Duphalac

მოკლედ

ლაქტულოზა (Lactulose) — სინთეზური დისაქარიდია, რომელიც გამოიყენება ქრონიკული ყაბზობისა და ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის სამკურნალოდ. პრეპარატი მიეკუთვნება ოსმოსური საფაღარათო საშუალებების ჯგუფს და მოქმედებს მსხვილ ნაწლავში, სადაც ნაწლავის ბაქტერიები მას ორგანულ მჟავებად გარდაქმნიან. შედეგად იზრდება ოსმოსური წნევა ნაწლავის სანათურში, სტიმულირდება პერისტალტიკა და რბილდება განავალი. ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის დროს ლაქტულოზა ამცირებს ამიაკის შეწოვას ნაწლავიდან, ხელს უწყობს მის გამოყოფას განავლით. პრეპარატი პრაქტიკულად არ შეიწოვება სისტემურ სისხლისმიმოქცევაში, კარგად აიტანება და შეიძლება გამოყენებულ იქნას ორსულებში, მეძუძური ქალებისა და ბავშვებისთვის. ხელმისაწვდომია საქართველოში ბრენდ-სახელწოდებით დუფალაკი (Duphalac) და სხვა გენერიკული პრეპარატებით (BNF 87; WHO Model List).

რა არის და ფარმაკოლოგია

ლაქტულოზა (INN: Lactulose) წარმოადგენს სინთეზურ დისაქარიდს, რომელიც შედგება გალაქტოზისა და ფრუქტოზის ნაშთებისგან. იგი მიეკუთვნება ოსმოსური ფაღარათის საშუალებათა ფარმაკოთერაპიულ ჯგუფს (ATC კოდი: A06AD11). ლაქტულოზა ასევე კლასიფიცირდება როგორც პრებიოტიკი, რადგან ხელს უწყობს სასარგებლო ბაქტერიების (Lactobacillus, Bifidobacterium) ზრდას მსხვილ ნაწლავში.

ლაქტულოზა პირველად 1929 წელს სინთეზირდა მონტგომერისა და ჰადსონის მიერ, ხოლო კლინიკურ პრაქტიკაში 1950-იანი წლებიდან დაინერგა. 1966 წელს ბირჩერმა და სხვებმა აჩვენეს მისი ეფექტურობა ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის მკურნალობაში, რამაც მნიშვნელოვნად გააფართოვა პრეპარატის კლინიკური გამოყენების არეალი. დღეისათვის ლაქტულოზა შეტანილია ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის ესენციურ მედიკამენტთა ნუსხაში (WHO Model List).

პრეპარატი ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფარმაცევტული ფორმით — პერორალური ხსნარი (სიროფი), კრისტალური ფხვნილი და რექტალური კლიზმა. ყველაზე ფართოდ გამოიყენება პერორალური ხსნარი კონცენტრაციით 667 მგ/მლ (66.7%). ლაქტულოზა არ საჭიროებს რეცეპტს უმეტეს ქვეყნებში და წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე უსაფრთხო საფაღარათო საშუალებას, რომელიც გამოიყენება ყველა ასაკობრივ ჯგუფში — ახალშობილიდან ხანდაზმულამდე (BNF 87).

მოქმედების მექანიზმი

ლაქტულოზის მოქმედების მექანიზმი ემყარება რამდენიმე თანმიმდევრულ პროცესს, რომელიც განვითარდება მსხვილ ნაწლავში, ვინაიდან ადამიანის საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში არ არსებობს ფერმენტი ლაქტულაზა, რომელიც ამ დისაქარიდს ჰიდროლიზებდა.

ოსმოსური ეფექტი (ყაბზობის სამკურნალოდ)

ლაქტულოზა უცვლელი სახით აღწევს მსხვილ ნაწლავში, სადაც საქაროლიტიკური ბაქტერიები (Lactobacillus, Bacteroides) ახორციელებენ მის ფერმენტაციას. ფერმენტაციის შედეგად წარმოიქმნება დაბალმოლეკულური ორგანული მჟავები — ძირითადად რძის მჟავა (ლაქტატი), ძმარმჟავა (აცეტატი) და ჭიანჭველმჟავა (ფორმიატი). ეს ორგანული მჟავები ასრულებენ ორმაგ ფუნქციას:

1. ოსმოსური წნევის ზრდა — ნაწლავის სანათურში მჟავების დაგროვება იწვევს ოსმოტიკური წნევის მომატებას, რაც ხელს უწყობს წყლისა და ელექტროლიტების სეკრეციას ნაწლავის სანათურში. შედეგად განავალი რბილდება, მისი მოცულობა იზრდება და სტიმულირდება პერისტალტიკა.

1. pH-ის დაქვეითება — მსხვილი ნაწლავის შიგთავსის pH ეცემა 6.0-დან 4.0-5.0-მდე, რაც ქმნის მჟავე გარემოს და ხელს უწყობს სასარგებლო მიკროფლორის ზრდას (პრებიოტიკური ეფექტი).

ანტიამონიემიური ეფექტი (ჰეპატიკური ენცეფალოპათია)

ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის მკურნალობაში ლაქტულოზას მოქმედების მექანიზმი უფრო კომპლექსურია:

• ამიაკის იონიზაცია: ნაწლავში pH-ის დაქვეითების შედეგად, არაიონიზებული ამიაკი (NH₃) გარდაიქმნება იონიზებულ ამონიუმის იონად (NH₄⁺), რომელიც ვერ გადალახავს ნაწლავის ლორწოვან გარსს და ვერ შეიწოვება სისხლში. შესაბამისად, სისხლის პლაზმაში ამიაკის კონცენტრაცია მცირდება.

• ნაწლავის ტრანზიტის დაჩქარება: ოსმოსური ეფექტის გამო ნაწლავის შიგთავსის ტრანზიტი ჩქარდება, რაც ამცირებს ამიაკის შეწოვის დროს.

• ბაქტერიული მეტაბოლიზმის ცვლილება: მჟავე გარემო თრგუნავს ამიაკის მწარმოებელ ბაქტერიებს (ურეაზა-პოზიტიურ ბაქტერიებს) და ხელს უწყობს ლაქტობაცილების ზრდას, რომლებიც ნაკლებ ამიაკს აწარმოებენ.

ლაქტულოზას ეფექტი, როგორც წესი, ვლინდება მიღებიდან 24-48 საათის შემდეგ, რაც დაკავშირებულია ნაწლავის ფლორის მიერ ფერმენტაციის პროცესის ხანგრძლივობასთან (EMA SmPC).

ჩვენებები

ლაქტულოზა გამოიყენება შემდეგი მდგომარეობებისა და დაავადებების სამკურნალოდ:

ქრონიკული ყაბზობა

ლაქტულოზა ფართოდ გამოიყენება ქრონიკული ფუნქციური ყაბზობის სიმპტომური მკურნალობისთვის ყველა ასაკობრივ ჯგუფში. იგი განსაკუთრებით რეკომენდებულია იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც საკვების ბოჭკოვანი ნივთიერებებით და სითხის მიღების ზრდით ვერ მიაღწიეს სასურველ შედეგს. NICE-ის რეკომენდაციებით (NICE CG99), ლაქტულოზა წარმოადგენს პირველი რიგის ოსმოსური საფაღარათო საშუალებას ყაბზობის მკურნალობაში.

ჰეპატიკური ენცეფალოპათია

ლაქტულოზა წარმოადგენს პირველი რიგის პრეპარატს ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის მკურნალობასა და პროფილაქტიკაში. ამერიკის ჰეპატოლოგთა ასოციაციის (AASLD) გაიდლაინებით, ლაქტულოზა რეკომენდებულია როგორც აშკარა ენცეფალოპათიის ეპიზოდის სამკურნალოდ, ასევე რეციდივის პრევენციისთვის. მიზანია დღეში 2-3 რბილი განავლის მიღწევა.

ბავშვთა ყაბზობა

ლაქტულოზა არის ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებული საფაღარათო საშუალება პედიატრიულ პრაქტიკაში ბავშვთა ყაბზობის სამკურნალოდ, ჩვილი ასაკიდან მოყოლებული (BNF for Children).

პორტო-სისტემური ენცეფალოპათიის პროფილაქტიკა

ღვიძლის ციროზის მქონე პაციენტებში ლაქტულოზის ხანგრძლივი მიღება ამცირებს ენცეფალოპათიის ეპიზოდების სიხშირეს და ხელს უწყობს ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას.

სხვა ჩვენებები

• სალმონელოზის ტარებაგადატანის — ზოგიერთ კლინიკურ პროტოკოლში ლაქტულოზა გამოიყენება სალმონელის ტარებადის ელიმინაციის ხელშეწყობისთვის.
• პრეოპერაციული ნაწლავის მომზადება — ქირურგიული ჩარევის წინ ნაწლავის გასაწმენდად.
• ჰიპერამონიემია — სხვადასხვა გენეზის ჰიპერამონიემიის დროს (EMA SmPC).

დოზირება

ლაქტულოზას დოზირება ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია ჩვენებასა და პაციენტის ასაკობრივ ჯგუფზე. პრეპარატი მიიღება პერორალურად, საჭმლის მიღების მიუხედავად.

ყაბზობა — მოზრდილებში

• საწყისი დოზა: 15-45 მლ (10-30 გ) დღეში ერთხელ ან დღეში ორჯერ გაყოფილი დოზებით.
• შემანარჩუნებელი დოზა: 15-30 მლ (10-20 გ) დღეში, ტიტრირდება ინდივიდუალურ მოთხოვნილებისამებრ.
• მიზანი: დღეში 1-2 რბილი განავალი.

ყაბზობა — ბავშვებში

• ჩვილები (1 თვემდე): 2.5 მლ დღეში ორჯერ.
• 1 თვე – 1 წელი: 2.5-5 მლ დღეში ორჯერ.
• 1-5 წელი: 5-10 მლ დღეში ორჯერ.
• 5-18 წელი: 10-15 მლ დღეში ორჯერ (BNF for Children).

ჰეპატიკური ენცეფალოპათია — მოზრდილებში

• მწვავე ეპიზოდი: 30-50 მლ (20-33.5 გ) ყოველ 1-2 საათში, სანამ არ დადგება განავალი, შემდეგ დოზა ტიტრირდება დღეში 2-3 რბილი განავლის მისაღწევად.
• შემანარჩუნებელი თერაპია: 30-60 მლ (20-40 გ) დღეში, გაყოფილი 3-4 დოზად.
• რექტალური კლიზმა: 300 მლ ლაქტულოზა + 700 მლ წყალი, შეჰყავთ რექტალურად და ენარჩუნებათ 30-60 წუთი. გამოიყენება როცა პერორალური მიღება შეუძლებელია.

თირკმლის და ღვიძლის უკმარისობა

ლაქტულოზა პრაქტიკულად არ შეიწოვება სისტემურ სისხლისმიმოქცევაში, ამიტომ არ საჭიროებს დოზის კორექციას თირკმლის ან ღვიძლის უკმარისობის დროს. თუმცა ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის მქონე პაციენტებში დოზის ტიტრირება ხდება კლინიკური პასუხის მიხედვით.

ხანდაზმულ პაციენტებში

სპეციალური დოზის კორექცია არ არის საჭირო, თუმცა რეკომენდებულია ელექტროლიტური ბალანსის მონიტორინგი ხანგრძლივი გამოყენებისას (EMA SmPC).

ფარმაკოკინეტიკა

ლაქტულოზას ფარმაკოკინეტიკური პროფილი უნიკალურია, რადგან პრეპარატი მოქმედებს ადგილობრივად მსხვილ ნაწლავში და სისტემურად პრაქტიკულად არ შეიწოვება.

აბსორბცია

პერორალურად მიღებული ლაქტულოზა არ იშლება და არ შეიწოვება წვრილ ნაწლავში. მხოლოდ მცირე რაოდენობა (3%-მდე) შეიწოვება სისტემურ სისხლისმიმოქცევაში, უცვლელი სახით გამოიყოფა შარდით. შეუწოვავი ლაქტულოზა მთლიანად გადადის მსხვილ ნაწლავში.

განაწილება

სისტემურ სისხლისმიმოქცევაში მოხვედრილი მცირე რაოდენობა არ უკავშირდება ცილებს და არ ნაწილდება ქსოვილებში კლინიკურად მნიშვნელოვანი ოდენობით.

მეტაბოლიზმი

ლაქტულოზა არ მეტაბოლიზდება ადამიანის ფერმენტებით. მსხვილ ნაწლავში ბაქტერიული ფერმენტაციის შედეგად იშლება ორგანულ მჟავებად (რძის, ძმარ- და ჭიანჭველმჟავა), აგრეთვე მცირე რაოდენობით წარმოიქმნება წყალბადი (H₂), მეთანი (CH₄) და ნახშირორჟანგი (CO₂).

ექსკრეცია

ფერმენტაციის პროდუქტები ძირითადად გამოიყოფა განავლით. შეწოვილი მცირე ფრაქცია გამოიყოფა შარდით უცვლელი სახით.

ფარმაკოკინეტიკური პარამეტრები

• მოქმედების დაწყება: 24-48 საათი (ყაბზობა); 24 საათის განმავლობაში (ენცეფალოპათია).
• ნახევარგამოყოფის პერიოდი: არ არის გამოყენებადი (სისტემური შეწოვა უმნიშვნელოა).
• ბიოშეღწევადობა: <3% (BNF 87; EMA SmPC).

გვერდითი ეფექტები

ლაქტულოზა ზოგადად კარგად აიტანება, თუმცა, როგორც ნებისმიერ ფარმაკოლოგიურ პრეპარატს, მას აქვს გვერდითი მოვლენები.

ხშირი (>10%)

• მეტეორიზმი (გაზების დაგროვება) — ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტი, განსაკუთრებით მკურნალობის დასაწყისში. ბაქტერიული ფერმენტაციის თანმხლები მოვლენაა. როგორც წესი, მცირდება 2-3 დღეში.
• მუცლის შებერვა — მეტეორიზმთან ასოცირებული.
• აბდომინალური კრამპები — განსაკუთრებით მაღალი დოზებისას.

ნაკლებად ხშირი (1-10%)

• გულისრევა — ხშირად დაკავშირებულია პრეპარატის ტკბილ გემოსთან. შეიძლება შემსუბუქდეს ხილის წვენში გახსნით ან გაცივებული სახით მიღებით.
• ღებინება — იშვიათად.
• ფაღარათი — დოზის გადაჭარბების ნიშანი. საჭიროებს დოზის შემცირებას.

იშვიათი (<1%)

• ელექტროლიტური დისბალანსი — ხანგრძლივი მაღალდოზიანი თერაპიის დროს შეიძლება განვითარდეს ჰიპონატრიემია, ჰიპოკალიემია, რაც განსაკუთრებით საშიშია ხანდაზმულ პაციენტებში და ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის მქონე ავადმყოფებში.
• დეჰიდრატაცია — მძიმე ფაღარათის დროს, განსაკუთრებით ბავშვებსა და ხანდაზმულებში.
• ჰიპერნატრიემია — ზოგიერთი ფორმულაცია შეიცავს ნატრიუმს, რაც შეიძლება კლინიკურად მნიშვნელოვანი იყოს ნატრიუმის შეზღუდვის მქონე პაციენტებში.

გადაჭარბებული დოზის სიმპტომები

მაღალი დოზების მიღებისას შეიძლება განვითარდეს: მძიმე ფაღარათი, აბდომინალური ტკივილი, ელექტროლიტური დარღვევები. მკურნალობა სიმპტომურია — პრეპარატის შეწყვეტა, სითხის და ელექტროლიტების შევსება (EMA SmPC; BNF 87).

უკუჩვენებები და სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• გალაქტოზემია — ლაქტულოზას მეტაბოლიზმის დროს წარმოიქმნება გალაქტოზა, რაც აბსოლუტურად უკუნაჩვენებია გალაქტოზემიის მქონე პაციენტებში.
• ნაწლავის გაუვალობა — მექანიკური ობსტრუქციის დროს.
• ჰიპერმგრძნობელობა ლაქტულოზის ან პრეპარატის ნებისმიერი დამხმარე ნივთიერების მიმართ.

სიფრთხილით გამოყენება

• შაქრიანი დიაბეტი — ლაქტულოზა შეიცავს მცირე რაოდენობით თავისუფალ გალაქტოზას, ლაქტოზას და სხვა შაქრებს. ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის სამკურნალო მაღალი დოზებისას ეს რაოდენობა შეიძლება იყოს კლინიკურად მნიშვნელოვანი დიაბეტის მქონე პაციენტებში.
• ლაქტოზის აუტანლობა — მცირე რაოდენობით ლაქტოზას შემცველობის გამო.
• ხანდაზმული პაციენტები — ელექტროლიტების მონიტორინგი საჭიროა ხანგრძლივი გამოყენებისას.
• ხანგრძლივი გამოყენება (>6 თვე) — რეკომენდებულია სისხლის ელექტროლიტების პერიოდული კონტროლი (BNF 87; EMA SmPC).

ურთიერთქმედებები

ლაქტულოზას წამლის ურთიერთქმედებების პროფილი შედარებით მოკრძალებულია, რაც განპირობებულია მისი მინიმალური სისტემური შეწოვით. მიუხედავად ამისა, არსებობს რამდენიმე კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება.

მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედებები

• ანტაციდები (მაგნიუმის და ალუმინის შემცველი) — ლაქტულოზასთან ერთად გამოყენებისას ანტაციდები შეიძლება ანეიტრალებდნენ ნაწლავის მჟავე გარემოს, რაც ამცირებს ლაქტულოზის ეფექტურობას, განსაკუთრებით ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის მკურნალობისას.

• ნეომიცინი და სხვა ანტიბიოტიკები — ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკებმა შეიძლება გაანადგურონ ნაწლავის მიკროფლორა, რომელიც საჭიროა ლაქტულოზას ფერმენტაციისთვის, რაც ამცირებს პრეპარატის ეფექტურობას. თუმცა, პრაქტიკაში ლაქტულოზა ხშირად კომბინირებით გამოიყენება რიფაქსიმინთან ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის მკურნალობისას — ეს კომბინაცია სინერგისტულია.

• სხვა საფაღარათო საშუალებები — თანადროული გამოყენება შეიძლება გაზარდოს ფაღარათისა და ელექტროლიტური დარღვევების რისკი.

• დიურეტიკები — თიაზიდური და მარყუჟოვანი დიურეტიკები, ლაქტულოზასთან ერთად, შეიძლება გაამძაფრონ ჰიპოკალიემია.

• კარდიოტონური გლიკოზიდები (დიგოქსინი) — ლაქტულოზით გამოწვეულმა ჰიპოკალიემიამ შეიძლება გაზარდოს დიგოქსინის ტოქსიკურობის რისკი.

• მესალაზინი — ლაქტულოზა შეიძლება ამცირებდეს ნაწლავის pH-ს, რაც თეორიულად გავლენას ახდენს pH-დამოკიდებულ პრეპარატებზე, თუმცა კლინიკური მნიშვნელობა ზუსტად არ არის დადგენილი (BNF 87; EMA SmPC).

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობა

ლაქტულოზა ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უსაფრთხო საფაღარათო საშუალებად ორსულობის დროს. ვინაიდან პრეპარატი პრაქტიკულად არ შეიწოვება სისტემურ სისხლისმიმოქცევაში, ნაყოფზე ზემოქმედება არ არის მოსალოდნელი. ცხოველებზე ჩატარებულმა კვლევებმა არ აჩვენა ტერატოგენული ან ემბრიოტოქსიკური ეფექტები. FDA კლასიფიკაციით ლაქტულოზა მიეკუთვნება B კატეგორიას (ცხოველებზე რისკი არ გამოვლენილა, ადამიანებში კონტროლირებული კვლევები არ ჩატარებულა). BNF-ის მიხედვით, ლაქტულოზა შეიძლება გამოყენებულ იქნას ორსულობის ნებისმიერ ტრიმესტრში, საჭიროებისამებრ (BNF 87).

ლაქტაცია

ლაქტულოზას სისტემური შეწოვა უმნიშვნელოა, შესაბამისად, მისი გადასვლა დედის რძეში კლინიკურად უმნიშვნელოა. პრეპარატი შეიძლება უსაფრთხოდ გამოყენებულ იქნას მეძუძურ ქალებში (EMA SmPC; BNF 87).

ბრენდები საქართველოში

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე ლაქტულოზა ხელმისაწვდომია რამდენიმე ბრენდ-სახელწოდებით:

• [დუფალაკი (Duphalac)](/medications/duphalac) — ორიგინალი პრეპარატი, წარმოებული Abbott/BGP Products-ის მიერ. ხელმისაწვდომია პერორალური ხსნარის სახით (667 მგ/მლ) სხვადასხვა მოცულობის ფლაკონებში (200 მლ, 500 მლ) და ერთჯერადი პაკეტებით (15 მლ). ყველაზე ცნობადი და ფართოდ გამოყენებული ბრენდია საქართველოში.

გარდა ორიგინალური დუფალაკისა, ბაზარზე შეიძლება ხელმისაწვდომი იყოს სხვა გენერიკული ლაქტულოზის შემცველი პრეპარატები. პაციენტებს ურჩევენ ფარმაცევტთან კონსულტაციას ხელმისაწვდომობის დასაზუსტებლად (WHO Model List).

ხშირად დასმული კითხვები

რამდენ ხანში იწყებს დუფალაკი მოქმედებას?

ლაქტულოზა (დუფალაკი) ყაბზობის სამკურნალოდ, როგორც წესი, მოქმედებას იწყებს მიღებიდან 24-48 საათში. ეს განპირობებულია იმით, რომ პრეპარატმა უნდა მიაღწიოს მსხვილ ნაწლავს, სადაც ბაქტერიები მას ფერმენტაციას ახდენენ. სწრაფი ეფექტისთვის ამ პრეპარატის გამოყენება არ არის მიზანშეწონილი — ასეთ შემთხვევაში ექიმმა შეიძლება სხვა საშუალება გირჩიოთ. ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის დროს ეფექტი შეიძლება უფრო სწრაფად დადგეს მაღალი დოზებით.

შეიძლება თუ არა დუფალაკის ხანგრძლივად მიღება?

დიახ, ლაქტულოზა შეიძლება ხანგრძლივად გამოყენებულ იქნას ექიმის მეთვალყურეობით. ქრონიკული ყაბზობისას პრეპარატი ხშირად ინიშნება რამდენიმე თვის განმავლობაში. ჰეპატიკური ენცეფალოპათიის პროფილაქტიკისთვის კი მისი მიღება შეიძლება უვადო იყოს. ხანგრძლივი გამოყენებისას (>6 თვე) რეკომენდებულია სისხლის ელექტროლიტების პერიოდული კონტროლი, განსაკუთრებით კალიუმისა და ნატრიუმის დონეების (BNF 87).

შეიძლება თუ არა დუფალაკის მიღება ორსულობის დროს?

დიახ, ლაქტულოზა (დუფალაკი) ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უსაფრთხო საფაღარათო საშუალებად ორსულობის პერიოდში. პრეპარატი პრაქტიკულად არ შეიწოვება სისხლში და, შესაბამისად, არ ახდენს გავლენას ნაყოფზე. იგი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ორსულობის ნებისმიერ ტრიმესტრში. მიუხედავად ამისა, რეკომენდებულია ექიმთან კონსულტაცია ნებისმიერი მედიკამენტის მიღების დაწყებამდე.

რა განსხვავებაა დუფალაკსა და სხვა საფაღარათო საშუალებებს შორის?

ლაქტულოზა (დუფალაკი) განსხვავდება სხვა საფაღარათო საშუალებებისგან რამდენიმე მნიშვნელოვანი მახასიათებლით: (1) იგი ოსმოსური მექანიზმით მოქმედებს, განსხვავებით მასტიმულირებელი საფაღარათო საშუალებებისგან (სენა, ბისაკოდილი), რომლებიც პირდაპირ ასტიმულირებენ ნაწლავის კედელს; (2) პრებიოტიკური ეფექტი აქვს; (3) არ იწვევს მიჩვევას ხანგრძლივი გამოყენებისას; (4) უსაფრთხოა ორსულებისა და ბავშვებისთვის. მეორეს მხრივ, მაკროგოლი (PEG) ეფექტს უფრო სწრაფად იწყებს და ნაკლებ მეტეორიზმს იწვევს.

რა დოზა მივიღო ბავშვისთვის?

ბავშვის ასაკის მიხედვით ლაქტულოზის დოზა განსხვავდება: ჩვილებისთვის (1 თვემდე) — 2.5 მლ დღეში ორჯერ; 1 თვიდან 1 წლამდე — 2.5-5 მლ დღეში ორჯერ; 1-5 წლის — 5-10 მლ დღეში ორჯერ; 5-18 წლის — 10-15 მლ დღეში ორჯერ. დოზა ტიტრირდება ინდივიდუალურად სასურველი ეფექტის მისაღწევად. ყოველთვის მიმართეთ პედიატრს ზუსტი დოზის დასადგენად (BNF for Children).

რატომ იწვევს დუფალაკი გაზებს და როგორ ვმართოთ?

მეტეორიზმი (გაზების წარმოქმნა) ლაქტულოზის ყველაზე ხშირი გვერდითი ეფექტია და გამოწვეულია მსხვილ ნაწლავში ბაქტერიული ფერმენტაციის პროცესით, რომლის დროსაც წარმოიქმნება წყალბადი, მეთანი და ნახშირორჟანგი. მისი შესამცირებლად: (1) დაიწყეთ დაბალი დოზებით და თანდათან გაზარდეთ; (2) მიიღეთ საჭმლის მიღების დროს; (3) ჩვეულებრივ 2-3 დღეში ორგანიზმი ადაპტირდება და გაზები მცირდება. თუ სიმპტომები შეუმსუბუქებელია, მიმართეთ ექიმს — შესაძლოა მაკროგოლზე გადასვლა იყოს მიზანშეწონილი.