურნალოდ.
კრიპტოკოკური მენინგიტი
კრიპტოკოკური მენინგიტი აივ/შიდსის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ოპორტუნისტული ინფექციაა. ფლუკონაზოლი გამოიყენება როგორც კონსოლიდაციური და შემანარჩუნებელი თერაპიისთვის ამფოტერიცინ B-ით ინდუქციური თერაპიის შემდეგ (WHO Model List).
სისტემური კანდიდოზი (კანდიდემია)
ინვაზიური კანდიდოზი, მათ შორის კანდიდემია, პერიტონიტი, პნევმონია და საშარდე ტრაქტის ინფექციები. ფლუკონაზოლი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ემპირიული ან მიზანმიმართული თერაპიისთვის, განსაკუთრებით მგრძნობიარე Candida-ს სახეობებით გამოწვეული ინფექციების დროს.
დერმატომიკოზები
- კანის სოკოვანი ინფექციები, მათ შორის tinea corporis, tinea pedis, tinea cruris
- ონიქომიკოზი (ფრჩხილის სოკოვანი ინფექცია)
- Pityriasis versicolor
პროფილაქტიკა
ფლუკონაზოლი გამოიყენება სოკოვანი ინფექციების პროფილაქტიკისთვის:
- ნეიტროპენიული პაციენტები (ქიმიოთერაპიის ან ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაციის შემდეგ)
- ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მყოფი მაღალი რისკის პაციენტები
- აივ-ინფიცირებულ პაციენტებში კრიპტოკოკური მენინგიტის რეციდივის პროფილაქტიკა
---
დოზირება
ფლუკონაზოლის დოზა განისაზღვრება ჩვენების, ინფექციის სიმძიმის, პაციენტის ასაკისა და თირკმლის ფუნქციის მიხედვით (BNF 87; EMA SmPC).
მოზრდილები
| ჩვენება | დოზა | ხანგრძლივობა | |---------|------|-------------| | ვაგინალური კანდიდოზი | 150 მგ ერთჯერადად | ერთი დოზა | | რეციდივული ვაგინალური კანდიდოზი | 150 მგ ყოველ 72 სთ-ში × 3, შემდეგ 150 მგ კვირაში ერთხელ | 6 თვე | | ოროფარინგეალური კანდიდოზი | 50–100 მგ/დღე | 7–14 დღე | | ეზოფაგეალური კანდიდოზი | 200–400 მგ/დღე | 14–30 დღე | | კრიპტოკოკური მენინგიტი (კონსოლიდაცია) | 400–800 მგ/დღე | 8 კვირა | | კრიპტოკოკური მენინგიტი (შენარჩუნება) | 200 მგ/დღე | ≥12 თვე | | სისტემური კანდიდოზი | 400–800 მგ/დღე (დატვირთვით 800 მგ 1-ელ დღეს) | ≥2 კვირა კანდიდემიის კლირენსის შემდეგ | | Tinea pedis/corporis/cruris | 150 მგ/კვირაში ან 50 მგ/დღე | 2–6 კვირა | | ონიქომიკოზი | 150 მგ/კვირაში | 3–6 თვე (ხელი) / 6–12 თვე (ფეხი) | | პროფილაქტიკა (ნეიტროპენია) | 200–400 მგ/დღე | ნეიტროპენიის პერიოდში |
ბავშვები (≥1 თვე)
ბავშვებში დოზა გამოითვლება სხეულის მასის მიხედვით:
- ლორწოვანის კანდიდოზი: 3 მგ/კგ/დღე
- სისტემური კანდიდოზი/კრიპტოკოკოზი: 6–12 მგ/კგ/დღე
- მაქსიმალური დოზა ჩვეულებრივ არ აღემატება 400 მგ/დღეში
ახალშობილები (<1 თვე)
ახალშობილებში ფლუკონაზოლის კლირენსი შენელებულია. დოზა იგივეა (მგ/კგ), მაგრამ ინტერვალი ხანგრძლივია:
- 0–2 კვირა: ყოველ 72 საათში
- 2–4 კვირა: ყოველ 48 საათში
თირკმლის ფუნქციის დარღვევა
ფლუკონაზოლი ძირითადად თირკმლებით გამოიყოფა, ამიტომ საჭიროა დოზის კორექცია:
- კრეატინინის კლირენსი >50 მლ/წთ: ჩვეულებრივი დოზა
- კრეატინინის კლირენსი 11–50 მლ/წთ: ჩვეულებრივი დატვირთვითი დოზა, შემდეგ 50%-ით შემცირებული დოზა
- ჰემოდიალიზი: ჩვეულებრივი დოზა ყოველი დიალიზის სეანსის შემდეგ
ღვიძლის უკმარისობა
ფორმალური დოზის კორექცია არ არის დადგენილი, მაგრამ ღვიძლის მძიმე დაავადების დროს ფლუკონაზოლი სიფრთხილით გამოიყენება ჰეპატოტოქსიკურობის რისკის გამო.
---
ფარმაკოკინეტიკა
აბსორბცია
ფლუკონაზოლი ხასიათდება შესანიშნავი ორალური ბიოშეღწევადობით — >90%, რაც პრაქტიკულად ეკვივალენტურია ინტრავენური მიღებისა. აბსორბცია არ არის დამოკიდებული საკვების მიღებაზე ან კუჭის pH-ზე. პიკური პლაზმური კონცენტრაცია (Cmax) მიიღწევა პერორალური მიღებიდან 1–2 საათში (EMA SmPC).
განაწილება
- განაწილების მოცულობა ≈ 0,7 ლ/კგ (ახლოს მთლიანი სხეულის წყალთან)
- ცილებთან შეკავშირება: 11–12% (დაბალი)
- ფლუკონაზოლი კარგად აღწევს პრაქტიკულად ყველა ქსოვილსა და სითხეში:
- ცერებროსპინალური სითხე: პლაზმური კონცენტრაციის 60–80%
- ნერწყვი, ნახველი: პლაზმის კონცენტრაციის ტოლი
- ვაგინალური ქსოვილი: მაღალი კონცენტრაციები
- კანი, ფრჩხილები: ეფექტური კონცენტრაციები
მეტაბოლიზმი
ფლუკონაზოლი მინიმალურად მეტაბოლიზდება. დოზის მხოლოდ ~11% გარდაიქმნება მეტაბოლიტებად. ეს მნიშვნელოვანი განმასხვავებელი ნიშანია სხვა აზოლებისგან.
ექსკრეცია
- გამოიყოფა ძირითადად თირკმლებით: ~80% უცვლელი სახით შარდში
- ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½): ≈ 30 საათი (20–50 სთ) მოზრდილებში
- გრძელი t½ საშუალებას იძლევა პრეპარატი გამოყენებულ იქნას დღეში ერთხელ ან კვირაში ერთხელ
მუდმივი მდგომარეობა
ყოველდღიური მიღებისას მუდმივი მდგომარეობის კონცენტრაცია (Css) მიიღწევა 5–7 დღეში. დატვირთვითი დოზა (ჩვეულებრივი დოზის ორმაგი) ამცირებს ამ დროს 1–2 დღემდე.
---
გვერდითი ეფექტები
ფლუკონაზოლი ზოგადად კარგად აიტანება, მაგრამ, როგორც ყველა სისტემურ ანტიმიკოტიკს, მას გააჩნია გვერდითი ეფექტების სპექტრი (BNF 87; EMA SmPC).
ხშირი (>10%)
- თავის ტკივილი — ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული გვერდითი ეფექტი
- გულისრევა — განსაკუთრებით მაღალი დოზების მიღებისას
ნაკლებად ხშირი (1–10%)
- კუჭ-ნაწლავის ტრაქტი: მუცლის ტკივილი, დიარეა, დისპეფსია, ღებინება, გემოვნების დარღვევა (დისგეუზია)
- ღვიძლი: ტრანსამინაზების (ALT, AST) მომატება, ტუტე ფოსფატაზას მომატება
- კანი: გამონაყარი, ქავილი
- ნერვული სისტემა: თავბრუსხვევა, ძილის დარღვევა
იშვიათი, მაგრამ სერიოზული (<1%)
- ჰეპატოტოქსიკურობა: მძიმე ღვიძლის დაზიანება, მათ შორის ჰეპატიტი, ქოლესტაზი, ღვიძლის უკმარისობა (ფატალური შემთხვევებით). განსაკუთრებული რისკი მაღალი დოზებით ხანგრძლივი თერაპიის დროს. აუცილებელია ღვიძლის ფუნქციური მაჩვენებლების მონიტორინგი.
- QT ინტერვალის გახანგრძლივება: შეიძლება გამოიწვიოს torsades de pointes. რისკი მატულობს ელექტროლიტური დარღვევების (ჰიპოკალიემია, ჰიპომაგნიემია) და QT-ს გამახანგრძლივებელ სხვა პრეპარატებთან ერთობლივი გამოყენებისას.
- სტივენს-ჯონსონის სინდრომი / ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი (TEN): ძალიან იშვიათი, მაგრამ პოტენციურად ფატალური კანის რეაქციები. ნებისმიერი პროგრესირებადი კანის გამონაყარის შემთხვევაში პრეპარატი უნდა შეწყდეს.
- ანაფილაქსია: ძალიან იშვიათი ალერგიული რეაქციები
- თრომბოციტოპენია, ლეიკოპენია, აგრანულოციტოზი
- ალოპეცია: შექცევადი, ჩვეულებრივ ხანგრძლივი თერაპიის დროს
- ჰიპერლიპიდემია, ჰიპოკალიემია
- თირკმელზედა ჯირკვლის უკმარისობა (ძალიან იშვიათი)
---
უკუჩვენებები და სიფრთხილე
აბსოლუტური უკუჩვენებები
- მომატებული მგრძნობელობა ფლუკონაზოლის ან სხვა აზოლების მიმართ
- ერთდროული გამოყენება QT ინტერვალის გამახანგრძლივებელ პრეპარატებთან, რომლებიც მეტაბოლიზდება CYP3A4-ით (მაგ., ციზაპრიდი, ტერფენადინი, ასტემიზოლი, პიმოზიდი, ქინიდინი) (EMA SmPC)
სიფრთხილის ზომები
- ღვიძლის დაავადება: ფლუკონაზოლი სიფრთხილით უნდა გამოიყენებოდეს ღვიძლის ფუნქციის დარღვევის მქონე პაციენტებში. რეკომენდებულია ღვიძლის ფუნქციის რეგულარული მონიტორინგი.
- თირკმლის უკმარისობა: საჭიროა დოზის კორექცია (იხ. დოზირება)
- QT ინტერვალის გახანგრძლივების რისკ-ფაქტორები: გულის ორგანული დაავადება, ელექტროლიტური დისბალანსი, ბრადიკარდია
- ორსულობა: უკუნაჩვენებია ხანგრძლივი/მაღალი დოზით თერაპია (იხ. ქვემოთ)
- კანის რეაქციები: ნებისმიერი გამონაყარის გაჩენისას საჭიროა პრეპარატის დაუყოვნებელი შეწყვეტის განხილვა
- ერთდროულად სხვა ჰეპატოტოქსიკური პრეპარატების მიღება
---
ურთიერთქმედებები
ფლუკონაზოლი არის CYP2C9, CYP2C19 და CYP3A4 ფერმენტების საშუალო სიძლიერის ინჰიბიტორი, რაც განაპირობებს მრავალ კლინიკურად მნიშვნელოვან წამლურ ურთიერთქმედებას (BNF 87; EMA SmPC).
ძირითადი ურთიერთქმედებები
| პრეპარატი | მექანიზმი | კლინიკური ეფექტი | |-----------|-----------|-----------------| | ვარფარინი | CYP2C9 ინჰიბიცია | INR-ის მომატება, სისხლდენის რისკი. აუცილებელია INR-ის მონიტორინგი | | ციკლოსპორინი | CYP3A4 ინჰიბიცია | ციკლოსპორინის კონცენტრაციის მომატება, ნეფროტოქსიკურობის რისკი | | ტაკროლიმუსი | CYP3A4 ინჰიბიცია | ტაკროლიმუსის კონცენტრაციის მომატება, ნეფროტოქსიკურობა | | ფენიტოინი | CYP2C9 ინჰიბიცია | ფენიტოინის ტოქსიკურობის რისკი | | სულფონილშარდოვანას პრეპარატები (გლიბენკლამიდი, გლიპიზიდი) | CYP2C9 ინჰიბიცია | ჰიპოგლიკემიის რისკი | | სტატინები (სიმვასტატინი, ატორვასტატინი) | CYP3A4 ინჰიბიცია | რაბდომიოლიზის რისკი | | მიდაზოლამი/ტრიაზოლამი | CYP3A4 ინჰიბიცია | გაძლიერებული სედაცია | | რიფამპიცინი | ფლუკონაზოლის მეტაბოლიზმის ინდუქცია | ფლუკონაზოლის ეფექტურობის შემცირება; საჭიროა დოზის გაზრდა | | ჰიდროქლორთიაზიდი | თირკმლის ექსკრეციის შემცირება | ფლუკონაზოლის კონცენტრაციის 40%-ით მომატება | | მეთადონი | CYP2C9/3A4 ინჰიბიცია | QT გახანგრძლივება, სედაცია | | ოპიოიდები (ფენტანილი) | CYP3A4 ინჰიბიცია | რესპირატორული დეპრესიის რისკი |
უკუნაჩვენები კომბინაციები
ფლუკონაზოლი არ უნდა გამოყენებულ იქნას ერთდროულად: ციზაპრიდთან, ტერფენადინთან (>400 მგ ფლუკონაზოლთან), პიმოზიდთან, ქინიდინთან — QT ინტერვალის კრიტიკული გახანგრძლივებისა და torsades de pointes-ის მაღალი რისკის გამო.
---
ორსულობა და ლაქტაცია
ორსულობა
ფლუკონაზოლის FDA კატეგორია იყო D (ხანგრძლივი/მაღალი დოზით თერაპიისას) და C (ერთჯერადი 150 მგ დოზისთვის).
ეპიდემიოლოგიურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ფლუკონაზოლის მაღალი დოზით (400–800 მგ/დღე) ხანგრძლივი მიღება პირველ ტრიმესტრში ასოცირდება თანდაყოლილ ანომალიებთან, მათ შორის: კრანიოფაციალური, ჩონჩხის და გულის მანკებით (EMA SmPC).
- ერთჯერადი 150 მგ დოზა ვაგინალური კანდიდოზის სამკურნალოდ ზოგადად მისაღებად ითვლება, თუმცა რისკის/სარგებლის შეფასება აუცილებელია.
- ხანგრძლივი/მაღალი დოზით თერაპია ორსულობის დროს უკუნაჩვენებია, გარდა სიცოცხლისათვის საშიში სოკოვანი ინფექციებისა.
- რეპროდუქციული ასაკის ქალებმა, რომლებიც იღებენ ფლუკონაზოლს ხანგრძლივად, უნდა გამოიყენონ ეფექტური კონტრაცეფცია.
ლაქტაცია
ფლუკონაზოლი გადადის დედის რძეში პლაზმურ კონცენტრაციასთან ახლო კონცენტრაციით. ერთჯერადი 150 მგ დოზა ზოგადად შეთავსებადია ძუძუთი კვებასთან (BNF 87). ხანგრძლივი თერაპიის დროს რეკომენდებულია სიფრთხილე ან ძუძუთი კვების დროებითი შეწყვეტა.
---
ბრენდები საქართველოში
საქართველოში ფლუკონაზოლი ხელმისაწვდომია მრავალი ბრენდის სახით, როგორც კაფსულების, ტაბლეტების, ასევე ინტრავენური საინფუზიო ხსნარის ფორმით. ქვემოთ მოყვანილია ძირითადი პრეპარატები:
- დიფლუკანი (Diflucan) — ორიგინალური ბრენდი (Pfizer), ხელმისაწვდომია 50 მგ, 100 მგ, 150 მგ კაფსულებით
- ფლუკონაზოლი-ნორმონი — გენერიკული ვარიანტი
- ფლუკონაზოლი-დენკი — Denk Pharma-ს წარმოება
- მიკომაქსი — STADA-ს წარმოება
- ფლუკოსტატი — რუსული გენერიკი
ყველა ბრენდი ხელმისაწვდომია ქართულ ფარმაცევტულ ბაზარზე. დეტალური ინფორმაცია ცალკეული პრეპარატების შესახებ იხილეთ შესაბამის გვერდებზე: /medications/fluconazole.
---
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენ ხანში მოქმედებს ფლუკონაზოლი ვაგინალური კანდიდოზის დროს?
ფლუკონაზოლის 150 მგ ერთჯერადი დოზის მიღების შემდეგ სიმპტომების შემსუბუქება, როგორც წესი, იწყება 24–48 საათში, ხოლო სრული გამოჯანმრთელება — 3–7 დღეში. თუ სიმპტომები არ უმჯობესდება 7 დღის განმავლობაში ან მეორდება, აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია, რადგან შეიძლება საქმე გვქონდეს ფლუკონაზოლ-რეზისტენტულ სახეობასთან ან სხვა ეტიოლოგიის ვაგინიტთან.
შეიძლება თუ არა ფლუკონაზოლი ალკოჰოლთან ერთად?
ფლუკონაზოლსა და ალკოჰოლს შორის პირდაპირი ფარმაკოლოგიური ურთიერთქმედება არ არის დოკუმენტირებული, თუმცა ორივე ჰეპატოტოქსიკურ ეფექტს იწვევს. ფლუკონაზოლით თერაპიის განმავლობაში ალკოჰოლის მოხმარება არ არის რეკომენდებული, განსაკუთრებით ხანგრძლივი მკურნალობის შემთხვევაში, ღვიძლის დაზიანების გაზრდილი რისკის გამო.
ფლუკონაზოლი მოქმედებს თუ არა ჰორმონულ კონტრაცეფტივებზე?
დაბალი დოზით (150 მგ ერთჯერადად) ფლუკონაზოლი, როგორც წესი, მნიშვნელოვნად არ ცვლის ორალური კონტრაცეფტივების ეფექტურობას. თუმცა, მაღალი დოზით ხანგრძლივი თერაპია თეორიულად შეიძლება ზემოქმედებდეს ეთინილესტრადიოლისა და ლევონორგესტრელის მეტაბოლიზმზე CYP3A4 ინჰიბიციის გზით. ასეთ შემთხვევაში რეკომენდებულია დამატებითი ბარიერული კონტრაცეფცია.
რამდენად ხშირად შეიძლება ფლუკონაზოლის 150 მგ მიღება?
ვაგინალური კანდიდოზის ცალკეული ეპიზოდისთვის — ერთჯერადი 150 მგ. რეციდივული ფორმისთვის შესაძლებელია 150 მგ კვირაში ერთხელ 6 თვის განმავლობაში. თვითმკურნალობა არ არის რეკომენდებული — ხშირი რეციდივების შემთხვევაში აუცილებელია ექიმის კონსულტაცია მიკრობიოლოგიური კვლევისა და ალტერნატიული დიაგნოზების გამოსარიცხად (NICE NG136).
შეუძლია თუ არა ფლუკონაზოლს QT ინტერვალის გახანგრძლივება?
დიახ, ფლუკონაზოლთან ასოცირებულია QT ინტერვალის გახანგრძლივება, განსაკუთრებით მაღალი დოზებით (≥400 მგ/დღე), ელექტროლიტური დარღვევების (ჰიპოკალიემია, ჰიპომაგნიემია) და QT-ს გამახანგრძლივებელ სხვა პრეპარატებთან ერთობლივი გამოყენებისას. მაღალი რისკის პაციენტებში რეკომენდებულია ელექტროკარდიოგრაფიის მონიტორინგი (EMA SmPC).
ფლუკონაზოლი პრობიოტიკებთან ერთად — საჭიროა?
ფლუკონაზოლი ანტიფუნგალური პრეპარატია და არ ანადგურებს ბაქტერიულ ფლორას ანტიბიოტიკების მსგავსად. თუმცა, ზოგიერთი კლინიცისტი რეკომენდებს Lactobacillus-ის შემცველ პრობიოტიკებს ვაგინალური მიკროფლორის აღდგენისთვის რეციდივული კანდიდოზის შემთხვევაში. კლინიკური მტკიცებულება ამ პრაქტიკის ეფექტურობის შესახებ შეზღუდულია.