diclofenac

მოკლედ

დიკლოფენაკი არის არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატი (აასპ/NSAID), რომელიც ფართოდ გამოიყენება ტკივილის მოხსნის, ანთების შემცირებისა და ცხელების დაწევის მიზნით. იგი ეფექტურია ოსტეოართრიტის, რევმატოიდული ართრითის, ანკილოზური სპონდილიტის, მწვავე ტკივილის, პოსტოპერაციული ტკივილის, დისმენორეისა და სხვა მუსკულოსკელეტური მდგომარეობების დროს. დიკლოფენაკი ხელმისაწვდომია მრავალი ლეკარსტვული ფორმით: ტაბლეტები, კაფსულები, საინექციო ხსნარი, გელი, სუპოზიტორია და თვალის წვეთები. პრეპარატი მოქმედებს ციკლოოქსიგენაზას (COX-1 და COX-2) ფერმენტების ინჰიბიციით, რაც ამცირებს პროსტაგლანდინების სინთეზს. მიუხედავად მაღალი ეფექტურობისა, გულ-სისხლძარღვთა და კუჭ-ნაწლავის სისტემის გვერდითი ეფექტების რისკის გამო, საჭიროა ინდივიდუალური სარგებელ-რისკის შეფასება (BNF 87).

რა არის და ფარმაკოლოგია

დიკლოფენაკი (Diclofenac) არის ფენილძმარმჟავას წარმოებული არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალება (აასპ), რომელსაც გააჩნია ანალგეზიური, ანთების საწინააღმდეგო და ანტიპირეტიკული თვისებები. პრეპარატი პირველად სინთეზირებულ იქნა 1973 წელს შვეიცარიულ კომპანია Ciba-Geigy-ში (ამჟამად Novartis) და კლინიკურ პრაქტიკაში 1970-იანი წლების ბოლოდან შევიდა. მას შემდეგ დიკლოფენაკი გახდა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად დანიშნული აასპ (WHO Model List).

ქიმიურად დიკლოფენაკი წარმოადგენს 2-[(2,6-დიქლორფენილ)ამინო]ფენილძმარმჟავას ნატრიუმის მარილს. მოლეკულური ფორმულა: C₁₄H₁₀Cl₂NNaO₂. მისი ქიმიური სტრუქტურა უნიკალურია აასპ-ების შორის, რადგან შეიცავს ორ ქლორის ატომს არომატულ რგოლზე, რაც განაპირობებს პრეპარატის მაღალ ლიპოფილურობას და შესაბამისად, ქსოვილებში კარგ პენეტრაციას.

დიკლოფენაკი მიეკუთვნება ფენილძმარმჟავას წარმოებულების ჯგუფს, ინდომეტაცინთან და აცეკლოფენაკთან ერთად. თუმცა, მისი ფარმაკოლოგიური პროფილი უნიკალურია — იგი ინჰიბირებს როგორც COX-1, ისე COX-2 ფერმენტებს, ოდნავ მეტი სელექტიურობით COX-2-ის მიმართ, რაც მას აქცევს შუალედურ პოზიციაში არასელექტიურ აასპ-ებსა და სელექტიურ COX-2 ინჰიბიტორებს (კოქსიბებს) შორის (EMA SmPC).

პრეპარატი ხელმისაწვდომია მრავალი ფორმით: პერორალური ტაბლეტები (მათ შორის ენტეროგარსიანი და რეტარდ ფორმები), რექტალური სუპოზიტორიები, ინტრამუსკულური/ინტრავენური საინექციო ხსნარი, ტოპიკური გელი და თვალის წვეთები. ეს მრავალფეროვნება კლინიცისტს საშუალებას აძლევს შეარჩიოს ოპტიმალური გზა პაციენტის ინდივიდუალური საჭიროებების მიხედვით.

მოქმედების მექანიზმი

დიკლოფენაკის ძირითადი მოქმედების მექანიზმი დაკავშირებულია ციკლოოქსიგენაზას (COX) ფერმენტების — COX-1 და COX-2 — შეუქცევად ინჰიბიციასთან. ეს ფერმენტები კატალიზირებენ არაქიდონის მჟავის გარდაქმნას პროსტაგლანდინ H₂-ად, რომელიც შემდეგ გარდაიქმნება სხვადასხვა პროსტანოიდებად: პროსტაგლანდინებად (PGE₂, PGD₂, PGF₂α), პროსტაციკლინად (PGI₂) და თრომბოქსან A₂-ად (TXA₂).

COX-1 ფერმენტი კონსტიტუციურად ექსპრესირდება უმეტეს ქსოვილებში და მონაწილეობს ფიზიოლოგიური ფუნქციების რეგულაციაში — კუჭის ლორწოვანი გარსის ციტოპროტექციაში, თრომბოციტების აგრეგაციასა და თირკმლის სისხლის მიმოქცევის რეგულაციაში. COX-2 ფერმენტი ინდუცირდება ანთებითი სტიმულების საპასუხოდ და პასუხისმგებელია ანთებითი პროსტაგლანდინების წარმოქმნაზე (BNF 87).

დიკლოფენაკი ინჰიბირებს ორივე იზოფორმას, თუმცა in vitro კვლევები აჩვენებს COX-2-ის მიმართ ოდნავ უფრო მეტ სელექტიურობას (COX-1/COX-2 IC₅₀ თანაფარდობა ≈ 0.7–2.0), რაც მას ფარმაკოლოგიურად განასხვავებს სრულიად არასელექტიური აასპ-ებისგან, როგორიცაა იბუპროფენი ან ნაპროქსენი.

პროსტაგლანდინ E₂-ის (PGE₂) სინთეზის ინჰიბიცია იწვევს:

• ანალგეზიური ეფექტი: PGE₂ სენსიბილიზაციას უკეთებს პერიფერიულ ნოციცეპტორებს ბრადიკინინის, ჰისტამინისა და სეროტონინის მიმართ; მისი დონის შემცირება ამცირებს ტკივილის აღქმას.
• ანთების საწინააღმდეგო ეფექტი: პროსტაგლანდინები მონაწილეობენ ვაზოდილატაციაში, შეშუპებაში და ლეიკოციტების მიგრაციაში ანთების კერაში; ამ პროცესების ინჰიბიცია ამცირებს ანთებით პასუხს.
• ანტიპირეტიკული ეფექტი: PGE₂-ის სინთეზის დათრგუნვა ჰიპოთალამუსის თერმორეგულაციის ცენტრში ამცირებს სხეულის ტემპერატურას.

გარდა COX ინჰიბიციისა, დიკლოფენაკს გააჩნია დამატებითი მოქმედების მექანიზმები. იგი ინჰიბირებს ლიპოოქსიგენაზას გზას, რაც ამცირებს ლეიკოტრიენების წარმოქმნას. ასევე, აღწერილია ფოსფოლიპაზა A₂-ის აქტივობის ინჰიბიცია, PPAR-γ (პეროქსისომალური პროლიფერატორით აქტივირებული რეცეპტორი გამა) აქტივაცია და ციტოკინების (IL-6, TNF-α) წარმოქმნის დათრგუნვა. ტოპიკური გამოყენებისას, დიკლოფენაკი ააქტიურებს პერიფერიულ ანტინოციცეპტურ სისტემას და ამცირებს ადგილობრივ ანთებას ქსოვილების პირდაპირი პენეტრაციის გზით (EMA SmPC).

ჩვენებები

დიკლოფენაკი ფართოდ გამოიყენება მრავალი მუსკულოსკელეტური და ანთებითი მდგომარეობის სამკურნალოდ. ძირითადი ჩვენებები მოიცავს:

მუსკულოსკელეტური დაავადებები

• [ოსტეოართრიტი](/conditions/osteoartriti): დიკლოფენაკი ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად დანიშნული აასპ-ია ოსტეოართრიტის ტკივილისა და ფუნქციური შეზღუდვის სამკურნალოდ, როგორც პერორალური, ისე ტოპიკური ფორმით (NICE NG226).
• [რევმატოიდული ართრიტი](/conditions/revmatoiduli-artriti): სიმპტომური მკურნალობა — ტკივილის, სიმტკიცისა და შეშუპების შესამცირებლად.
• ანკილოზური სპონდილიტი: აასპ-ები, მათ შორის დიკლოფენაკი, წარმოადგენს პირველი რიგის თერაპიას ანკილოზური სპონდილიტის დროს (NICE NG65).
• პოდაგრა: მწვავე პოდაგრული ართრიტის შეტევის დროს მოკლევადიანი გამოყენება.

მწვავე ტკივილის სინდრომები

• პოსტოპერაციული ტკივილი: ინტრამუსკულური ან ინტრავენური ფორმა ფართოდ გამოიყენება პოსტოპერაციული ანალგეზიისთვის.
• თირკმლის კოლიკა: მწვავე თირკმლის კოლიკის დროს დიკლოფენაკი (75 მგ ი/მ) წარმოადგენს ანალგეზიის პირველი რიგის საშუალებას (BNF 87).
• [დისმენორეა](/conditions/menstrualuri-tkivili): პირველადი დისმენორეის სიმპტომური მკურნალობა.
• [მიგრენი](/conditions/migreni): მწვავე მიგრენის შეტევის კუპირება.
• ტრავმატული ტკივილი: რბილი ქსოვილების დაზიანებები, დახრიტვა, გაჭიმვა.

ტოპიკური გამოყენება

• ადგილობრივი მუსკულოსკელეტური ტკივილი და ანთება (ტენდინიტი, ბურსიტი, ეპიკონდილიტი).
• ოსტეოართრიტის ადგილობრივი მკურნალობა, განსაკუთრებით მუხლისა და ხელის სახსრების დაზიანებისას (NICE NG226 — რეკომენდებულია ტოპიკური აასპ, როგორც პირველი რიგის ფარმაკოთერაპია).

ოფთალმოლოგიური ჩვენებები

• პოსტოპერაციული ანთება კატარაქტის ოპერაციის შემდეგ.
• ფოტორეფრაქციული ქირურგიის შემდგომი ტკივილი.
• სეზონური ალერგიული კონიუნქტივიტის სიმპტომები (EMA SmPC).

დოზირება

პერორალური მიღება — მოზრდილები

| ჩვენება | დოზა | სიხშირე | |---------|------|---------| | ოსტეოართრიტი, ართრიტი | 75–150 მგ/დღეში | 2–3 მიღება | | მწვავე ტკივილი | 75–150 მგ/დღეში | 2–3 მიღება | | დისმენორეა | 50–150 მგ/დღეში | 2–3 მიღება | | მიგრენი | 50 მგ (საწყისი) | საჭიროებისამებრ | | რეტარდ ფორმა | 75–100 მგ/დღეში | 1–2 მიღება |

მაქსიმალური დღიური დოზა: 150 მგ (BNF 87). რეკომენდებულია მინიმალური ეფექტური დოზის გამოყენება, მინიმალური ხანგრძლივობით.

საინექციო ფორმა

• ინტრამუსკულურად: 75 მგ (3 მლ) ერთჯერადად ან ორჯერ დღეში, მაქსიმუმ 2 დღის განმავლობაში.
• ინტრავენურად (ინფუზია): 75 მგ 100–500 მლ 0.9% NaCl-ში, 30–120 წუთის განმავლობაში. მაქსიმუმ 150 მგ/24 სთ (EMA SmPC).

რექტალური სუპოზიტორია

• 50–100 მგ, 1–2-ჯერ დღეში. კომბინირებული (პერორალური + რექტალური) დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 150 მგ/დღეში.

ტოპიკური გელი

• 1% გელი: 2–4 გ (ტერფის ზომის ზოლი) დაავადებულ უბანზე, 3–4-ჯერ დღეში.
• მაქსიმალური დღიური რაოდენობა: 32 გ გელი (BNF 87).

ბავშვები (1–12 წელი)

• პერორალურად: 0.5–2 მგ/კგ/დღეში, 2–3 მიღებად. მაქსიმუმ 3 მგ/კგ/დღეში (150 მგ-მდე).
• 14 წლამდე ასაკის ბავშვებში რეტარდ ფორმები არ გამოიყენება.

თირკმლის უკმარისობა

• მსუბუქი-საშუალო (GFR >30 მლ/წთ): სიფრთხილით, მინიმალური დოზით.
• მძიმე (GFR <30 მლ/წთ): უკუნაჩვენებია (BNF 87).

ღვიძლის უკმარისობა

• მსუბუქი-საშუალო: სიფრთხილით, ღვიძლის ფუნქციის მონიტორინგით.
• მძიმე: უკუნაჩვენებია.

ხანდაზმული პაციენტები

• რეკომენდებულია დაბალი საწყისი დოზები (75 მგ/დღეში). გულ-სისხლძარღვთა და კუჭ-ნაწლავის რისკების გამო, უპირატესობა ტოპიკურ ფორმებს ენიჭება (NICE NG226).

ფარმაკოკინეტიკა

აბსორბცია

პერორალური მიღებისას დიკლოფენაკი სწრაფად და თითქმის სრულად შეიწოვება კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან. ბიოშეღწევადობა დაახლოებით 50–60%-ია პირველადი გავლის ეფექტის (first-pass effect) გამო. პიკური კონცენტრაცია პლაზმაში (Tmax) მიიღწევა პერორალური მიღებიდან 1–2 საათში ჩვეულებრივი ტაბლეტებისთვის და 4–5 საათში რეტარდ ფორმებისთვის. საჭმელი ანელებს შეწოვას, მაგრამ არ ამცირებს საერთო ბიოშეღწევადობას (EMA SmPC).

განაწილება

დიკლოფენაკი მაღალი ხარისხით უკავშირდება პლაზმის ცილებს — 99.7%, ძირითადად ალბუმინს. განაწილების მოცულობა: 0.12–0.17 ლ/კგ. პრეპარატი კარგად აღწევს სინოვიურ სითხეში, სადაც კონცენტრაცია 3–6 საათის შემდეგ აჭარბებს პლაზმურ დონეს. ეს თვისება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სახსრის დაავადებების მკურნალობისას.

მეტაბოლიზმი

დიკლოფენაკი მეტაბოლიზდება ღვიძლში, ძირითადად CYP2C9 და ნაკლებად CYP3A4, CYP2C19, CYP2C8 ფერმენტების მონაწილეობით. ძირითადი მეტაბოლიტია 4'-ჰიდროქსიდიკლოფენაკი, რომელსაც მინიმალური ფარმაკოლოგიური აქტივობა გააჩნია. მეტაბოლიტები შემდეგ კონიუგირდებიან გლუკურონმჟავასთან და სულფატთან.

ექსკრეცია

ნახევარგამოყოფის პერიოდი (t½) შეადგენს 1–2 საათს, თუმცა სინოვიურ სითხეში ნახევარგამოყოფა გაცილებით გრძელია (3–6 სთ), რაც ხსნის ხანგრძლივ კლინიკურ ეფექტს. პრეპარატი გამოიყოფა ძირითადად თირკმლებით (60–70% მეტაბოლიტების სახით) და ნაღვლით/განავლით (30–35%). უცვლელი სახით 1%-ზე ნაკლები გამოიყოფა (BNF 87).

გვერდითი ეფექტები

ხშირი (>10%)

• კუჭ-ნაწლავის სისტემა: დისპეფსია, მუცლის ტკივილი, გულისრევა, დიარეა.
• ტოპიკური ფორმისთვის: აპლიკაციის ადგილზე კანის გაღიზიანება, სიწითლე, ქავილი.

ნაკლებად ხშირი (1–10%)

• კუჭ-ნაწლავი: ღებინება, მეტეორიზმი, ანორექსია, ტრანსამინაზების მომატება, კუჭის/თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლული.
• ცენტრალური ნერვული სისტემა: თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი, ძილიანობა.
• კანი: გამონაყარი, ქავილი.
• თირკმლები: პერიფერიული შეშუპება, სითხის რეტენცია.

იშვიათი, მაგრამ სერიოზული (<1%)

• კუჭ-ნაწლავის სისხლდენა და პერფორაცია: განსაკუთრებით ხანდაზმულებში, ანტიკოაგულანტებთან ერთად მიღებისას. რისკი იზრდება ხანგრძლივი გამოყენებისა და მაღალი დოზებისას (NICE NG226).
• გულ-სისხლძარღვთა მოვლენები: მიოკარდიუმის ინფარქტი, ინსულტი. მეტა-ანალიზების მიხედვით, დიკლოფენაკის 150 მგ/დღეში დოზა ასოცირდება კარდიოვასკულარული რისკის სტატისტიკურად მნიშვნელოვან ზრდასთან (EMA — 2013 წლის შეფასება).
• ღვიძლის ტოქსიურობა: ჰეპატიტი, სიყვითლე, ღვიძლის უკმარისობა (იშვიათად).
• ჰემატოლოგიური: აგრანულოციტოზი, აპლასტიკური ანემია, თრომბოციტოპენია.
• კანის მძიმე რეაქციები: სტივენს-ჯონსონის სინდრომი (SJS), ტოქსიკური ეპიდერმული ნეკროლიზი (TEN).
• ანაფილაქსიური რეაქცია: ბრონქოსპაზმი, ანგიოედემა — განსაკუთრებით ასპირინის მიმართ მგრძნობიარე პაციენტებში.
• თირკმლის უკმარისობა: ინტერსტიციული ნეფრიტი, ნეფროზული სინდრომი, მწვავე თირკმლის მწვავე უკმარისობა (BNF 87).

ტოპიკური ფორმის გამოყენებისას სისტემური გვერდითი ეფექტების რისკი მნიშვნელოვნად დაბალია პერორალურთან შედარებით.

უკუჩვენებები და სიფრთხილე

აბსოლუტური უკუჩვენებები

• ჰიპერმგრძნობელობა დიკლოფენაკის ან სხვა აასპ-ების მიმართ.
• აასპ-ებით გამოწვეული ასთმის, ურტიკარიის ან რინიტის ანამნეზი (ე.წ. „ასპირინის ტრიადა").
• აქტიური კუჭ-ნაწლავის წყლული ან სისხლდენა.
• მძიმე გულის უკმარისობა (NYHA III–IV).
• მძიმე ღვიძლის უკმარისობა.
• მძიმე თირკმლის უკმარისობა (GFR <30 მლ/წთ).
• ორსულობის III ტრიმესტრი (EMA SmPC).
• კორონარული არტერიის შუნტირების (CABG) ოპერაციის პერიოპერაციულ პერიოდში.

სიფრთხილე

• კუჭ-ნაწლავის წყლულის ანამნეზი — განიხილეთ პროტონული ტუმბოს ინჰიბიტორთან (PPI) ერთად დანიშვნა (NICE NG226).
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკ-ფაქტორები: ჰიპერტენზია, დისლიპიდემია, შაქრიანი დიაბეტი.
• ბრონქული ასთმა.
• სისხლის შედედების დარღვევები.
• ხანდაზმული ასაკი (>65 წელი) — გაზრდილი რისკი ყველა სერიოზული გვერდითი ეფექტისთვის.
• კორტიკოსტეროიდებთან, ანტიკოაგულანტებთან ან ანტიაგრეგანტებთან ერთდროული გამოყენება (BNF 87).

ურთიერთქმედებები

დიკლოფენაკს გააჩნია მრავალი კლინიკურად მნიშვნელოვანი წამლისმიერი ურთიერთქმედება:

მაღალი რისკის ურთიერთქმედებები

• ანტიკოაგულანტები (ვარფარინი, დაბიგატრანი, რივაროქსაბანი): კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკის მნიშვნელოვანი ზრდა. თანხვედრა მოითხოვს მჭიდრო მონიტორინგს ან თავიდან აცილებას (BNF 87).
• ანტიაგრეგანტები (ასპირინი, კლოპიდოგრელი): სისხლდენის რისკის ადიტიური ზრდა.
• სელექტიური სეროტონინის უკუმიტაცების ინჰიბიტორები (SSRI): კუჭ-ნაწლავის სისხლდენის რისკის ზრდა.
• ლითიუმი: დიკლოფენაკი ამცირებს ლითიუმის თირკმლისმიერ კლირენსს, რაც ზრდის ლითიუმის პლაზმურ კონცენტრაციას 15–30%-ით. საჭიროა ლითიუმის დონის მონიტორინგი.
• მეტოტრექსატი: მეტოტრექსატის კლირენსის შემცირება და ტოქსიურობის რისკის ზრდა, განსაკუთრებით მაღალი დოზებისას.

საშუალო რისკის ურთიერთქმედებები

• აგფ ინჰიბიტორები / ARB-ები / დიურეტიკები: ანტიჰიპერტენზიული ეფექტის შემცირება; ამასთან, „სამმაგი კომბინაცია" (NSAID + ACEi/ARB + დიურეტიკი) მნიშვნელოვნად ზრდის მწვავე თირკმლის უკმარისობის რისკს (NICE NG136).
• კორტიკოსტეროიდები: კუჭ-ნაწლავის წყლულისა და სისხლდენის რისკის ზრდა.
• ციკლოსპორინი: ნეფროტოქსიურობის რისკის ზრდა.
• ქინოლონები (ფტორქინოლონები): კრუნჩხვების რისკის თეორიული ზრდა.
• დიგოქსინი: პლაზმური კონცენტრაციის ზრდა, განსაკუთრებით თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას.
• ფენიტოინი: ფენიტოინის პლაზმური კონცენტრაციის ზრდა (EMA SmPC).

ორსულობა და ლაქტაცია

ორსულობა

დიკლოფენაკი უკუნაჩვენებია ორსულობის III ტრიმესტრში (FDA კატეგორია — ადრე C/D; ახლა — ყველა აასპ-ისთვის III ტრიმესტრში აბსოლუტურად უკუნაჩვენებია). III ტრიმესტრში გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს:

• ნაყოფის არტერიული სადინრის (ductus arteriosus) ნაადრევი დახურვა.
• ნაყოფის ფილტვის ჰიპერტენზია.
• ოლიგოჰიდრამნიონი (თირკმლის ფუნქციის დათრგუნვის გამო).
• მშობიარობის დაყოვნება (ტოკოლიზური ეფექტი).

2022 წელს EMA-მ გამოაქვეყნა რეკომენდაცია, რომ ორსულობის 20-ე კვირის შემდეგ ყველა აასპ-ის გამოყენება თავიდან უნდა იქნეს აცილებული ოლიგოჰიდრამნიონის რისკის გამო (EMA SmPC).

I და II ტრიმესტრებში გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ მკაცრი ჩვენების შემთხვევაში, მინიმალური ეფექტური დოზით, მინიმალური ხანგრძლივობით.

ლაქტაცია

დიკლოფენაკი მცირე რაოდენობით გადადის დედის რძეში. BNF-ის მიხედვით, მოკლევადიანი გამოყენება ჩვილის კვებისას დასაშვებია, თუმცა სიფრთხილეა საჭირო. უპირატესობა ენიჭება იბუპროფენს, როგორც ლაქტაციის პერიოდში უფრო შესწავლილ აასპ-ს (BNF 87).

ბრენდები საქართველოში

საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე დიკლოფენაკი ხელმისაწვდომია მრავალი ბრენდის სახით, სხვადასხვა ლეკარსტვული ფორმით:

• [დიკლოფენაკი (ტაბლეტი 50 მგ)](/medications/diklofenaki-50mg) — გენერიკული ფორმა
• [დიკლოფენაკი რეტარდი 100 მგ](/medications/diklofenaki-ret100mg-20t-hemf) — გახანგრძლივებული მოქმედების ტაბლეტები
• [დიკლოფენაკის გელი 1%](/medications/diklofenaki-geli-1-40gr-tubi-1) — ტოპიკური ფორმა
• [დიკლოფენაკი 75 მგ/3 მლ საინექციო](/medications/diklofenaki-75mg-3ml-5a-hemf) — ი/მ ინექცია
• [დიკლოფენაკი 0.1% თვალის წვეთები](/medications/diklofenaki-0-1-10ml-tv-wv) — ოფთალმოლოგიური ფორმა
• [დიკლო-დენკი 50](/medications/diklo-denki-50) — პერორალური ფორმა
• [დიკლო-დენკი 100 რეტარდი](/medications/diklo-denki-100-retardi) — რეტარდ ტაბლეტი
• [დიკლო-დენკი 75 ინექცია](/medications/diklo-denki-75-ineqtsia)
• დიკლობერლი 75 მგ — საინექციო
• [დიკლობერლი რეტარდი 100 მგ](/medications/dikloberli-retardi-100mg-20kaf) — კაფსულები
• დიკლაკი 75 მგ — ტაბლეტი
• [დიკლაკი 5% გელი](/medications/diklaki-5) — ტოპიკური ფორმა

ხშირად დასმული კითხვები

რა განსხვავებაა დიკლოფენაკის ტაბლეტსა და გელს შორის?

პერორალური დიკლოფენაკი სისტემურად მოქმედებს — შეიწოვება სისხლში და გავლენას ახდენს მთელ ორგანიზმზე, რაც უზრუნველყოფს ძლიერ ანალგეზიურ ეფექტს, მაგრამ ზრდის სისტემური გვერდითი ეფექტების (კუჭ-ნაწლავის, გულ-სისხლძარღვთა) რისკს. ტოპიკური გელი მოქმედებს ადგილობრივად — პრეპარატი პენეტრირებს კანის გავლით უშუალოდ ანთების კერაში, მინიმალური სისტემური აბსორბციით. NICE-ის რეკომენდაციით, ოსტეოართრიტის დროს ტოპიკური აასპ უპირატესია პერორალურთან მიმართებაში, როგორც პირველი რიგის თერაპია (NICE NG226).

რამდენ ხანს შეიძლება დიკლოფენაკის მიღება?

ზოგადი რეკომენდაციით, დიკლოფენაკი უნდა გამოიყენეს მინიმალური ეფექტური დოზით, მინიმალური ხანგრძლივობით. მწვავე ტკივილისთვის ჩვეულებრივ საკმარისია 3–7 დღე. ქრონიკული მდგომარეობებისას (ოსტეოართრიტი, რევმატოიდული ართრიტი) ხანგრძლივი გამოყენება დასაშვებია ექიმის მეთვალყურეობით, PPI-ს თანხვედრი დანიშვნით კუჭის დაცვის მიზნით და გულ-სისხლძარღვთა რისკის პერიოდული შეფასებით (BNF 87).

შეიძლება თუ არა დიკლოფენაკისა და პარაცეტამოლის ერთდროული მიღება?

დიახ, დიკლოფენაკი და პარაცეტამოლი მოქმედებენ განსხვავებული მექანიზმებით და მათი კომბინაცია ზოგადად უსაფრთხოა. კომბინირებული მიღება უზრუნველყოფს ადიტიურ ანალგეზიურ ეფექტს და საშუალებას იძლევა შემცირდეს თითოეული პრეპარატის დოზა. თუმცა, არ არის რეკომენდებული დიკლოფენაკის სხვა აასპ-ებთან (იბუპროფენი, ნაპროქსენი) ერთდროული გამოყენება, რადგან ეს ზრდის გვერდითი ეფექტების რისკს ადიტიური სარგებლის გარეშე.

დიკლოფენაკი უკეთესია თუ იბუპროფენი?

ორივე ეფექტური აასპ-ია, მაგრამ განსხვავდება ფარმაკოლოგიური პროფილით. დიკლოფენაკი ზოგადად ითვლება უფრო ძლიერ ანალგეტიკად და ანთების საწინააღმდეგო საშუალებად. თუმცა, გულ-სისხლძარღვთა რისკის მხრივ, დიკლოფენაკი ასოცირდება ოდნავ უფრო მაღალ რისკთან, ვიდრე იბუპროფენი (400 მგ × 3-ჯერ/დღეში) ან ნაპროქსენი. EMA და NICE რეკომენდაციით, არჩევანი უნდა მოხდეს ინდივიდუალური რისკ-ფაქტორების გათვალისწინებით (EMA SmPC; NICE NG226).

რა უნდა გაკეთდეს, თუ გამოტოვდა დოზა?

გამოტოვებული დოზა უნდა მიიღოთ რაც შეიძლება მალე, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ მომდევნო დანიშნულ დოზამდე დრო მცირეა. ასეთ შემთხვევაში გამოტოვებული დოზა გამოტოვეთ და გააგრძელეთ ჩვეულებრივი რეჟიმი. არასოდეს მიიღოთ ორმაგი დოზა გამოტოვებულის კომპენსაციის მიზნით.

შეიძლება თუ არა დიკლოფენაკის მიღება ალკოჰოლთან ერთად?

ალკოჰოლის ერთდროული მოხმარება დიკლოფენაკის მიღებისას რეკომენდებული არ არის. ალკოჰოლი აძლიერებს კუჭ-ნაწლავის ლორწოვანი გარსის დაზიანების რისკს, ზრდის კუჭის წყლულის, ეროზიისა და სისხლდენის ალბათობას. გარდა ამისა, ორივე ნივთიერება მეტაბოლიზდება ღვიძლში, რაც ჰეპატოტოქსიურობის რისკს ზრდის (BNF 87).